غزل شمارهٔ ۲۷۹۱
هوش مصنوعی: این شعر تمجید از عشق و زیبایی معشوق است و بیانگر احساسات عمیق شاعر در ارتباط با عشق و معشوق خود می‌باشد. شاعر اشاره می‌کند که هر کس به سوی محبوبی برود، باید با شجاعت و اراده به آنجا رو کند. او عشق را به عنوان نیرویی پرقدرت توصیف می‌کند که حتی در دل سخت‌ترین شرایط، زیبایی و والایی را به وجود می‌آورد. تصویرسازی‌های به کار رفته در شعر نشان‌دهندهٔ شدت احساسات عاشقانه و تاثیری است که عشق بر زندگی انسان دارد، و این نکته را می‌سازد که معشوق، نور و حیات است و بدون او زمین و آسمان مساوی و بی‌معنا خواهند بود. در نهایت، شاعر به زیبایی و جلال معشوق، شمس الدین تبریزی، اشاره می‌کند و بیان می‌دارد که تنها در برابر چنین زیبایی، کسی می‌تواند ناچیز و بی‌اهمیت جلوه کند.
هر دلی را گر سوی گلزار جانان خاستیدر دل هر خار غم گلزار جان افزاستی
هوش مصنوعی: هر گاه دلی به سمت گلزار محبوب رو کند، در دل هر خار غم هم به نوعی زیبایی و شگفتی میشود که به رشد و دلانگیزی جان میافزاید.
گر نه جوشاجوش غیرت کف برون انداختینقش بند جان آتش رنگ او با ماستی
هوش مصنوعی: اگر غیرت تو برانگیخته نمیشد، هیچگاه نمیتوانستی چهرهی جانش را که همچون آتش در رنگ است، به نمایش بگذاری.
ور نبودی پرده دار برق سوزان ماه رااین زمین خاک همچون آسمان درواستی
هوش مصنوعی: اگر نگهبان نور درخشان ماه نبود، این زمین خاکی همانند آسمان مینمود.
در ره معشوق جان گر پا و پر کار آمدیذره ذره در طریقش باپر و باپاستی
هوش مصنوعی: اگر در مسیر محبوب جان و دل را به خطر بیندازی، با تمام وجود و بهجزئیات، باید قدم برداری و به او نزدیک شوی.
دیده نامحرمان گردیده بودی عشق راخود طناب خیمه‌های جمله بر دریاستی
هوش مصنوعی: چشمهای ناآشنا عشق را میدیدند، در حالی که تو خود را مانند طنابی برای چادرهای دیگران دریا کرده بودی.
گر نه خون آمیز بودی آب چشم عاشقانبر سر هر آب چشمی نقش آن میناستی
هوش مصنوعی: اگر اشک عاشقان به خاطر تو نبود، هر قطره آب چشمی تصویری از آن مینا را به نمایش میگذارد.
روز و شب گر دیده بودی آتش عشق مراگرم رو بودی زمانه دی ز من فرداستی
هوش مصنوعی: اگر در روز و شب آتش عشق مرا میدیدی، همیشه گرم و شاداب میبودید. روزها دیروز به من تعلق داشتند و فردا برای توست.
خاک باشی خواهد آن معشوق ما ور نی از اوجای هر عاشق ورای گنبد خضراستی
هوش مصنوعی: اگر خاک شوی، معشوق ما تو را خواهد خواست وگرنه در جای دیگر، محبت هر عاشق را فراتر از آسمان و گنبد آبی نمیتواند یافت.
حسن شمس الدین تبریزی برافکندی نقابگر نه اندر پیش او فراش لا لالاستی
هوش مصنوعی: حسن شمس الدین تبریزی چهرهاش را از پشت نقاب بیرون آورده و اگر این کار را نمیکرد، در برابر او، هنوز هم خدمتکار و خموش باقی میماندیم.