غزل شمارهٔ ۲۸۰۶
هوش مصنوعی: این شعر به ستایش خداوند و عشق می‌پردازد. شاعر از خداوند به عنوان سایه‌ای بیان کرده و بر نور و ارزش وجود او تأکید می‌کند. او از عشق و عاشق بودن سخن می‌گوید و زیبایی و شادی زندگی را در آن می‌بیند. عشق به خداوند، عقل را تحت تأثیر قرار می‌دهد و انسان را به رقص و شادی می‌آورد. در پایان، به صفت‌های بلندپروازانه خداوند و مولانا شمس تبریزی اشاره می‌شود که او را به عنوان وجودی والا و نشانه‌ای از حقیقت می‌داند.
آه کان سایه خدا گوهردلی پرمایه‌ایآفتاب او نهشت اندر دو عالم سایه‌ای
هوش مصنوعی: آه، سایه‌ای که نمایانگر حضور خداست، دارای قلبی ارزشمند و گوهری باارزش است. نور و درخشندگی او در دو جهان پنهان است و سایهاش وجود دارد.
آفتاب و چرخ را چون ذره‌ها برهم زندوز جمال خود دهدشان نو به نو سرمایه‌ای
هوش مصنوعی: خورشید و زمین را مانند ذرات ریز بر هم میزند و از زیبایی خود به آنها سرمایه‌ای تازه میبخشد.
عشق و عاشق را چه خوش خندان کنی رقصان کنیعشق سازی عقل سوزی طرفه‌ای خودرایه‌ای
هوش مصنوعی: عشق و عاشق را با خنده و شادی، به رقص و حرکتی زیبا درمیآوری. عشق به قدری جذاب و وسوسهانگیز است که عقل را به چالش میکشد و به حقیقتی شگفتانگیز تبدیل می‌شود. تو خودت مثل یک ساز خاص و بینظیر هستی.
چشم مرده وام کرده جان ز بهر عشق اوز آنک در دیده بدیده جان از آن سر پایه‌ای
هوش مصنوعی: چشمم به خاطر عشق او زندگیام را فدای او کرده است، زیرا از آنجا که جانم در چشمانم جا دارد، این عشق برای من دارای اهمیت زیادی است.
قهر صد دندان ز لطفش پیر بی‌دندان شدهعقل پابرجا ز عشقش یاوه و هرجایه‌ای
هوش مصنوعی: عشق و محبت او آنقدر قوی است که حتی عقل و اندیشه را تحت تأثیر قرار داده و به حالتهای غیرمعمولی میکشاند. در واقع، جذابیت و تاثیر او به قدری است که فردی که خودش هم دندان ندارد (و به نوعی ناتوان شده) همچنان از عشق او لذت میبرد و درکی متفاوت از واقعیت پیدا کرده است.
صد هزاران ساله از هست و عدم زان سوتریوز تواضع مر عدم را هست خوش همسایه‌ای
هوش مصنوعی: این بیت به مفهوم طولانی بودن عمر وجود و عدم اشاره دارد و بیانگر آن است که وجود در کنار عدم، با تواضع و همسایگی خاصی همراه است. این همسایگی میتواند نشاندهندهی ارتباط نزدیک و پیوستگی این دو مفهوم باشد، حالتی که عدم، به رغم کمبود و نقص، همچنان میتواند جایی در کنار وجود داشته باشد.
کوه حلمی شمس تبریزی دو عالم تخت توبر نهان و آشکارش می‌نگر از قایه‌ای
هوش مصنوعی: شمس تبریزی همچون کوهی از صبر و بردباری است و در هر دو دنیا، یعنی در دنیای ظاهر و باطن، مقامش را همچون تختی پنهان و نمایان میبینی.