غزل شمارهٔ ۲۸۱۹
هوش مصنوعی: این شعر به مضامین عشق، مستی و نادانی اشاره دارد. شاعر به توصیف حالاتی پرداخته که در آن، اگر محبوبش (مانند ماه یا روز) باشد، همه چیز را تحت تأثیر قرار می‌دهد. او به تأمل در عقل و نیکی پرداخته و از معانی عمیق وجود و واحدیت سخن می‌گوید. در نهایت، صحبت از باغی می‌شود که میوه‌های تازه دارد و نشان‌دهنده جستجوی لطافت و زیبایی در زندگی است. این شعر به نوعی ترغیب به رهایی از محدودیت‌ها و جستجوی زیبایی‌های پنهان در زندگی می‌باشد.
اگر او ماه منستی شب من روز شدستیاگر او همرهمستی همه را راه زدستی
هوش مصنوعی: اگر او ماه من بود، شب من به روز تبدیل میشد. اگر او با من باشد، همه را از راه خود منحرف میکرد.
وگر او چهره هستی به سر دست بخستیز کجا عقل بجستی ز کجا نیک و بدستی
هوش مصنوعی: اگر او به خاطر مستی چهرهاش را به دست بگیرد، عقل و درک از کجا به سراغش میآید و خوب و بد را از کجا تشخیص می‌دهد؟
وگر او در صمدیت بنمودی احدیتبه خدا کوه احد هم خوش و مست احدستی
هوش مصنوعی: اگر او زیبایی خود را در مقام بیپایان نشان دهد، در آن صورت حتی کوه احد هم شاد و سرمست از یکتایی خدا خواهد بود.
و اگر باغ نه مستی که در او میوه برستیز کجا میوه تازه به درون سبدستی
هوش مصنوعی: اگر باغی وجود نداشته باشد که در آن میوهها به بار نشسته باشند، چگونه میتوان میوه‌های تازه را در سبد پیدا کرد؟
سبد گفت رها کن سوی آن باغ نهان شواگر این گفت نبودی نه مدد بر مددستی
هوش مصنوعی: سبد به شما می‌گوید که خود را رها کن و به سمت باغ نهانی برو. اگر این حرف را نمیزدی، هیچ کس به تو کمک نمیکرد.