غزل شمارهٔ ۲۸۶۹
هوش مصنوعی: این شعر دربارهٔ دلمشغولی و عشق به معشوق و تاثیر آن بر دانشمند است. شاعر به وصف حال خود میپردازد و میگوید که غم عشق و اشتیاق به معشوق او را خسته و در عین حال شیفته کرده است. او از رحمت و کرم معشوق امید دارد و بیان میکند که حتی خوبیهای معشوق نیز برای او نیکوست. با اشاره به احساساتی چون جنون و عشق، شاعر به تناقض میان عقل و احساس اشاره میکند و میگوید که در اثر عشق، قاعدههای عقل از بین میرود. همچنین، او به گزندهای عشق و غمهای دل نیز اشاره دارد و میگوید که عشقش او را به مدرسهٔ عشق کشانده و موفقیتهایی کسب کرده است. در نهایت، شاعر نشان میدهد که در این معبد عشق، زبانش از بیم ملال بسته شده است.
هست اندر غم تو دلشده دانشمندیهمچو نقرهست در آتشکده دانشمندی
هوش مصنوعی: دل من در غم تو، به گونهایست که مانند نقرهای در آتشکده میسوزد و داغ دارد.
بر امید کرم و رحمت بخشایش تواز ره دور به سر آمده دانشمندی
هوش مصنوعی: من با امید و لطف و رحمت تو، که بخشایشگر هستی، از دور به سر آمدهام و به دانش و آگاهی رسیدهام.
هست ز اوباش خیالات تو اندر ره عشقخسته و شیفته و ره زده دانشمندی
هوش مصنوعی: در اینجا به این اشاره شده که در مسیر عشق، انسان به خاطر خیالات و رفتارهای نابهنجار خود دچار خستگی و دلباختگی میشود، و این احساسات او را از درک و دانش فاصله میاندازد.
چه زیان دارد خوبی تو را دوست اگرقوت یابد ز چنین مایده دانشمندی
هوش مصنوعی: این زندگی چه ضرری دارد اگر من خوبی تو را دوست داشته باشم و با این احساس، شناخت و آگاهیام بیشتر شود.
با چنین جام جنونی که تو گردان کردیکی بماند به سر قاعده دانشمندی
هوش مصنوعی: با این حال و هوای دیوانگی که تو به وجود آوردهای، چه کسی میتواند به قواعد و اصول علم و دانش وفادار بماند؟
کی روا دارد انصاف و جوانمردی توکه به غم کشته شود بیهده دانشمندی
هوش مصنوعی: چه کسی میتواند انصاف و جوانمردی تو را بپذیرد، در حالی که دانشمندی به خاطر غم و اندوه بیجهت کشته شود؟
کی روا دارد خورشید حق گرمی بخشکه فسرده شود از مجمده دانشمندی
هوش مصنوعی: آیا خورشید حقیقت اجازه میدهد که دانشمندی که سرد و بیروح است، از نور و گرمای او بهرهای ببرد؟
جانب مدرسه عشق کشیدش لطفتتا ز درس تو برد فایده دانشمندی
هوش مصنوعی: معشوق به قدری محبت و ناز و نوازش دارد که دل را به سمت خود میکشاند و باعث میشود تا انسان از آموختههای علمی خود بهرهبرداری کند و به درک عمیقتری از عشق برسد.
نحس تربیع عناصر بگرفتش رحمیتا منور شود از منقده دانشمندی
هوش مصنوعی: دوران تلخ و سختی که به دلیل عوامل مختلف بر انسان حاکم است، با دلسوزی و محبت فردی آگاه و دانا روشنایی میگیرد و بهبود مییابد.
بس سخن دارد وز بیم ملال دل تولب ببستهست در این معبده دانشمندی
هوش مصنوعی: خیلی چیزها برای گفتن دارد، اما دل تو از ترس اندوه و غم ساکت مانده است در این معبد علم و دانش.