غزل شمارهٔ ۲۸۷۰
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر احساس اندوه و حسرت خود را بیان می‌کند که در خانه‌ای دلتنگی و جدایی وجود دارد. او به هم‌نشینی با مونس‌های خود اشاره دارد و به شادی دیدار یعقوب با پسرش اشاره می‌کند. شاعر به موضوعات عشق و وصال پرداخته و بر اهمیت لحظاتی که برای انسان‌ها ارزشمند است تأکید می‌کند. او از دردهای درونی و غم‌های زندگی سخن می‌گوید و به غنای وجود و شادی در زندگی اشاره می‌کند. در نهایت، شاعر به ویژگی‌های خاص و شخصیت منحصر به فرد «شمس حق تبریزی» اشاره می‌کند و او را غیرقابل مقایسه با دیگران می‌داند.
ای دریغا در این خانه دمی بگشودیمونس خویش بدیدی دل هر موجودی
هوش مصنوعی: ای کاش در این خانه اندکی فرصت بود تا تو مونس خود را ببینی و دل هر موجودی را درک کنی.
چشم یعقوب به دیدار پسر شاد شدیساقی وصل شراب صمدی پیمودی
هوش مصنوعی: چشم یعقوب از دیدن پسرش خوشحال شد، ای ساقی، پیمانهای از شراب ناب الهی برای ما بریز.
رو نمودی که منم شاهد تو باک مداراز زیان هیچ میندیش چو دیدی سودی
هوش مصنوعی: تو خود را نشان دادی و من هم گواهیام بر تو، نگران زیان نباش و به هیچ چیزی فکر نکن، وقتی که سودی را دیدی.
هیچ کس رشک نبردی که فلان دست ببردهر کسی در چمن روح به کام آسودی
هوش مصنوعی: هیچکس به کسی حسد نمیبرد که فلان مقام یا دستاورد را به دست آورده است، زیرا هرکسی در زندگی خود، از زیباییها و خوشیها بهرهمند است و روحش آرام و شاداب است.
نیست روزی که سپاه شبش آرد غارتنیست دینار و درم یا هوس معدودی
هوش مصنوعی: هر روزی نیست که شب نیاید و در آن غارت نشود، همچنین هیچگاه طلا و نقره یا آرزوی کمی از آنها وجود ندارد.
حاجتت نیست که یاد طرب کهنه کنیکی بود در خضر خلد غم امرودی
هوش مصنوعی: نیازی نیست به یاد شادیهای گذشته بیفتی، زیرا چه کسی در سرزمین سبز خضر، غم را زیبا و دلنشین میبیند؟
صد هزاران گره جمع شده بر دل مااز نصیب کرمش آب شدی بگشودی
هوش مصنوعی: دل ما پر از مشکلات و سختیهاست و تنها لطف و رحمت الهی میتواند این مشکلات را برطرف کند.
صورت حشو خیالات ره ما بستندتیغ خورشید رخش خفیه شده در خودی
هوش مصنوعی: خیالات بیهوده راه ما را مسدود کردهاند و نور خورشید که باید قابل مشاهده باشد، در خود پنهان شده است.
طالب جمله وی است و لقبش مطلوبیعابد جمله وی است و لقبش معبودی
هوش مصنوعی: تمام خواستهها به او تعلق دارد و او را "مطلوب" مینامند. تمامی عبادتکنندگان به او روی میآورند و او را "معبود" خطاب میکنند.
خادم و مؤذن این مسجد تن جان شماستساجدی گشته نهان در صفت مسجودی
هوش مصنوعی: خادم و مؤذن این مسجد، روح و جان شماست که در حال عبادت، به صورت نهان در ویژگی‌های یک مسجد در آمده است.
ای ایازت دل و جان شمس حق تبریزینیست در هر دو جهان چون تو شه محمودی
هوش مصنوعی: ای عزیز دل و جان، شمس حق تبریزی، در هیچیک از دو جهان مانند تو وجود ندارد، تو همانند شاه محمودی هستی.