غزل شمارهٔ ۲۸۸۱
هوش مصنوعی: این شعر به مضامینی از ترس و تأثیر آن بر انسان‌ها می‌پردازد. شاعر از شخصی می‌خواهد که دیگران را به خاطر جفای صنف خود نترساند. او به وضوح می‌گوید که تهدید و دشنام بر مردگان تأثیری ندارد و همچنین هر چه قدر تلاش کند، نمی‌تواند کسانی را که از عشق و آرزوهایشان رنج می‌برند، بترساند. شاعر به نوعی به قوت روح و مقام افراد اشاره می‌کند و می‌گوید افرادی که ارزشمندند، تحت تأثیر تهدیدها قرار نمی‌گیرند. او به تمثیل‌هایی مانند دیگ داغ و گرگ هجرت اشاره کرده و در نهایت بیان می‌کند که خیالات لطیف و احساسات انسانی نمی‌توانند با تهدید و ترس آسیب ببینند.
گر تو ما را به جفای صنمان ترسانیشکم گرسنگان را تو به نان ترسانی
هوش مصنوعی: اگر تو با ظلم و بد رفتاریات ما را بترسانی، این بدان معنی است که تو زندگی گرسنگان را نیز با نان، به ترس و نگرانی میاندازی.
و به دشنام بتم آیی و تهدید دهیمردگان را بنشانی و به جان ترسانی
هوش مصنوعی: تو به من ناسزا میگویی و با تهدید به مردگان آرامش میدهی و جان آدمیان را به وحشت میاندازی.
ور به مجنون سقطی از لب لیلی آریهمچو مخمورکش از رطل گران ترسانی
هوش مصنوعی: اگر مجنون از لب لیلی باشی و به خاطر او دیوانه شوی، مانند کسی خواهی شد که از سنگینی یک بار سنگین وحشت دارد.
من که چون دیگ بر آتش ز تبش خشک لبمگوش آنم کم از آن چرب زبان ترسانی
هوش مصنوعی: من مثل دیگی هستم که بر روی آتش قرار دارد و از شدت حرارت، لبهایم خشک شدهاند. گوشم تیز است و کم از آن کسی که به زبان چرب و نرم سخن می‌گوید نمیترسم.
گرگ هجران پی من کرد و مرا ننگ آوردگرگ ترسد نه من ار تو به شبان ترسانی
هوش مصنوعی: هجران و دوری از تو، مانند گرگی است که در پی من میآید و باعث خجالت من شده است. اما لازم نیست از من بترسی، چون من ترسناک نیستم؛ بلکه تو هستی که با حضور خود در زندگیام، به این گرگ تبدیل شدهای.
باده‌ای گر تو ز تلخی ویم بیم دهیساده‌ای گر مگسان را تو بخوان ترسانی
هوش مصنوعی: اگر تو بخواهی که بادهات تلخ باشد و بترسانی دیگران، به سادگی خودت را خراب میکنی. اگر تو مگسها را بترسانی، نشان میدهد که سادهلوحی، چون بیجهت به خود زحمت میدهی.
پاکبازند و مقامر که در این جا جمعندنیست تاجر که تو او را به زیان ترسانی
هوش مصنوعی: افرادی که در اینجا حضور دارند، پاکباز و با ارادهاند و به راحتی نمی‌توانند تحت تاثیر ترس از ضرر قرار بگیرند. آنها تاجرانی نیستند که از تهدید به زیان بترسند.
چون خیالات لطیفند نه خونند و نه گوشتکه تو تیری بزنی یا به کمان ترسانی
هوش مصنوعی: خیالات و تصورات انسان‌ها بسیار ظریف و نازک هستند، نه به شکل مادی و جسمی، که بتوانی به آنها آسیب بزنی یا آنها را بترسانی.