غزل شمارهٔ ۲۸۹۷
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر با استفاده از تصاویر زیبای طبیعی و عاشقانه، به احساسات و عواطف خود نسبت به معشوق و عشق می‌پردازد. بوی گل و باغ و آشنایی با یار مهربان را توصیف می‌کند و به زیبایی و لطافت عشق اشاره می‌کند. شاعر از نردبان عشق که او را به آسمان می‌برد صحبت می‌کند و از لحظات مملو از عشق و زیبایی سخن می‌گوید. همچنین به اهمیت وفا و عشق در زندگی اشاره می‌کند و می‌گوید که مرگ در برابر عشق به زیبایی دوست، معنای واقعی را پیدا نمی‌کند. در نهایت، شاعر بیان می‌کند که عشق و معانی آن فراتر از عقل و درک انسان‌ها هستند و به زیبایی نامشخصی اشاره می‌کند که تنها با احساس می‌توان آن را درک کرد.
بوی باغ و گلستان آید همیبوی یار مهربان آید همی
هوش مصنوعی: عطر و بوی گل و باغ به مشام میرسد، مانند بوی محبوبی که دوستش دارم.
از نثار جوهر یارم مراآب دریا تا میان آید همی
هوش مصنوعی: به خاطر طولانی شدن محبت و دوستیام، انتظار دارم که از عمق احساساتم با تمام وجودم، بهانههایی برای بروز این عشق پیدا کنم.
با خیال گلستانش خارزارنرمتر از پرنیان آید همی
هوش مصنوعی: با تصور باغش، حتی خارزار هم نسبت به نرم و لطیف بودن پارچه ابریشم به نظر میرسد.
از چنین نجار یعنی عشق اونردبان آسمان آید همی
هوش مصنوعی: عشق همچون نجاری است که با هنر و مهارت خود، انسان را به اوج آسمان می‌برد.
جوع کلبم را ز مطبخ‌های جانلحظه لحظه بوی نان آید همی
هوش مصنوعی: سگ گرسنهام از آشپزخانههای جان هر لحظه بوی نان را حس می‌کند.
زان در و دیوارهای کوی دوستعاشقان را بوی جان آید همی
هوش مصنوعی: از در و دیوارهای کوی محبوب، عطر و بوی زندگی به عاشقان میرسد.
یک وفا می‌آر و می‌بر صد هزاراین چنین را آن چنان آید همی
هوش مصنوعی: یک عمل وفادارانه و اصیل را بیاور و با خود ببر، زیرا در اثر این کار، نتایج بسیار زیادی به دست خواهد آمد.
هر که میرد پیش حسن روی دوستنابمرده در جنان آید همی
هوش مصنوعی: هر کسی که برای عشق و زیبایی چهره دوست جان خود را فدای کند، در بهشت جاودانه زنده خواهد بود.
کاروان غیب می‌آید به عینلیک از این زشتان نهان آید همی
هوش مصنوعی: کاروانی از عالم غیب به نزدیکی می‌آید، اما از نگاه این انسانهای زشت دور است و نمیتوانند آن را ببینند.
نغزرویان سوی زشتان کی روندبلبل اندر گلبنان آید همی
هوش مصنوعی: زیبارویان هرگز به سوی زشترویان نمیروند، بلبل همواره به گلها در گلستان می‌آید.
پهلوی نرگس بروید یاسمینگل به غنچه خوش دهان آید همی
هوش مصنوعی: پهلوی گل نرگس یاسهای خوشبو شکوفا میشوند و گلها با دهانی زیبا در حال خوشبویی هستند.
این همه رمز است و مقصود این بودکان جهان اندر جهان آید همی
هوش مصنوعی: این همه نشانهها و دلایل وجود دارد و هدف از آن این است که این جهان، درونی و معنایی عمیقتر دارد و دنیای دیگر در این دنیا جلوهگر میشود.
همچو روغن در میان جان شیرلامکان اندر مکان آید همی
هوش مصنوعی: همچون روغن که در دل جان جاری است، شیر الهی در تمام مکانها حضور دارد.
همچو عقل اندر میان خون و پوستبی نشان اندر نشان آید همی
هوش مصنوعی: مانند عقل که در میان خون و پوست قرار دارد، بدون علامت و نشانهای، خود را نشان میدهد.
وز ورای عقل عشق خوبرومی‌به کف دامن کشان آید همی
هوش مصنوعی: از فرای عقل، عشق زیبا و دلکش به آرامی و با شکوه، به همراه خود لذتهای فراوانی را به ارمغان میآورد.
وز ورای عشق آن کش شرح نیستجز همین گفتن که آن آید همی
هوش مصنوعی: عشق آنچنان عمیق و گسترده است که نمیتوان به راحتی دربارهاش صحبت کرد، جز این که تنها بتوانیم بگوییم که عشق به زودی خود را نشان خواهد داد.
بیش از این شرحش توان کردن ولیکاز سوی غیرت سنان آید همی
هوش مصنوعی: می‌توان بیشتر دربارهاش گفت، اما این موضوع به غیرت سنان برمیگردد و فقط از او نشئت میگیرد.
تن زنم زیرا ز حرف مشکلشهر کسی را صد گمان آید همی
هوش مصنوعی: من به خاطر دشواریهای کلامش خودم را به سختی میزنم، زیرا سخنان او باعث میشود هر کسی برداشتهای زیادی از آن داشته باشد.