غزل شمارهٔ ۲۹۱۷
هوش مصنوعی: این شعر به بیان نکات فلسفی و تجربیات انسانی می‌پردازد. شاعر با استفاده از تشبیهات مختلف، به این نکته اشاره می‌کند که در زندگی هیچ چیز بدون درد و رنج نیست. خماری و زخم خار، خزان و غم، بخشی از زندگی هستند و نمی‌توان بدون آن‌ها به شادی و زیبایی واقعی دست یافت.
شاعر همچنین بر اهمیت توجه به رحمت و لطف خدا تأکید می‌کند و می‌گوید که اگر به خداوند تکیه کنی، در زمان‌های سخت، او یاری‌گر تو خواهد بود. او به این نکته اشاره می‌کند که در دنیای پاک و بی‌درد، زندگی ممکن نیست و انسان باید با واقعیت‌های زندگی رو به رو شود. در نهایت، او از خواننده می‌خواهد که با نگاهی عبرت‌آمیز به زندگی بنگرد و از عقل و بینش خود بهره ببرد.
هیچ خمری بی‌خماری دیده‌ایهیچ گل بی‌زخم خاری دیده‌ای
هوش مصنوعی: هیچ مینوشی را بدون غم و اندوه ندیدهای، هیچ گلی را بدون درد و خار تجربه نکردهای.
در گلستان جهان آب و گلبی خزانی نوبهاری دیده‌ای
هوش مصنوعی: در باغهای دنیا، زیبایی و تازگی دائمی است و هر بهار، نمایی شگفتانگیز را به نمایش میگذارد.
چونک غم پیش آیدت در حق گریزهیچ چون حق غمگساری دیده‌ای
هوش مصنوعی: وقتی غم به سراغت میآید، هیچ جا برای فرار نیست؛ چون حق، فرشتهای را که غمت را از بین ببرد، دیده است.
کار حق کن بار حق کش جز ز حقهیچ کس را کار و باری دیده‌ای
هوش مصنوعی: کارهای نیک و درست را انجام بده و بهرهاش را ببر، زیرا هیچکس جز خداوند، کار و بارش قابل اعتماد نیست.
هیچ دل را بی‌صقال لطف اودر تجلی بی‌غباری دیده‌ای
هوش مصنوعی: هیچ دلی را نمی‌توان یافت که بدون الطاف او در زیبایی خالص و بینقصی درخشیده باشد.
بی جمال خوب دلدار قدیمجز خیالی دل فشاری دیده‌ای
هوش مصنوعی: به غیر از زیبایی و دلربایی معشوقهای که از گذشته در یاد دارم، آیا هیچ چیز دیگری را دیدهام که به دل فشار آورد؟
از نشاط صرف ناآمیختهشرح ده ای دل تو باری دیده‌ای
هوش مصنوعی: ای دل، تو با هیجان و شادی خالصت بگو، آیا هیچ وقت چنین چیزی را دیده‌ای؟
در جهان صاف بی‌درد و دغلبی خطر ایمن مطاری دیده‌ای
هوش مصنوعی: در دنیایی که بی‌درد و بدون فریب است، آیا جایی را دیده‌ای که در آن احساس امنیت و آرامش کنی؟
چون سگ کهف آی در غار وفاای شکاری چون شکاری دیده‌ای
هوش مصنوعی: مثل سگی که در غار وفا دراز کشیده، تو هم نشستهای و در کمین هستی. آیا تو هم مانند یک شکارچی دیده‌ای؟
لب ببند و چشم عبرت برگشاچونک دیده اعتباری دیده‌ای
هوش مصنوعی: سکوت کن و با چشم عبرت به جهان نگاه کن، زیرا آنچه میبینی، ارزش تأمل و عبرت دارد.
شمس تبریزی بگیرد دست توگر ز چشم بد عثاری دیده‌ای
هوش مصنوعی: اگر شمس تبریزی دستت را بگیرد، حتی اگر در چشمت بدی دیده باشی، نگران نباش.