غزل شمارهٔ ۲۹۵۹
هوش مصنوعی: این شعر به بیان ارتباط عمیق و رازآلود بین خدا و جهان می‌پردازد. شاعر ابتدا به نشانه‌های وجود خدا در عالم اشاره می‌کند و سپس از خداوند می‌خواهد که به او زخمی بزند، چرا که او دیگر به مرهم نیاز ندارد. او به این نکته اشاره می‌کند که حتی اگر یک جهان وجود نداشته باشد، برایش اهمیتی ندارد. همچنین، او به انسان‌ها و درختان تشبیه می‌کند و می‌گوید که هر موجودی تحت تأثیر اراده خداوند است. در پایان، شاعر از خدا می‌خواهد که خود را پنهان کند و در عین حال آن‌ها را به صفوف خود بکشاند. به طور کلی، این شعر نشان‌دهنده توحید و یگانگی با خداوند است.
ای آنک جمله عالم از توست یک نشانیزخمت بر این نشانه آمد کنون تو دانی
هوش مصنوعی: ای آن کس که همه موجودات به تو وابستهاند، حالا با دیدن نشانهای از زخم تو، متوجه میشوی که همه چیز در جهان از تو نشأت میگیرد.
زخمی بزن دگر تو مرهم نخواهم از توگر یک جهان نماند چه غم تو صد جهانی
هوش مصنوعی: بزن زخم دیگری به من؛ دیگر از تو دارویی نمیخواهم. حتی اگر یک جهان هم باقی نماند، برای من مهم نیست چون تو به اندازه صد جهان برایم ارزش داری.
در شرح درنیایی چون شرح سر حقیدر جان چرا نیایی چون جان جان جانی
هوش مصنوعی: اگر بگویم که تو حقیقتی مانند جان من هستی، چرا در اینجا حاضر نمیشوی؟ چرا نمیکوشی تا به من نزدیکتر شوی، در حالی که تو روح روح منی؟
ماییم چون درختان صنع تو باد گردانخود کار باد دارد هر چند شد نهانی
هوش مصنوعی: ما مانند درختانی هستیم که تحت تأثیر دست صنع تو قرار دارند. درختان به وسیلهی باد میپیچند و حرکت میکنند، هرچند که این حرکت ممکن است در نظر نیاید.
زان باد سبز گردیم زان باد زرد گردیمگر برگ را بریزی از میوه کی ستانی
هوش مصنوعی: از آن باد سبز به زندگی و طراوت میرسیم و از آن باد زرد به زوال و پژمردگی دچار میشویم. اگر برگی را از درخت بیفکنیم، چه میتوانیم از میوه برداشت کنیم؟
در نقش باغ پیش است در اصل میوه پیش استتو اولین گهر را آخر همی‌رسانی
هوش مصنوعی: در تصویر باغ، در واقع میوهها در پیشاند. تو در نهایت، اولین گوهر را به مقصد میرسانی.
خواهم که از تو گویم وز جز تو دست شویمپنهان شوی و ما را در صف همی‌کشانی
هوش مصنوعی: میخواهم از تو صحبت کنم و از دیگران فاصله بگیرم، تو پنهان میشویی و ما را در یک صف قرار میدهی.