غزل شمارهٔ ۳۰۷۲
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به رابطه‌ی عمیق عشق و معرفت اشاره می‌کند. او به مخاطب می‌گوید که اگر به غیر از او نگاه کند، متوجه کمبود عشق الهی خواهد شد. او به زیبایی و صفات الله در چهره‌ی انسان‌ها اشاره می‌کند و خاطرنشان می‌کند که این صفات در پیران و افراد دینی به وضوح دیده می‌شوند. شاعر همچنین با مثالی از حضرت مریم و تولد عیسی به بیان رابطه‌ی روحانی انسان‌ها و خداوند می‌پردازد و از حاملگی دل و تأثیر عشق الهی بر آن سخن می‌گوید. در نهایت، او تأکید می‌کند که اگر دل و جان خود را به عشق الهی بسپاریم و به حقیقت بپیوندیم، به روشنایی و درک بالا دست خواهیم یافت.
به من نگر که به جز من به هر کی درنگرییقین شود که ز عشق خدای بی‌خبری
هوش مصنوعی: به من نگاه کن، زیرا اگر به هر کس دیگری نگاه کنی، مطمئناً متوجه میشوی که او از عشق به خدا بیاطلاع و غافل است.
بدان رخی بنگر کو نمک ز حق داردبود که ناگه از آن رخ تو دولتی ببری
هوش مصنوعی: به چهرهای بنگر که به خاطر حق و صداقت، زیبایی و جذابیتی دارد، چرا که ناگهان از آن چهره، برتری و ثروتی نصیب تو خواهد شد.
تو را چو عقل پدر بوده‌ست و تن مادرجمال روی پدر درنگر اگر پسری
هوش مصنوعی: تو را همانطور که عقل پدر است، بدن نیز مانند مادری است. زیبایی چهرهات را از پدرت به ارث بردهای، اگر فرزندی هستی، به این موضوع توجه کن.
بدانک پیر سراسر صفات حق باشدوگرچه پیر نماید به صورت بشری
هوش مصنوعی: بدان که آن شخص سالخورده، تمام ویژگیهای خداوند را در خود دارد، هرچند که ظاهراً به شکل انسانی به نظر میرسد.
به پیش تو چو کفست و به وصف خود دریابه چشم خلق مقیمست و هر دم او سفری
هوش مصنوعی: در برابر تو، مانند کفی در دریاست و از نظر دیگران، دریا همیشه ثابت و آرام است، در حالی که هر لحظه در حال تغییر و حرکت است.
هنوز مشکل مانده‌ست حال پیر تو راهزار آیت کبری در او چه بی‌هنری
هوش مصنوعی: هنوز هم مشکل وجود دارد، حال پیر تو را که مانند هزار نشانه بزرگ است، چه بی‌هنری در آن نهفته است.
رسید صورت روحانیی به مریم دلز بارگاه منزه ز خشکی و ز تری
هوش مصنوعی: تصویر زیبایی از دختری روحانی به مریم رسید که از دنیای پاک و بدون آلودگی برآمده است، نه از عالم خشک و بیحالت.
از آن نفس که در او سر روح پنهان شدبکرد حامله دل را رسول رهگذری
هوش مصنوعی: از آن نفسی که در آن روح پنهان است، دل مانند یک حاملگی میشود و پیامآور راهی میرسد.
ایا دلی که تو حامل شدی از آن خسروبه وقت جنبش آن حمل تا در او نگری
هوش مصنوعی: آیا دل تو، که از آن خسرو است، در لحظهای که به حرکت درمیآید، به تماشا نرود؟
چو حمل صورت گیرد ز شمس تبریزیچو دل شوی تو و چون دل به سوی غیب پری
هوش مصنوعی: وقتی که عشق و زیبایی، مانند خورشید تبریزی، وجودت را پر کند و دل تو از وابستگیها پاک شود، در این حال، روح تو به سوی چیزهای نامرئی و ناشناخته پرواز می‌کند.