بخش ۳۸ - به سخن آمدن طفل درمیان آتش و تحریض کردن خلق را در افتادن بآتش
هوش مصنوعی: این متن به داستانی اشاره دارد که در آن زنی فرزندش را به بت‌خانه می‌برد، جایی که کودک به خداوند ندا می‌دهد و بلافاصله در آتش مورد تهدید قرار می‌گیرد. زن از جان کودک ترسیده و قصد می‌کند به بت سجده کند، اما کودک از آتش او را صدا می‌زند و به وی می‌گوید که در آتش خوشبخت است و به او نشان می‌دهد که آتش فقط یک حجاب است و واقعیت‌های عمیق‌تری در عالم وجود دارد.
کودک به مادرش می‌گوید که در آتش دنیا، جمال و رحمت حق را می‌بیند و او را به درک معانی عمیق‌تری دعوت می‌کند. او به مادرش می‌گوید که: "این آتش، آتش نیست و من در این آتش زندگی و شادی می‌کنم." همچنین از مادرش می‌خواهد که بیاید و ببیند که چگونه مومنان در آزمون‌ها قوت می‌گیرند و به دریافت رحمت خدا از طریق ایمان امیدوار می‌شوند.
در نهایت، با ورود دیگران به این فضا، عشق و ایمان جمعیت را وادار می‌کند که خود را به خاطر عشق به حق تسلیم کنند و زندگی و مرگ را در یک جستجوی عمیق‌تر درک کنند. در این داستان، برتر بودن عشق و ایمانی راستین بر دنیای مادی و ظاهری تأکید می‌شود و به ابعاد معنوی زندگی اشاره می‌شود.
یک زنی با طفل آورد آن جهودپیش آن بُت، آتش اندر شعله بود
هوش مصنوعی: زنی با کودک خود پیش آن بت (معبود) یهودی آمد، و در آنجا آتش شعلهور بود.
طفل ازو بستَد در آتش در فکندزن بترسید و دل از ایمان بکَند
هوش مصنوعی: کودکی از او گرفت و در آتش انداخت، زن ترسید و ایمانش را از دست داد.
خواست تا او سجده آرد پیش بُتبانگ زد آن طفل "إنّي لم أمُت"
هوش مصنوعی: کودکی که به پرستش بتها علاقهمند بود، فریاد زد که من هنوز نمردهام و میخواهم به سجده بیفتم.
اندر آ ای مادر اینجا من خوشمگرچه در صورت میانِ آتشم
هوش مصنوعی: ای مادر، بیا و به من سر بزن، من اینجا خوشحالم، هرچند که در ظاهر در خطر و آتش هستم.
چشم‌بندست آتش از بهرِ حجِابرحمتست این سر برآورده ز جیب
هوش مصنوعی: آتش، حجاب رحمت است که بر سر این دنیای ما سایه افکنده و موجب می‌شود از نعمتهای الهی دور شویم. اما باید این حجاب را کنار بزنیم و سر خود را بالا بیاوریم تا به درک و مشاهده رحمت و نیروی الهی دست یابیم.
اندر آ مادر ببین برهانِ حقتا ببینی عشرتِ خاصانِ حق
هوش مصنوعی: ای مادر، در خودت نگاه کن تا دلیل حق را بیابی و آنگاه خوشی ویژهی خاصان حق را مشاهده کنی.
اندر آ و آب بین آتش‌مثالاز جهانی کآتش است آبش مثال
هوش مصنوعی: به درون بیا و نگاهی به آب بنداز، همچون آتش که در این دنیا وجود دارد. آتش میتواند به زندگی و آتشسوزی تشبیه شود و آب نیز نمادی از آرامش و زندگی است. اینجا به تقابل میان آتش و آب اشاره شده که نشاندهندهی تضادهای موجود در زندگی است.
اندر آ اسرارِ ابراهیم بینکو در آتش یافت سرو و یاسمین
هوش مصنوعی: در دل اسرار ابراهیم، ببین که چگونه در آتش، سرو و یاسمن را یافت.
مرگ می‌دیدم گَهِ زادن ز توسخت خوفم بود افتادن ز تو
هوش مصنوعی: مرگ را می‌دیدم و به زاد و ولد تو، بهشدت نگران و بیمناک بودم از اینکه تو به من آسیب برسانی.
چون بزادم رَستم از زندان تنگدر جهانِ خوش‌هوای خوب‌رنگ
هوش مصنوعی: وقتی رستم از زندان های تنگ آزاد شد، در جهانی باهوای دلانگیز و زیبا قرار گرفت.
من جهان را چون رَحِم دیدم کنونچون درین آتش بدیدم این سکون
هوش مصنوعی: من جهان را مانند رحم مادر میبینم و اکنون که این آتش را دیدم، به این سکون و آرامش رسیدم.
اندرین آتش بدیدم عالمیذرّه ذرّه اندرو عیسِی‌دمی
هوش مصنوعی: در این آتش، دنیایی را دیدم که هر ذرهای از آن، حیات و نور داشت.
نک جهانِ نیست‌شکلِ هست‌ْذاتو آن جهان هست شکلِ بی‌ثبات
هوش مصنوعی: جهان فقط از نظر شکل و ظاهری وجود دارد، اما ذات و حقیقت آن فراتر از این اشکال است. در واقع، این جهان تنها یک ظاهر ناپایدار دارد و حقیقت آن در عمقش نهفته است.
اندر آ مادر بحقّ مادریبین که این آذر ندارد آذری
هوش مصنوعی: ای مادر، با کمال مادری به من بنگر که این آتش، آتش عشق نیست.
اندر آ مادر که اقبال آمدستاندر آ مادر مَدِه دولت زِ دست
هوش مصنوعی: ای مادر، وارد شو که زمان خوشی و موفقیت فرا رسیده است، نگذار این موقعیت خوب از دست برود.
قدرتِ آن سگ بدیدی اندر آتا ببینی قدرت و لطفِ خدا
هوش مصنوعی: اگر قدرت آن سگ را دیدی، در آن صورت میتوانی قدرت و مهربانی خداوند را نیز ببینی.
من ز رحمت می‌کشانم پای توکز طرب خود نیستم پروای تو
هوش مصنوعی: من به خاطر عشق و رحمتت به سراغت میآیم، چرا که از شادی و خوشی خودم بیخبرم و فقط به تو اهمیت میدهم.
اندر آ و دیگران را هم بخوانکاندر آتش شاه بِنهادست خوان
هوش مصنوعی: به درون بیا و دیگران را نیز دعوت کن، چون در آتش، پادشاه سفرهای گسترده است.
اندر آیید ای مسلمانان همهغیر عَذب، دین عَذابست آن همه
هوش مصنوعی: ای مسلمانان، به جمع ما بیایید؛ چون هر چیزی جز دین، عذاب و دردسر است.
اندر آیید ای همه پروانه‌واراندرین بهره که دارد صد بهار
هوش مصنوعی: بیایید همه شما مثل پروانهها وارد شوید، زیرا در این مکان نعمتی وجود دارد که ارزشش به اندازه صد بهار است.
بانگ می‌زد درمیان آن گروهپُر همی شد جان خلقان از شکوه
هوش مصنوعی: صدای خوشی در میان آن جمع بلند شد و جانهای مردم از زیبایی و عظمت آن پر شد.
خلقْ خود را بعد از آن بی‌خویشتنمی‌فکندند اندر آتش مرد و زن
هوش مصنوعی: مردم پس از آن که از خود بیخبر شدند، هم زن و هم مرد، در آتش مشکلات و گرفتاریها میافتند.
بی‌موکّل بی‌کشش از عشقِ دوستزانک شیرین کردنِ هر تلخ ازوست
هوش مصنوعی: بدون وصلی و بدون کشش به عشق دوست، هر تلخی را شیرین کردن از اوست.
تا چنان شد کان عوانان خلق رامنع می‌کردند کآتش در مَیا
هوش مصنوعی: زمانی بود که عالمان دین، مردم را از نوشیدن می منع می‌کردند، انگار که آتش در میانه وجودشان شعلهور بود.
آن یهودی شد سیه‌رو و خجلشد پشیمان زین سبب بیماردل
هوش مصنوعی: آن یهودی به خاطر عملی که انجام داده است، چهرهای تیره و آشفته پیدا کرد و از این موضوع به شدت پشیمان و دلشکسته شد.
کاندر ایمان خلق عاشق‌تر شدنددر فنای جسم صادق‌تر شدند
هوش مصنوعی: در میان مردم، با ایمان، عشق بیشتری پیدا کردند و در فانی شدن جسم، راستگوتر شدند.
مکرِ شیطان هم درو پیچید شُکردیو هم خود را سیه‌رو دید شکر
هوش مصنوعی: شیطنت و فریب شیطان به خود او بازگشت و در نهایت، دسیسههایش او را در وضعیت نامناسبی قرار داد.
آنچ می‌مالید دَر روی کَسانجمع شد در چهرهٔ آن ناکس آن
هوش مصنوعی: آنچه که در دل و روح مردم میگذشت و ذهنشان را مشغول کرده بود، به وضوح در چهرهی این انسان نادرست و نامناسب نمایان شد.
آنک می‌درّید جامهٔ خلق چُستشد دریده آنِ او ایشان درست
هوش مصنوعی: ببین که چگونه مردم درگیر مشکلات و سختیها هستند، این وضعیت هرچند دردناک است، اما به نوعی از آنها پایداری و استقامت میسازد.