بخش ۱۱۳ - گواهی دادن دست و پا و زبان بر سر ظالم هم در دنیا
هوش مصنوعی: این متن دربارهٔ تأثیرات منفی خشم و ظلم بر روح و روان انسان است. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که در زمان خشم و دعوا، ضمیر افراد به گواهی و شواهد بر می‌خیزد و رفتار انسان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. او تأکید دارد که در این شرایط، درد و رنج ناشی از ظلم، خود را نشان می‌دهد و انسان را به سمت آتش و عذاب می‌برد. در پایان، شاعر به این نتیجه می‌رسد که نفوذ نفس و خشم موجب می‌شود که انسان به ثمرات بد اعمالش برسد، و از خداوند می‌خواهد که در روز Judgment به او کمک کند.
به‌طور کلی، متن به ما یادآوری می‌کند که در درون ما نشانه‌هایی از رفتارهایمان وجود دارد و ضرورت کنترل نفس در مواقع خشم و کینه‌ورزی را مطرح می‌کند.
پس همینجا دست و پایت در گزندبر ضمیر تو گواهی می‌دهند
هوش مصنوعی: بنابراین، در همین مکان، آسیبها و دردهای تو بر درونت گواهی می‌دهند.
چون موکل می‌شود بر تو ضمیرکه بگو تو اعتقادت وا مگیر
هوش مصنوعی: وقتی که ضمیر و درونت بر تو مراقبت می‌کند، باید به یاد داشته باشی که اعتقاداتت را رها نکنی.
خاصه در هنگام خشم و گفت و گومی‌کند ظاهر سِرت را مو به مو
هوش مصنوعی: به ویژه در زمانهایی که عصبانی است یا در حال بحث و گفتگو است، به دقت و با جزئیات تمام مشکلات و ضعفهای تو را بررسی می‌کند.
چون موکل می‌شود ظلم و جفاکه هویدا کن مرا ای دست و پا
هوش مصنوعی: وقتی ظلم و ستم ظاهر می‌شود، مرا از بند و زنجیر رها کن.
چون همی‌گیرد گواه سِر لگامخاصه وقت جوش و خشم و انتقام
هوش مصنوعی: زمانی که گواهی بر حقیقتی میآید، مخصوصاً در شرایطی که خشم و انتقام در اوج خود هستند.
پس همان کس کین موکل می‌کندتا لوای راز بر صحرا زند
هوش مصنوعی: پس کسی که مراقبت می‌کند، راز را به گونهای آشکار میسازد که در دل صحرا فریاد زده می‌شود.
پس موکل‌های دیگر روز حشرهم تواند آفرید از بهر نشر
هوش مصنوعی: در روز رستاخیز، ماموران دیگری نیز به وجود خواهند آمد تا کار نشر و انتشار را انجام دهند.
ای به‌دَه دست آمده در ظلم و کینگوهرت پیداست حاجت نیست این
هوش مصنوعی: ای کسی که در میان ظلم و دشمنی به این مقام رسیدهای، ارزش و لایقت بهوضوح مشخص است و نیازی به هیچ گونه ادعا و نشانەای نیست.
نیست حاجت شهره گشتن در گزندبر ضمیر آتشینت واقف‌اند
هوش مصنوعی: نیازی نیست که در معرض خطر قرار بگیری تا دیگران از احساسات عمیق و درونی تو آگاه شوند؛ آنها به خوبی به این درون شعلۀ آتشین تو پی بردهاند.
نفس تو هر دم بر آرد صد شرارکه ببینیدم منم ز اصحاب نار
هوش مصنوعی: هر لحظه نفس تو شعلههای بسیاری را به وجود میآورد و من میبینم که من هم از کسانی هستم که در آتش گرفتارند.
جزو نارم سوی کلِّ خود روممن نه نورم که سوی حضرت شوم
هوش مصنوعی: من جزئی از وجود خودم هستم و به سمت کل وجودم میروم، نه اینکه نوری باشم که تنها برای رسیدن به مقام و منزلتی خاص حرکت کنم.
همچنان کین ظالمِ حق‌ناشناسبهر گاوی کرد چندین التباس
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که ظالمی که به حقوق دیگران توجهی ندارد، برای یک گاو بیگناه مشکلات و دردسرهای زیادی به وجود آورد.
او ازو صد گاو بُرد و صد شترنفس اینست ای پدر از وی ببُر
هوش مصنوعی: او از او صد گاو و صد شتر گرفته است. پس ای پدر، از او دور شو!
نیز روزی با خدا زاری نکردیاربی نامد ازو روزی به دَرد
هوش مصنوعی: روزی کسی با خدا شکایت نکرد که ای پروردگار، چرا روزی من نیامده و من به درد و رنج افتادهام؟
کای خدا خصم مرا خشنود کنگر منش کردم زیان تو سود کن
هوش مصنوعی: ای خدا، دشمن مرا خشنود کن؛ اگر من باعث ضرر تو شدم، به او سود برسان.
گر خطا کشتم دیت بر عاقله‌ستعاقلهٔ جانم تو بودی از الست
هوش مصنوعی: اگر من دچار اشتباه شدم، این خطا به عاقلانه بودن تو برمیگردد، زیرا تو عاقلترین فرد جان من هستی.
سنگ می‌ندهد به استعفار دُراین بود انصافِ نفس ای جانِ حُرّ
هوش مصنوعی: سنگ به توبه و طلب بخشش نمیگوید، این انصاف نفس است ای جان آزاد و با اعتبار.