بخش ۱۴۳ - حکایت امیر و غلامش کی نماز باره بود وانس عظیم داشت در نماز و مناجات با حق
هوش مصنوعی: در این شعر، شخصیت اصلی (میر) برای رفتن به گرمابه به کمک سنقر نیاز دارد. سنقر طاس و مندیل را تهیه می‌کند، اما در مسیر به نماز مشغول می‌شود و از میر می‌خواهد که صبر کند. میر نگران است و به سنقر می‌گوید که چرا نمی‌آید. سنقر توضیح می‌دهد که در حال دعا کردن است و نمی‌تواند به راحتی خارج شود.
پس از مدت‌ها انتظار، سنقر به میر می‌گوید که کسی در مسجد نمانده و درخواست می‌کند که او هم از آنجا خارج شود. سنقر به موضوعاتی همچون قفل و گشایش و درک قدرت خدا اشاره می‌کند و می‌گوید که در نهایت این خداوند است که قفل‌ها را می‌گشاید. او می‌افزاید که اگر انسان به تدبیر خود تکیه کند، به نتیجه نخواهد رسید و فقط تسلیم اراده الهی شدن می‌تواند او را آزاد کند.
در نهایت، سنقر به این نکته می‌رسد که با فراموش کردن خود و تسلیم در برابر خدا، می‌توان به آزادی و موفقیت دست یافت.
میر شد محتاج گرمابه سحربانگ زد سنقر هلا بردار سر
هوش مصنوعی: میر به حمام نیاز داشت و در سحر سر به فریاد زد که سنقر (پرندهای نمادین) را بردار و از سرم برگردان.
طاس و مندیل و گل از التون بگیرتا به گرمابه رویم ای ناگزیر
هوش مصنوعی: برو از بازار طاس و دستمال و گل بخر تا به حمام برویم ای دوست نازنین.
سنقر آن دم طاس و مندیلی نکوبرگرفت و رفت با او دو بدو
هوش مصنوعی: سنقر (پرندهای زیبا) در آن لحظه، ظرفی خالی و دستمالی زیبا برداشت و با او (شخصی دیگر) دو به دو به حرکت درآمد.
مسجدی بر ره بد و بانگ صلاآمد اندر گوش سنقر در ملا
هوش مصنوعی: در مسیر نادرست، مسجدی به صدا درآمد که نداهایی شنیده میشد و این صدا به گوش سنقر در ملا رسید.
بود سنقر سخت مولع در نمازگفت ای میر من ای بنده‌نواز
هوش مصنوعی: سنقر به شدت درگیر انجام نماز بود و به معشوق خود گفت: ای سرور من، ای مهربان به بندگان.
تو برین دکان زمانی صبر کنتا گزارم فرض و خوانم لم یکن
هوش مصنوعی: مدتی در این مکان صبر کن تا به عهد و پیمان خود عمل کنم و به آنچه که نبود، اشاره کنم.
چون امام و قوم بیرون آمدنداز نماز و وردها فارغ شدند
هوش مصنوعی: زمانی که امام و جمعیت از نماز خارج شدند و به عبادات و دعای خود پایان دادند،
سنقر آنجا ماند تا نزدیک چاشتمیر سنقر را زمانی چشم داشت
هوش مصنوعی: سنقر در آنجا ماند تا نزدیک صبح شد و منتظر ماند تا صبح بیفتد.
گفت ای سنقر چرا نایی برونگفت می‌نگذاردم این ذو فنون
هوش مصنوعی: فردی از سنقر میپرسد که چرا از جایش حرکت نمیکند. سنقر در پاسخ می‌گوید که به خاطر تواناییها و مهارتهایی که دارد، نمی‌تواند به راحتی از جایش خارج شود.
صبر کن نک آمدم ای روشنینیستم غافل که در گوش منی
هوش مصنوعی: لحظهای صبر کن، من در اینجا هستم و نمیتوانم بیتوجه باشم، چرا که صدایت در گوش من است.
هفت نوبت صبر کرد و بانگ کردتاکه عاجز گشت از تیباش مرد
هوش مصنوعی: هفت بار صبر کرد و فریاد زد تا اینکه مرد از شدت خستگی ناتوان شد.
پاسخش این بود می‌نگذاردمتا برون آیم هنوز ای محترم
هوش مصنوعی: جواب او این بود که نمیگذارم تا وقتی که بیرون بیایم، همچنان با احترام.
گفت آخر مسجد اندر کس نماندکیت وا می‌دارد آنجا کت نشاند
هوش مصنوعی: در آخر، او گفت که در مسجد هیچکس باقی نمانده است؛ چگونه می‌توان آنجا که کسی نیست، تکیهگاه پیدا کرد؟
گفت آنک بسته‌استت از برونبسته است او هم مرا در اندرون
هوش مصنوعی: کسی گفت: آنچه تو را از بیرون محاصره کرده، او نیز مرا در درون زندانی کرده است.
آنک نگذارد ترا کایی درونمی‌بنگذارد مرا کایم برون
هوش مصنوعی: در اینجا می‌گوید که چیزی یا کسی مانع از آن می‌شود که من در درون خود بمانم و به دنبال چیزی درون خود بروم. در عوض، آن چیز یا شخص مرا به سمت بیرون هدایت می‌کند.
آنک نگذارد کزین سو پا نهیاو بدین سو بست پای این رهی
هوش مصنوعی: او اجازه نمیدهد که از این سمت حرکت کنی، زیرا پای تو به این سمت بسته شده است.
ماهیان را بحر نگذارد برونخاکیان را بحر نگذارد درون
هوش مصنوعی: ماهیها نمیتوانند از دریا بیرون بروند و انسانها هم نمیتوانند در دریا غرق شوند.
اصل ماهی آب و حیوان از گلستحیله و تدبیر اینجا باطلست
هوش مصنوعی: اصلیت موجودات از طبیعت خودشان است و همهچیز به منبع خود برمیگردد. در اینجا، فریب و تدبیر نمی‌تواند جایی داشته باشد و واقعیتها همیشه روشناند.
قفل زفتست و گشاینده خدادست در تسلیم زن واندر رضا
هوش مصنوعی: قفل سخت و محکم است ولی فقط خدا می‌تواند آن را باز کند. پس در برابر مشکلات تسلیم شو و راضی به قضا و قدر باش.
ذره ذره گر شود مفتاحهااین گشایش نیست جز از کبریا
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که اگر بخواهیم مشکلات را به تدریج و آرام آرام حل کنیم، در واقع به نتیجه نخواهیم رسید. گشایش و حل مسائل تنها از علو و عظمت و قدرت الهی به دست میآید.
چون فراموشت شود تدبیر خویشیابی آن بخت جوان از پیر خویش
هوش مصنوعی: زمانی که فراموش میکنی چقدر باید برای آیندهات برنامهریزی کنی، در آن صورت میتوانی شانس جوانی را از تجربهها و آموزههای گذشتهات بیابی.
چون فراموش خودی یادت کنندبنده گشتی آنگه آزادت کنند
هوش مصنوعی: زمانی که خودت را فراموش کنی و فقط به یاد دیگران باشی، در آن صورت آزاد خواهی شد و به بندگی برنخواهی گشت.