بخش ۱۴۵ - بیان آنک ایمان مقلد خوفست و رجا
هوش مصنوعی: این شعر به اهمیت تلاش و کوشش در زندگی اشاره دارد و بیان میکند که امید و جستجو برای روزی، عامل پیشرفت است. شاعر میگوید که اگرچه ترس از ناکامی وجود دارد، اما باید در تلاش و کار کردن قوی باشیم. هرچه انسان بیشتر در کار و کوشش پیش برود، امیدش هم بیشتر میشود. او همچنین به نقش انبیا و اولیا در بازار زندگی اشاره میکند و میپرسد که آیا این شخصیتها برای چه سودی تلاش میکنند. در نهایت، شاعر به این نکته میرسد که همه چیز در عالم تحت کنترل و رام تلاش و کوشش است، و از این رو انسان باید همواره در کار دین و زندگی خود کوشا باشد.
داعی هر پیشه اومیدست و بوکگرچه گردنشان ز کوشش شد چو دوک
هوش مصنوعی: هر کسی در حرفهاش امیدی دارد و اگرچه ممکن است تلاششان زیاد باشد، اما نتیجه کار برخی از آنها همچون دوک (آلت دوخت) همچنان به جای پیشرفت، در جا میزند.
بامدادان چون سوی دکان رودبر امید و بوک روزی میدود
هوش مصنوعی: صبح که میشود، وقتی به سمت مغازه میرود، با امید و آرزوی پیدا کردن روزی سرازیر میشود.
بوک روزی نبودت چون میرویخوف حرمان هست تو چونی قوی
هوش مصنوعی: وقتی که تو نیستی، روزها نه تنها به سختی میگذرد، بلکه ترس از دست دادن نیز در دل وجود دارد. بنابراین، باید قوی باشی تا این احساسات را مدیریت کنی.
خوف حرمان ازل در کسب لوتچون نکردت سست اندر جست و جوت
هوش مصنوعی: نگرانی از ناکامی در به دست آوردن روزی، تو را در تلاش و کوشش ضعیف نکرده است.
گویی گرچه خوف حرمان هست پیشهست اندر کاهلی این خوف بیش
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که با وجود این که ترس از افتادن در محرومیت وجود دارد، اما این ترس همچنان در پسزمینهای از کسالت و بیحوصلگی قرار دارد و به شدت احساس میشود.
هست در کوشش امیدم بیشتردارم اندر کاهلی افزون خطر
هوش مصنوعی: در تلاش و کوشش امیدم بیشتر است، اما در بیخیالی و تنبلی خطر افزایش مییابد.
پس چرا در کار دین ای بدگماندامنت میگیرد این خوف زیان
هوش مصنوعی: چرا در مسائل دینی اینقدر بدگمان هستی و از اینکه ضرر ببینی میترسی؟
یا ندیدی کاهل این بازار مادر چه سودند انبیا و اولیا
هوش مصنوعی: آیا ندانستی که افراد بیتفاوت در این بازار چه نفعی برای پیامبران و اولیای خدا دارند؟
زین دکان رفتن چه کانشان رو نموداندرین بازار چون بستند سود
هوش مصنوعی: وقتی که این دکان بسته شود، دیگر چیزی از آن سود نمیبرند و کسانی که به آنجا میرفتند، دیگر نمیتوانند از آن بهرهمند شوند.
آتش آن را رام چون خلخال شدبحر آن را رام شد حمال شد
هوش مصنوعی: آتش به مانند زنجیر شد و تحت کنترل درآمد، و دریا نیز مانند آن، مهار و تحت تأثیر قرار گرفت.
آهن آن را رام شد چون موم شدباد آن را بنده و محکوم شد
هوش مصنوعی: آهن زمانی که نرم و شکلپذیر شد، تحت تاثیر قرار میگیرد و میتواند به راحتی تغییر شکل دهد. باد نیز که میتواند قوی و آزاد باشد، زمانی محدود و تحت کنترل میشود.