بخش ۴۸ - نشستن دیو بر مقام سلیمان علیه‌السلام و تشبه کردن او به کارهای سلیمان علیه‌السلام و فرق ظاهر میان هر دو سلیمان و دیو خویشتن را سلیمان بن داود نام کردن
هوش مصنوعی: این متن به مشورت و عقل اشاره دارد و به اهمیت همکاری و تفکر مشترک در مواجهه با مشکلات می‌پردازد. شاعر به دو عقل اشاره می‌کند که می‌تواند انسان را از بلاها نجات دهد. همچنین داستان سلیمان و دیو را به عنوان مثال می‌آورد تا نشان دهد که ظاهر و باطن ممکن است متفاوت باشند و نباید به ظواهر توجه کرد. دیو، که ظاهر خوشی دارد، می‌تواند فریبنده باشد و در نهایت انسان باید از عقل و شناخت عمیق‌تری برای تشخیص حقایق استفاده کند. در پایان، شاعر به این نکته اشاره دارد که باید از نام و لقب فراتر رویم و به معنای واقعی اعمال و صفات دقت کنیم.
ورچه عقلت هست با عقل دگریار باش و مشورت کن ای پدر
هوش مصنوعی: اگرچه عقل تو با عقل دیگری فرق دارد، اما با آن عقل دوست باش و مشورت کن، ای پدر.
با دو عقل از بس بلاها وا رهیپای خود بر اوج گردونها نهی
هوش مصنوعی: با داشتن دو عقل و درک از مشکلات، میتوانی خود را از دردسرها نجات دهی و به اوج موفقیت برسی.
دیو گر خود را سلیمان نام کردملک برد و مملکت را رام کرد
هوش مصنوعی: اگر دیو خودش را سلیمان بخواند، می‌تواند سلطنت و حکومت را در دست بگیرد و مملکت را تحت کنترل درآورد.
صورت کار سلیمان دیده بودصورت اندر سر دیوی می‌نمود
هوش مصنوعی: سلیمان به وضوح کارهای خود را مشاهده کرده بود، اما در ذهنش تصویر یک دیو را میدید.
خلق گفتند این سلیمان بی‌صفاستاز سلیمان تا سلیمان فرقهاست
هوش مصنوعی: مردم میگویند که این فرد، سلیمان واقعی نیست و در واقع، بین سلیمانهای مختلف تفاوتهای زیادی وجود دارد.
او چو بیداریست این هم‌چون وسنهم‌چنانک آن حسن با این حسن
هوش مصنوعی: او مانند بیدار است، اینگونه که وسن (عطر خوش) به خود میگیرد، همانطور که زیبایی او با زیبایی دیگری در هم آمیخته است.
دیو می‌گفتی که حق بر شکل منصورتی کردست خوش بر اهرمن
هوش مصنوعی: دیو می‌گفت که حق به زیبایی و به شکل من، ظاهری خوش و دلنشین بخشیده است.
دیو را حق صورت من داده استتا نیندازد شما را او بشست
هوش مصنوعی: دیو حق دارد که شمایل من را ببیند و به این دلیل نمیتواند شما را فریب دهد و از شما دور کند.
گر پدید آید به دعوی زینهارصورت او را مدارید اعتبار
هوش مصنوعی: اگر کسی به دعوی و ادعا به وجود آمد، از اعتبار و اهمیت او غافل نشوید و او را نادیده نگیرند.
دیوشان از مکر این می‌گفت لیکمی‌نمود این عکس در دلهای نیک
هوش مصنوعی: دیوانههایشان از فریبکاریهای خود صحبت میکردند، اما این تصویر به خوبی در دلهای نیکوکاران نمایان بود.
نیست بازی با ممیز خاصه اوکه بود تمییز و عقلش غیب‌گو
هوش مصنوعی: این بیتی اشاره دارد به افرادی که دارای درک و عقل بالایی هستند و میتوانند بین امور مختلف تمایز قائل شوند. این افراد مثل بازیگران در بازیهای خود، به ظرافت و هوشمندی عمل میکنند و تواناییهای خاصی دارند که دیگران نمیتوانند ببینند یا درک کنند.
هیچ سحر و هیچ تلبیس و دغلمی‌نبندد پرده بر اهل دول
هوش مصنوعی: هیچ جادو یا ترفند و فریبی نمیتواند حقیقت را از کسانی که در قدرت هستند، پنهان کند.
پس همی گفتند با خود در جواببازگونه می‌روی ای کژ خطاب
هوش مصنوعی: این جمله میگوید که افراد با خود در حال گفتوگو هستند و در جواب به همدیگر میگویند که تو به طرز خاصی رفتار میکنی. با این تعبیر، آنها به نوعی از رفتار یا گفتار شخص مورد نظر اشاره دارند که ممکن است نامانوس یا غیرعادی به نظر برسد.
بازگونه رفت خواهی همچنینسوی دوزخ اسفل اندر سافلین
هوش مصنوعی: اگر به راه نادرست بروی و به دنبال خواستههای نادرست باشی، سرانجام راهی جهنم و مکانهای پایینتر خواهی شد.
او اگر معزول گشتست و فقیرهست در پیشانیش بدر منیر
هوش مصنوعی: اگر او از مقامش برکنار شده و فقیر است، اما باز هم نور چهرهاش میدرخشد.
تو اگر انگشتری را برده‌ایدوزخی چون زمهریر افسرده‌ای
هوش مصنوعی: اگر تو انگشتری را دزدیدهای، مانند کسی هستی که در سرمای سخت و بیرحم زحمت میکشد و خسته شده است.
ما ببوش و عارض و طاق و طرنبسر کجا که خود همی ننهیم سنب
هوش مصنوعی: ما به بوسه و چهره و زیبایی و خوشحالی علاقه داریم، پس کجا برویم که خود را در این لذتها غرق نکنیم؟
ور به غفلت ما نهیم او را جبینپنجهٔ مانع برآید از زمین
هوش مصنوعی: اگر به خاطر غفلت ما او را رها کنیم، مانع برآمدن او از زمین خواهد شد.
که منه آن سر مرین سر زیر راهین مکن سجده مرین ادبار را
هوش مصنوعی: با توجّه به این که به من آسیب نرسانی، نیازی نیست که در برابر جاهلی که از خود بیخبر است، سر فرود بیاوری.
کردمی من شرح این بس جان‌فزاگر نبودی غیرت و رشک خدا
هوش مصنوعی: اگر غیرت و حسادت خدا نبود، من میتوانستم داستانی شگفتانگیز و جذاب را برای تو بازگو کنم.
هم قناعت کن تو بپذیر این قدرتا بگویم شرح این وقتی دگر
هوش مصنوعی: به اندازهای که هست راضی باش، تا زمانی دیگر فرصتی باشد که بیشتر توضیح بدهم.
نام خود کرده سلیمان نبیروی‌پوشی می‌کند بر هر صبی
هوش مصنوعی: سلیمان نبی با نامش هم‌چون پوششی برای هر کودک و نوجوانی عمل می‌کند.
در گذر از صورت و از نام خیزاز لقب وز نام در معنی گریز
هوش مصنوعی: به عبور از ظواهر و نامها توجه نکن و به جای آن، از عناوین و نامها دوری کن و به عمق معانی بپرداز.
پس بپرس از حد او وز فعل اودر میان حد و فعل او را بجو
هوش مصنوعی: از او بپرس و دربارهی ویژگیها و کارهایش بیاندیش. به دنبال فهمیدن مرزها و اعمال او باش.