بخش ۱۰۴ - قصهٔ آن زن کی طفل او بر سر ناودان غیژید و خطر افتادن بود و از علی کرمالله وجهه چاره جست
هوش مصنوعی: در این متن، زنی به مرتضی مراجعه میکند و از او دربارهی فرزندش که به ناودان افتاده است، کمک میخواهد. او نگران است که کودک به خطر بیفتد و نمیتواند او را به دست آورد. مرتضی پیشنهاد میدهد که کودک را به بام ببرد تا بتواند به جنس خود نزدیک شود. این اشاره به جاذبههای ذاتی اجناس است و اینکه هر چیزی به سمت همنوع خود جذب میشود. همچنین، پیامبران و مومنین به واسطهی جنس روحانی خود به دیگران کمک میکنند و برعکس، کافران و بدکاران به سیطرهی شیطان درمیآیند.
متن به بیان اهمیت تلاش برای زنده ماندن ویژگیهای خوب در برابر خصائل بد و حسد میپردازد. در پایان، نویسنده تأکید میکند که هر کس باید به دنبال کمالات باشد و از حسد و بدخواهی دوری کند تا به سوی روشنی و نور هدایت شود.
یک زنی آمد به پیش مرتضیگفت شد بر ناودان طفلی مرا
هوش مصنوعی: زنی نزد مرتضی رفت و گفت که فرزندم از ناودان سقوط کرده است.
گرش میخوانم نمیآید به دستور هلم ترسم که افتد او به پست
هوش مصنوعی: اگر او را بخوانم، نمیآید نزدیکم و اگر او را رها کنم، میترسم که به نازلترین موقعیت بیفتد.
نیست عاقل تا که دریابد چون ماگر بگویم کز خطر سوی من آ
هوش مصنوعی: هیچ عاقلی وجود ندارد که مانند ما درک کند، اگر بگویم که از جانب خطر به سمت من بیاید.
هم اشارت را نمیداند به دستور بداند نشنود این هم بدست
هوش مصنوعی: اگر کسی به اشارهها توجه نکند و یا حتی اگر آنها را بفهمد، اما نتواند آنها را بشنود، در حقیقت به هیچ چیزی دست نیافته است.
بس نمودم شیر و پستان را بدواو همی گرداند از من چشم و رو
هوش مصنوعی: من به او خیلی محبت کردم و تمام تلاش خود را کردم، ولی او همچنان از من دوری میکند و به من توجهی ندارد.
از برای حق شمایید ای مهاندستگیر این جهان و آن جهان
هوش مصنوعی: ای بزرگواران، شما برای حق و حقیقت زحمت میکشید و نجاتدهنده این دنیا و دنیای دیگر هستید.
زود درمان کن که میلرزد دلمکه بدرد از میوهٔ دل بسکلم
هوش مصنوعی: بشتاب و کار را درست کن، چون دلم بیتاب است و از درد این عشق به شدت رنج میبرد.
گفت طفلی را بر آور هم به بامتا ببیند جنس خود را آن غلام
هوش مصنوعی: یک کودک را به بالای بام بردند تا جنس و نوع خود را ببیند و بشناسد.
سوی جنس آید سبک زان ناودانجنس بر جنس است عاشق جاودان
هوش مصنوعی: مراسم و اتفاقات به شکل طبیعی و آسان به سمت جنس و نوع خود جذب میشوند، چرا که عشق حقیقی و پایدار به ذات و ماهیت خود وابسته است.
زن چنان کرد و چو دید آن طفل اوجنس خود خوش خوش بدو آورد رو
هوش مصنوعی: زنی به شکلی رفتار کرد و وقتی آن کودک را مشاهده کرد، با افتخار و خوشحالی چیزی از جنس خود را به او تقدیم کرد.
سوی بام آمد ز متن ناودانجاذب هر جنس را هم جنس دان
هوش مصنوعی: به سمت بالای بام آمد، جاذب هر چیزی که در ناودان بود، همانگونه که هر چیزی از جنس خود را جذب میکند.
غژغژان آمد به سوی طفل طفلوا رهید او از فتادن سوی سفل
هوش مصنوعی: صدای زنگزنگی به سوی کودک آمد و او از خطر افتادن به سمت زمین پایین کنار رفت.
زان بود جنس بشر پیغامبرانتا بجنسیت رهند از ناودان
هوش مصنوعی: آدمی به خاطر داشتن پیامآورانی از جنس خود، میتواند از مشکلات و چالشها عبور کند و به راه صحیح هدایت شود.
پس بشر فرمود خود را مثلکمتا به جنس آیید و کم گردید گم
هوش مصنوعی: پس انسان به خود گفت که من هم مانند شما هستم تا به نوع بشر بپیوندم و از حالت خود کم کنم و محو شوم.
زانک جنسیت عجایب جاذبیستجاذبش جنسست هر جا طالبیست
هوش مصنوعی: چون ویژگیهای شگفتانگیز، جذابیت خاصی دارند، این جذابیت به دلیل وجود خود آن ویژگیهاست و هرجا که خواستهای برای به دست آوردن آن ویژگیها باشد، این کشش وجود دارد.
عیسی و ادریس بر گردون شدندبا ملایک چونک همجنس آمدند
هوش مصنوعی: عیسی و ادریس به همراه ملائکه در آسمان قرار گرفتند، زیرا با هم همسود و همجنس بودند.
باز آن هاروت و ماروت از بلندجنس تن بودند زان زیر آمدند
هوش مصنوعی: هاروت و ماروت دوباره از آسمان به زمین آمدند، زیرا که از جنس جسم و بدن بودند.
کافران هم جنس شیطان آمدهجانشان شاگرد شیطانان شده
هوش مصنوعی: کافران مانند شیطان هستند و روح و وجودشان تحت تأثیر آموزههای شیطانی قرار گرفته است.
صد هزاران خوی بد آموختهدیدههای عقل و دل بر دوخته
هوش مصنوعی: بسیاری از خصوصیات منفی را از تجربیات و امور گذشته آموختهام و این همه را با دقت و توجه در دل و ذهن خود نگه داشتهام.
کمترین خوشان به زشتی آن حسدآن حسد که گردن ابلیس زد
هوش مصنوعی: حداقل خوشیها به زشتی حسدی هستند که ابلیس را به گردنکشی واداشت.
زان سگان آموخته حقد و حسدکه نخواهد خلق را ملک ابد
هوش مصنوعی: از آن سگها که حسد و کینه را یاد گرفتهاند، این انتظار میرود که نخواهند نهتنها انسانها، بلکه هیچکس از نعمتهای جاودان الهی بهرهمند شود.
هر کرا دید او کمال از چپ و راستاز حسد قولنجش آمد درد خاست
هوش مصنوعی: هر کسی که کمال و زیبایی را از دیگران ببیند، از حسادت دچار درد و ناراحتی میشود.
زآنک هر بدبخت خرمنسوختهمینخواهد شمع کس افروخته
هوش مصنوعی: هرکس که در زندگی دچار مصیبت و سختی شده، نمیخواهد که کسی دیگر نوری برای او روشن کند.
هین کمالی دست آور تا تو هماز کمال دیگران نفتی به غم
هوش مصنوعی: بشتاب و به جستجوی کمال خود بپرداز تا از نقص و کمبود دیگران دور باشی و دلت آزرده نشود.
از خدا میخواه دفع این حسدتا خدایت وا رهاند از جسد
هوش مصنوعی: از خدا میخواهم که این حسد را دور کند تا تو از قید جسم رهایی یابی.
مر ترا مشغولیی بخشد درونکه نپردازی از آن سوی برون
هوش مصنوعی: این عبارت به این معناست که درونیات و مشغولیتهای روحی تو، به طور عمیقی تو را درگیر کردهاند و نمیتوانی از آنچه در درونت میگذرد، رهایی یابی یا به دنیای بیرون توجه کنی. در واقع، وقتی که ذهنت مشغول است، نمیتوانی به مسائل خارجی فکر کنی.
جرعهٔ می را خدا آن میدهدکه بدو مست از دو عالم میدهد
هوش مصنوعی: خداوند به کسی که در عشق و معرفت به او مست است، از نعمتهای دو جهان میدهد.
خاصیت بنهاده در کف حشیشکو زمانی میرهاند از خودیش
هوش مصنوعی: ویژگیای که در دست گیاه حشیش نهفته است، زمانی میتواند فرد را از خودش رها کند و آزاد سازد.
خواب را یزدان بدان سان میکندکز دو عالم فکر را بر میکند
هوش مصنوعی: خداوند خواب را به گونهای قرار داده است که انسان را از فکر و اندیشه در دو جهان آزاد میکند.
کرد مجنون را ز عشق پوستیکو بنشناسد عدو از دوستی
هوش مصنوعی: مجنون را از عشق چنان حالتی دادهاند که هیچ دشمنی نمیتواند او را از دوستانش تشخیص دهد.
صد هزاران این چنین میدارد اوکه بر ادراکات تو بگمارد او
هوش مصنوعی: او برای فهم و درک تو هزاران چیز از این دست را فراهم میکند و به تو میآموزد.
هست میهای شقاوت نفس راکه ز ره بیرون برد آن نحس را
هوش مصنوعی: در اینجا بیان میشود که شراب (مست) وجود دارد که میتواند جان بد را از راهی دور کند و از آن رهایی بخشد.
هست میهای سعادت عقل راکه بیابد منزل بینقل را
هوش مصنوعی: شراب خوشبختی وجود دارد که عقل میتواند به آن برسد، بدون اینکه نیازی به وسیلهای برای انتقال آن باشد.
خیمهٔ گردون ز سرمستی خویشبر کند زان سو بگیرد راه پیش
هوش مصنوعی: جهان با دگرگونیهای خود، به خاطر حال و احساس مستی من برمیخیزد و از آن سو مسیر جدیدی را پیش میگیرد.
هین بهر مستی دلا غره مشوهست عیسی مست حق خر مست جو
هوش مصنوعی: ای دل، به خاطر مستی و خوشحالی فریب نخور. عیسی، که عاصی و بیخبر از حقیقت است، در پی حق است و باید به دنبال حقیقت و معنویات باشی.
این چنین می را بجو زین خنبهامستیاش نبود ز کوته دنبها
هوش مصنوعی: اکنون در پی میگردم، زیرا این مستی به خاطر کوتاهی ما در پی آن نیست.
زانک هر معشوق چون خنبیست پرآن یکی درد و دگر صافی چو در
هوش مصنوعی: چون هر معشوقی همچون دمی است که هم پر از درد است و هم در آن صفای خاصی وجود دارد.
میشناسا هین بچش با احتیاطتا میی یابی منزه ز اختلاط
هوش مصنوعی: مراقب باش و به آرامی مزهاش را بچش تا شرابی پاک و خالص پیدا کنی که با چیز دیگری مخلوط نشده باشد.
هر دو مستی میدهندت لیک اینمستیات آرد کشان تا رب دین
هوش مصنوعی: هر دو نوع نشئگی تو را سیراب میکنند، اما این نوع مستی تو را به سمت خدا و دین میکشاند.
تا رهی از فکر و وسواس و حیلبی عقال این عقل در رقصالجمل
هوش مصنوعی: برای رهایی از اندیشهها و دغدغههای بیپایان، باید عقل را از قید و بندهای خود رها کرد تا بتواند آزادانه و شاداب مانند رقص شتر پیش برود.
انبیا چون جنس روحند و ملکمر ملک را جذب کردند از فلک
هوش مصنوعی: انبیاء همچون روحی هستند که موجودات ملکوتی به دلیل ویژگیهای خاص آنها، از آسمان و عالم بالاتر به سوی آنها گرایش پیدا میکنند.
باد جنس آتش است و یار اوکه بود آهنگ هر دو بر علو
هوش مصنوعی: باد و آتش به نوعی همجنس هستند و هر کدام در جستجوی بلندی و اوج هستند. در واقع، هر دو به دنبال رسیدن به highs و بالاترین نقاط هستند.
چون ببندی تو سر کوزهٔ تهیدر میان حوض یا جویی نهی
هوش مصنوعی: وقتی که دهانهی یک کوزه خالی را ببندی و آن را در میان آبنما یا نهر قرار دهی، میتوانی تصور کنی که آن کوزه چه وضعیتی خواهد داشت.
تا قیامت آن فرو ناید به پستکه دلش خالیست و در وی باد هست
هوش مصنوعی: تا روز قیامت کسی که دلش خالی و بیمحتوا است، به درجه پایینتری نخواهد رسید.
میل بادش چون سوی بالا بودظرف خود را هم سوی بالا کشد
هوش مصنوعی: اگر تمایل و گرایش فرد به چیزی باشد، او نیز تلاش میکند که خود را به سمت آن هدف سوق دهد و بالاتر برود.
باز آن جانها که جنس انبیاستسویایشان کش کشان چون سایههاست
هوش مصنوعی: حیاتهایی که شبیه به روحهای پاک و مقدس هستند، به سوی آنها با کششی نامرئی همانند سایهها حرکت میکنند.
زانک عقلش غالبست و بی ز شکعقل جنس آمد به خلقت با ملک
هوش مصنوعی: زیرا او به خاطر برتری عقلش، بدون شک آزادی و قدرت عقل را از جنسی خاص در آفرینش به همراه دارد.
وان هوای نفس غالب بر عدونفس جنس اسفل آمد شد بدو
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که اگر هوا و علاقههای نفسانی بر دشمنی که در درون خود داریم غلبه پیدا کند، به پایینترین حالت و مرتبه سقوط میکنیم.
بود قبطی جنس فرعون ذمیمبود سبطی جنس موسی کلیم
هوش مصنوعی: این بیت به تفاوت میان دو قوم و دو شخصیت اشاره دارد. یکی از آنها به فرعون و خصائص منفیاش تعلق دارد و دیگری به موسی و ویژگیهای مثبت او اشاره میکند. به طور کلی، این عبارت نشاندهنده تضاد میان خیر و شر است و بیانگر این است که هر فردی میتواند از یک نسل یا قوم متفاوت باشد، اما ویژگیها و صفات او هستند که اهمیت دارند.
بود هامان جنستر فرعون رابرگزیدش برد بر صدر سرا
هوش مصنوعی: هامان، که مردی برجسته و مهم در دربار فرعون بود، برای خود زندگی و موقعیتی برتر انتخاب کرد و به مقام عالی رسید.
لاجرم از صدر تا قعرش کشیدکه ز جنس دوزخاند آن دو پلید
هوش مصنوعی: بنابراین، از آغاز تا پایان آن را کشید، زیرا آن دو پلید از جنس جهنم هستند.
هر دو سوزنده چو ذوزخ ضد نورهر دو چون دوزخ ز نور دل نفور
هوش مصنوعی: هر دو به شدت سوزانندهاند، مانند آتش دوزخ که با نور در تضاد است و هر دو از نور متنفرند و با آن مشکل دارند.
زانک دوزخ گوید ای مؤمن تو زودبرگذر که نورت آتش را ربود
هوش مصنوعی: دوزخ به مؤمن میگوید که زودتر عبور کن، زیرا نور تو قدرتی دارد که حتی آتش را تحتالشعاع قرار میدهد.
میرمد آن دوزخی از نور همزانک طبع دوزخستش ای صنم
هوش مصنوعی: از نور خارج میشود آن دوزخی، زیرا طبیعت او دوزخی است، ای زیبای من.
دوزخ از مومن گریزد آنچنانکه گریزد مومن از دوزخ به جان
هوش مصنوعی: دوزخ از مومن فرار میکند مانند فرار مومن از دوزخ، با تمام وجود.
زانک جنس نار نبود نور اوضد نار آمد حقیقت نورجو
هوش مصنوعی: چون آتش به خودی خود وجود ندارد، نور او نیز از جنس آتش نیست و در واقع، حقیقت او نور است.
در حدیث آمد که مومن در دعاچون امان خواهد ز دوزخ از خدا
هوش مصنوعی: در روایتی آمده است که مؤمن هنگام دعا، وقتی از خداوند برای نجات از آتش جهنم درخواست میکند، باید با تمام وجود و خلوص نیت این خواسته را مطرح کند.
دوزخ از وی هم امان خواهد به جانکه خدایا دور دارم از فلان
هوش مصنوعی: دوزخ نیز از او در امان خواهد ماند، چون ای خدا، مرا از فلان دور نگهدار.
جاذبهٔ جنسیتست اکنون ببینکه تو جنس کیستی از کفر و دین
هوش مصنوعی: اکنون نگاهی کن به این که تو به کدام گروه تعلق داری و از کدام جهت به مسائل نگاه میکنی، آیا از دیدگاه ایمان هستی یا نافرمانی؟
گر بهامان مایلی هامانییور به موسی مایلی سبحانیی
هوش مصنوعی: اگر به ما گرایش داشته باشی، ما نیز به تو نزدیک خواهیم شد. و اگر به موسی تمایل داشته باشی، خودباز خواهی بود و در عالیترین مقام قرار خواهی گرفت.
ور بهر دو مایلی انگیختهنفس و عقلی هر دوان آمیخته
هوش مصنوعی: اگر به خاطر دو علاقه یا تمایل، هم روح و هم عقل شما به جنب و جوش درآمده است، این دو (علاقه و تمایل) به یکدیگر پیوستهاند.
هر دو در جنگند هان و هان بکوشتا شود غالب معانی بر نقوش
هوش مصنوعی: دو طرف در حال نبرد هستند؛ پس تلاش کن تا معانی بر نقوش غلبه پیدا کند.
در جهان جنگ شادی این بسستکه ببینی بر عدو هر دم شکست
هوش مصنوعی: در زندگی، خوشحالی اصلی این است که هر روز ببینی دشمنان شکست میخورند.
آن ستیزهرو بسختی عاقبتگفت با هامان برای مشورت
هوش مصنوعی: شخصی که همیشه در جدل و ستیز بود، سرانجام با هامان برای مشورت به سختی تصمیم گرفت.
وعدههای آن کلیمالله راگفت و محرم ساخت آن گمراه را
هوش مصنوعی: کلیمالله، یعنی موسی، وعدههایش را بیان کرد و شخص گمراه را به راز و حقیقت آشنا ساخت.