بخش ۱۰ - گواهی فعل و قول بیرونی بر ضمیر و نور اندرونی
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی رابطه بین فعل و قول و باطن انسان می‌پردازد. شاعر به ما می‌گوید که ویژگی‌های ظاهری (فعل و قول) فقط نمادهایی از درون ما هستند و برای درک بهتر خود، باید به باطن خود و نیت‌هایمان توجه کنیم. اگر درونی آرام نداریم، نمی‌توانیم واقعاً درک کنیم که چه چیزی واقعاً به ما برمی‌گردد. فعل و قول بی‌معنا هستند بدون درک عمیق از روح و ایمان. در نهایت، شاعر هشدار می‌دهد که باید از ظواهر بخارائی کنیم و به جستجوی درونی بپردازیم، چرا که حقیقت در عمق درون انسان نهفته است و نه در صورت‌های ظاهری.
فعل و قول آمد گواهان ضمیرزین دو بر باطن تو استدلال گیر
هوش مصنوعی: اعمال و گفتار تو به عنوان شاهدان درونی، بر اساس این دو، استدلال کن و به حقیقت درونت پی ببر.
چون ندارد سیر سرت در درونبنگر اندر بول رنجور از برون
هوش مصنوعی: وقتی که در درون خود آرامش و سیرابی حس نمیکنی، به بیرون نگاه کن و اوضاع ناآرام و رنجآور را تماشا کن.
فعل و قول آن بول رنجوران بودکه طبیب جسم را برهان بود
هوش مصنوعی: عمل و سخن او مانند ادرار بیمارانی است که پزشک بدن را از آن رهایی میبخشد.
وآن طبیب روح در جانش رودوز ره جان اندر ایمانش رود
هوش مصنوعی: و آن پزشک روح، در وجودش نفوذ کند و از مسیر جان، به باطن ایمانش وارد شود.
حاجتش ناید به فعل و قول خوباحذروهم هم جواسیس القلوب
هوش مصنوعی: نیازی به عمل و گفتار نیکو ندارد، از آنها بپرهیز که جاسوسان دلها هستند.
این گواه فعل و قول از وی بجوکو به دریا نیست واصل هم‌چو جو
هوش مصنوعی: برای درک بهتر این شعر، میتوان گفت که آن کسی که واقعیات و سخنانش در عمل نمایان است، باید به دنبال پیدا کردن حقیقت باشد. کسی که مانند جریان آب در دریا مستقیم نمیرسد، بلکه باید در پی خواستههای خود با چالشها روبهرو شود. در واقع، اشاره به این است که باید در زندگی واقعی تلاش کرد و به جستجو پرداخت تا به حقیقت رسید.