بخش ۹۰ - نوبت جستن رسیدن به نصوح و آواز آمدن که همه را جستیم نصوح را بجویید و بیهوش شدن نصوح از آن هیبت و گشاده شدن کار بعد از نهایت بستگی کماکان یقول رسول الله صلی الله علیه و سلم اذا اصابه مرض او هم اشتدی ازمة تنفرجی
هوش مصنوعی: این شعر به تجارب روحانی و معنوی انسان اشاره دارد. در ابتدا، شخصیت اصلی با سرنوشتی دردناک و بی‌حالی مواجه می‌شود که موجب از دست دادن هوش و عقلش می‌گردد. اما در این حالت بی‌هوشی، روح او توانایی پیوستن به حقیقت و خداوند را پیدا می‌کند. هنگامی که بدن او به نحو کامل رها می‌شود، روحش شاد و آزاد می‌گردد و به اصل خود برمی‌گردد.
این فرایند مشابه آب شدن کشتی در دریا است که در نهایت به رحمت و نعمت الهی می‌رسد. پس از این رهایی، موج رحمت و نعمت، همه موجودات را تحت تاثیر قرار می‌دهد و موجب تحولی عظیم در طبیعت می‌شود. در پایان، زمین سرسبز می‌شود، و دوستی و همزیستی میان موجودات شکل می‌گیرد، به‌گونه‌ای که تضادها و ناهنجاری‌ها از بین می‌رود. در مجموع، شعر به تحول و رهایی روح با کمک رحمت الهی و بهبود اوضاع جهان می‌پردازد.
جمله را جستیم پیش آی ای نصوحگشت بیهوش آن زمان پرید روح
هوش مصنوعی: ما همه را جستجو کردیم، ای نصوح، و در آن لحظه، او بیهوش شد و روحش پرواز کرد.
هم‌چو دیوار شکسته در فتادهوش و عقلش رفت شد او چون جماد
هوش مصنوعی: او مانند دیواری که شکسته شده، دچار افت و سقوط شده و هوش و عقلش را از دست داده است، به طوری که حالا مانند یک جسم بیجان شده است.
چونک هوشش رفت از تن بی‌امانسر او با حق بپیوست آن زمان
هوش مصنوعی: زمانی که عقل و هوش او از بدنش جدا شد، سر او به صورت بیوقفه و مداوم به حق وصل شد.
چون تهی گشت و وجود او نماندباز جانش را خدا در پیش خواند
هوش مصنوعی: زمانی که وجود او خالی شد و هیچ چیزی از او باقی نماند، خداوند جانش را به سوی خود فراخواند.
چون شکست آن کشتی او بی‌مراددر کنار رحمت دریا فتاد
هوش مصنوعی: زمانی که آن کشتی به هدف نرسید و غرق شد، در کنار نعمتهای دریا فرود آمد.
جان به حق پیوست چون بیهوش شدموج رحمت آن زمان در جوش شد
هوش مصنوعی: روح انسان به پروردگارش پیوست و وقتی که او بیهوش شد، رحمت الهی در آن لحظه به شدت جریان یافت.
چون که جانش وا رهید از ننگ تنرفت شادان پیش اصل خویشتن
هوش مصنوعی: وقتی که روحش از شرم بدن رهایی یافت، با خوشحالی به سرمنزل اصلی و حقیقی خود رفت.
جان چو باز و تن مرورا کنده‌ایپای بسته پر شکسته بنده‌ای
هوش مصنوعی: روح مانند پرندهای آزاد است و از جسمی که به آن وابسته است، رنج میبرد. این جسم، او را محدود کرده و همچون یک پرندهای که بالهایش شکسته باشد، ناتوان کرده است.
چونک هوشش رفت و پایش بر گشادمی‌پرد آن باز سوی کیقباد
هوش مصنوعی: وقتی که عقل و هوشش از دست رفت، آن پرنده به سمت کیقباد میپرد و به چرخش درمیآید.
چونک دریاهای رحمت جوش کردسنگها هم آب حیوان نوش کرد
هوش مصنوعی: زمانی که دریاهای رحمت به جوش آمدند، سنگها نیز از آب حیات بهرهمند شدند.
ذرهٔ لاغر شگرف و زفت شدفرش خاکی اطلس و زربفت شد
هوش مصنوعی: ذرهٔ کوچک و نازک به چیزی بسیار بزرگ و عظیم تبدیل شد و سطح زمین به فرشی زیبا و مجلل از ابریشم و طلا بدل گشت.
مردهٔ صدساله بیرون شد ز گوردیو ملعون شد به خوبی رشک حور
هوش مصنوعی: یک شخص که صد سال از عمرش گذشته و مرده بوده، از قبرش بیرون آمده است و حالا چهرهای زیبا و دلربا دارد که باعث حسادت حوریان بهشتی می‌شود.
این همه روی زمین سرسبز شدچوب خشک اشکوفه کرد و نغز شد
هوش مصنوعی: این همه زمین به خاطر بارشها و تلاشها زنده و سرسبز شده است، حتی چوبهای خشک نیز شکوفه زده و زیبا شدهاند.
گرگ با بره حریف می شدهناامیدان خوش‌رگ و خوش پی شده
هوش مصنوعی: گرگ با بره در رقابت میافتد، اما ناامیدان و خوشچهرگان به پیروزی دست مییابند.