بخش ۲۳ - تشبیه مغفلی کی عمر ضایع کند و وقت مرگ در آن تنگاتنگ توبه و استغفار کردن گیرد به تعزیت داشتن شیعهٔ اهل حلب هر سالی در ایام عاشورا به دروازهٔ انطاکیه و رسیدن غریب شاعر از سفر و پرسیدن کی این غریو چه تعزیه است
هوش مصنوعی: در روز عاشورا، مردم حلب جمع شده و برای عزاداری آن خاندان بزرگ، به ویژه عاشورا و واقعه کربلا، ناله و نوحه سر میدهند. غم و ماتم ناشی از ظلمهایی که خاندان حسین (ع) از یزید و شمر متحمل شدهاند، فضای شهر را پر کرده است. شاعری غریبه به آنجا میرسد و متوجه میشود که دلیل این تجمع و ناراحتی چیست. او از مردم میخواهد که دربارهی کسی که در این روز به یادش عزاداری میشود، اطلاعاتی به او بدهند. مردم به او میگویند که او شیعه نیست و نمیداند چه روز مهمی را فراموش کرده است. آنها به او میفهمانند که ماتم بر حسین (ع) و واقعه عاشورا از نظر مؤمنین بسیار مهمتر از هر غم دیگری است.
روز عاشورا همه اهل حلبباب انطاکیه اندر تا به شب
هوش مصنوعی: در روز عاشورا، تمام مردم حلب در دروازه انطاکیه جمع شدند و تا شب آنجا بودند.
گرد آید مرد و زن جمعی عظیمماتم آن خاندان دارد مقیم
هوش مصنوعی: مردان و زنان زیادی دور هم جمع میشوند و به خاطر فقدان آن خاندان سوگواری میکنند و در غم آنها میمانند.
ناله و نوحه کنند اندر بکاشیعه عاشورا برای کربلا
هوش مصنوعی: شیعیان در روز عاشورا به یاد کربلا به گریه و سوگواری مشغولند.
بشمرند آن ظلمها و امتحانکز یزید و شمر دید آن خاندان
هوش مصنوعی: اعداد و شمار ظلمها و آزمایشهایی را که خاندان پیامبر در زمان یزید و شمر تجربه کردند، به حساب آورید.
نعرههاشان میرود در ویل و وشتپر همیگردد همه صحرا و دشت
هوش مصنوعی: صدای فریادشان در فضا میپیچد و همه جا پر میشود، دشتها و بیابانها از این صدا پر شده است.
یک غریبی شاعری از ره رسیدروز عاشورا و آن افغان شنید
هوش مصنوعی: در روز عاشورا، شاعری غریب از راه رسید و صدای ناله و آوایی را شنید.
شهر را بگذاشت و آن سو رای کردقصد جست و جوی آن هیهای کرد
هوش مصنوعی: شهر را ترک کرد و به سمت دیگر رفت تا به دنبال آن چیزی که در سر داشت بگردد و تلاش کرد تا به آن برسد.
پرس پرسان میشد اندر افتقادچیست این غم بر که این ماتم فتاد
هوش مصنوعی: در جستجوی علت این اندوه و درد، مردم از همدیگر میپرسند که چرا این غم وجود دارد و چه کسی در این سوگواری دچار اندوه شده است.
این رئیس زفت باشد که بمرداین چنین مجمع نباشد کار خرد
هوش مصنوعی: این فرد با نفوذ و مهمی که در برابر مرگ قرار گرفته، نشان میدهد که این نوع جمعها و گردهماییها، نتیجهی خرد و اندیشهی درست نیست.
نام او و القاب او شرحم دهیدکه غریبم من شما اهل ده اید
هوش مصنوعی: من از شما، که اهل این روستا هستید، درخواست دارم که نام و القاب او را برایم توضیح دهید، زیرا من در اینجا غریب و ناآشنا هستم.
چیست نام و پیشه و اوصاف اوتا بگویم مرثیه ز الطاف او
هوش مصنوعی: چه نام و شغل و ویژگیهایی دارد تا من بتوانم از مهربانیهای او نغمهای غمانگیز بگویم؟
مرثیه سازم که مرد شاعرمتا ازینجا برگ و لالنگی برم
هوش مصنوعی: شاعر میگوید که باید سوگواری کنم، زیرا شاعر دیگری از دنیا رفته است و حالا باید از اینجا بروم و خود را از این درد و غم آزاد کنم.
آن یکی گفتش که هی دیوانهایتو نهای شیعه عدوّ خانهای
هوش مصنوعی: یکی به دیگری گفت: تو که دیوانه نیستی، بلکه دشمنِ خانهای.
روز عاشورا نمیدانی که هستماتم جانی که از قرنی بهست
هوش مصنوعی: در روز عاشورا نمیدانی که چه حالتی دارد، چرا که دلسوختهای از این مصیبت بزرگ که از دورانهای دور وجود دارد.
پیش مؤمن کی بود این غصه خوارقدر عشق گوش عشق گوشوار
هوش مصنوعی: برای مؤمن، این غصه و درد و رنج معنایی ندارد، چرا که درک و ارزش عشق بسیار بالاست و همچون گوشوارهای زیبا برای گوش عشق، میدرخشد.
پیش مؤمن ماتم آن پاکروحشهرهتر باشد ز صد طوفان نوح
هوش مصنوعی: برای یک مؤمن، غم و اندوه ناشی از فقدان یک روح پاک و شریف، به مراتب بیشتر و تأثیرگذارتر از صد طوفانی است که نوح را به یاد میآورد.