بخش ۳۳ - حکایت در تقریر همین سخن
هوش مصنوعی: در این شعر، شخصی از امیر خواسته است که اسپ اشهب را به او بدهد، اما امیر به او می‌گوید که این اسب به خاطر شهوت خود به عقب می‌رود و به همین دلیل نمی‌تواند به جلو برود. او پیشنهاد می‌کند که دم اسب را به سمت خانه ببرند تا شهوتش کنترل شود. شاعر این مساله را با تشبیه به شاخه‌ای از درخت مطرح می‌کند که اگر آن را ببُرند، می‌تواند از قسمت دیگر قوت بگیرد. در ادامه، شاعر به سفر و تلاش برای رسیدن به حقایق بالا می‌پردازد و به شخصیت‌هایی چون موسی کلیم اشاره می‌کند که در سیر و سفر خود عزم راسخی دارند. در پایان، همت در سیر جسم و جان به تحرک و تلاش در راه حق اشاره می‌کند، و از دلاوری‌ها و پیشرفت در سبقت یاد می‌کند.
آن یکی اسپی طلب کرد از امیرگفت رو آن اسپ اشهب را بگیر
هوش مصنوعی: یکی از اشراف از امیر خواست که اسپ اشهب را بگیرد و به او بدهد.
گفت آن را من نخواهم گفت چونگفت او واپس‌روست و بس حرون
هوش مصنوعی: گفت: من این را بیان نخواهم کرد چون او به عقب بازگشته و تنها همین را می‌گوید.
سخت پس پس می‌رود او سوی بنگفت دمش را به سوی خانه کن
هوش مصنوعی: او به سختی و به آرامی به سمت بن می‌رود، پس به او بگو که بهتر است به سمت خانه برگردد.
دم این استور نفست شهوتستزین سبب پس پس رود آن خودپرست
هوش مصنوعی: زمانی که نفس تو در حال شهوتورزی است، به این دلیل است که خودخواهی و خودپرستی تو را به عقب میرانند.
شهوت او را که دم آمد ز بنای مبدل شهوت عقبیش کن
هوش مصنوعی: وقتی آرزو و تمایلش به اوج میرسد، ای کسی که میخواهی آن حالت را تغییر دهی، آن تمایل را به عقب برگردان.
چون ببندی شهوتش را از رغیفسر کند آن شهوت از عقل شریف
هوش مصنوعی: زمانی که انسان تمایلات شهوانی خود را مهار کند، این تمایلات به عقل و فهم او آسیب نمیزنند.
هم‌چو شاخی که ببری از درختسر کند قوت ز شاخ نیک‌بخت
هوش مصنوعی: چنانچه شاخی را از درخت جدا کنند، دیگر توان رشد و قوت از آن نخواهد داشت. به همین ترتیب، اگر از منبع خوشبختی و نیکبختی دور شویم، نمیتوانیم نیروی لازم برای پیشرفت و زندگی خوب را داشته باشیم.
چونک کردی دم او را آن طرفگر رود پس پس رود تا مکتنف
هوش مصنوعی: وقتی که تو نفس او را به آن سمت کشیدی، اگر به جلو برود، او به عقب می‌رود تا محاصره شود.
حبذا اسپان رام پیش‌رونه سپس‌رو نه حرونی را گرو
هوش مصنوعی: ای کاش اسبان را در جلوی خود میداشتیم، نه در پشت سر، و نه حرونی را به عنوان گرو در دسترس داشته باشیم.
گرم‌رو چون جسم موسی کلیمتا به بحرینش چو پهنای گلیم
هوش مصنوعی: چون جسم موسی که در حال گرم شدن است، تا به دریای بحرینش مانند وسعت یک گلیم میرسد.
هست هفصدساله راه آن حقبکه بکرد او عزم در سیران حب
هوش مصنوعی: این بیت به این معنی است که حدود هفتصد سال است که در مسیری که خداوند انتخاب کرده، سفر و جستجو در عشق و محبت آغاز شده است.
همت سیر تنش چون این بودسیر جانش تا به علیین بود
هوش مصنوعی: اگر تلاش و کوشش جسم او به این صورت باشد، پس روح او نیز به مرتبهای بلند و آسمانی خواهد رسید.
شهسواران در سباقت تاختندخربطان در پایگه انداختند
هوش مصنوعی: پهلوانان در میدان مسابقه با تمام قدرت خود رقابت کردند، اما افرادی که توان لازم را نداشتند در زیر پاها فرود آمدند.