بخش ۲۱ - حکایت فرهاد که چون جوی شیر و حوض در سنگ خارا جهت شیرین ترتیب داد شیرین را حلقه در گوش خود بسبب همت گردانید
هوش مصنوعی: این داستان درباره فرهاد و شیرین است. روزی شیرین به فرهاد می‌گوید که نامش شیرین است و کامش از شهد شیرینتر. او توضیح می‌دهد که در کوه‌های اطرافش گوسفندان بسیاری دارد و برای آوردن شیر از جویی باید کندن سنگ بسیار کند. فرهاد که این را می‌شنود، با تمام توانش برمی‌خیزد و تیشه‌ای به دست می‌گیرد تا سنگ‌ها را بشکافد. او با تلاش بسیار موفق به ایجاد جوی آبی می‌شود که به حوضی از شیر تبدیل می‌شود. شیرین با دیدن این کار او شگفت‌زده شده و به او تبریک می‌گوید. او حلقه‌ای از گوشش بیرون می‌آورد و آن را به عنوان نشانی از ارادتش به فرهاد پیشنهاد میکند. در نهایت فرهاد به همت و تلاش خود افتخار میکند و آرزوی دستیابی به قدرت و همت بیشتر را دارد تا بتواند به کارهای شیرین ادامه دهد.
سخن دانان این شیرین حکایتچنین کردند از شیرین روایت
هوش مصنوعی: آگاهان و افراد خبره درباره این داستان شیرین چنین گفتند و از روایت آن سخن گفتند.
که: روزی در تکلم پیش فرهادلب شیرین شکر بار بگشاد
هوش مصنوعی: یک روز وقتی فرهاد صحبت میکرد، لبانش شیرین بود و کلامش مثل شکر لطیف و شیرین به نظر میرسید.
که: من شیرین و شیرینست ناممز شهد ناب شیرینست کامم
هوش مصنوعی: من شیرین هستم و نام من نیز به معنای شیرینی است؛ زیرا کام من از عسل خالص و شیرین پر شده است.
لبم را هست شیر از شهد خوشترکه با هم خوشتر آید شیر و شکر
هوش مصنوعی: لبم به اندازهای شیرین است که از شهد هم بهتر است، زیرا وقتی شیر و شکر با هم مخلوط میشوند، طعمی دلپذیر و لذتبخش ایجاد میکنند.
چو طفلان بسکه ذوق شیر دارمز طفلی تا باکنون شیرخوارم
هوش مصنوعی: مثل کودکان، به خاطر لذت شیر، از دوران کودکی تا به حال همچنان به آن وابستهام و مانند یک شیرخوار باقی ماندهام.
مذاق شیر با طبعم سرشتنداز آن نام مرا شیرین نوشتند
هوش مصنوعی: شیرینی زندگی من و طعم دلنشین آن به خاطر ویژگیهای ذاتی من است، به همین دلیل نامم را شیرین گذاشتهاند.
مرا اکنون هزاران گوسفندستدرین کوهی که چون گردون بلندست
هوش مصنوعی: من اکنون در این کوه بلند، هزاران گوسفند دارم.
از آنجا تا بدین جا یک دو فرسنگچنان جویی بباید کندن از سنگ
هوش مصنوعی: برای رسیدن از اینجا به آنجا، باید مسافتی حدود یک یا دو فرسنگ را با زحمت و تلاش زیاد، برای ایجاد جوی آبی از سنگ بکنید.
که هرکس هر گه آنجا شیر دوشدلب شیرینم این جا شیر نوشد
هوش مصنوعی: هرکس در آنجا که با نرمی و خوبی رفتار شود، به من نیز با مهر و لطافت برخورد میکند.
چو یابد جوی شیر آخر سرانجامترا از شهد من شیرین شود کام
هوش مصنوعی: وقتی که جوی شیر به پایان خود میرسد، در نهایت کام تو از شیرینترین شربتها سرشار می‌شود.
چو بشنید این سخن فرهاد برجستبسان کوه در خدمت کمر بست
هوش مصنوعی: وقتی فرهاد این حرف را شنید، همچون کوهی بلند و استوار به خود آمد و با عزم و اراده، آماده خدمت شد.
چو بر کوه آزمودی تیشه بر سنگزمین لرزان شدی فرسنگ فرسنگ
هوش مصنوعی: هر زمان که با عزم و اراده خود به دشواریهای بزرگ برابر میشوی و تلاش میکنی، حتی سختیها و موانع محکم نیز تحت تأثیر قرار میگیرند و به مرور زمان تغییری محسوس پیدا میکنند.
ز زخم تیشه اش سنگی که جستیملک را بر فلک شهپر شکستی
هوش مصنوعی: با ضربه تیشه او، سنگی را که بهدنبال آن بودی بهدست آوردی و به این ترتیب، پرواز شکوهمند ملک را در آسمان متوقف کردی.
چنان آتش فرو جستی ز تیشهکه از کوه آتش افشاندی ببیشه
هوش مصنوعی: به گونهای از چاک تیشه‌ای که به سنگ زدی، آتشی برانگیختی که از کوه به جنگل سرازیر شد.
همانا ز آتش آن کوه اندوهسراسر سنگ آتش بودی آن کوه
هوش مصنوعی: از آتش آن کوه غم، در واقع تمامی سنگهای آن کوه، تبدیل به آتش شده بودند.
زبان تیشه چون آتش فشاندیبحسرت بر زبان خویش راندی
هوش مصنوعی: وقتی زبانت چون تیشه به جان دیگران بیفتد و آتش حسرت بر دل خود بزند، چقدر باید از گفتارت پشیمان باشی.
که: چون من تیشه آتش کرده منزلولی او را زبان سوزد، مرا دل
هوش مصنوعی: چون من با تیشه‌ای آتشین به منزل کسی حمله میکنم، او از شدت درد و سوزش زبان به اعتراض باز میکند و من در دل خود احساس مصیبت و اندوه میکنم.
هر آن آتش که او را بر زبانستمرا، بالله، در دل بیش از آنست
هوش مصنوعی: هر شعلهای که از زبانم درباره او بیرون میآید، به خدا سوگند، در دل من احساساتی بیشتر از آن وجود دارد.
دلم را خود چنین باید زبانیکه سوزم را کند روشن بیانی
هوش مصنوعی: دل من باید طوری بیان کند که درد و سوزی که دارم را به خوبی روشن و واضح به دیگران نشان دهد.
سبک سنگ گران میکند و میرفتمیان کوه جان میکند و میرفت
هوش مصنوعی: سنگی سبک و با ارزش در میان کوهها حرکت میکند و جان می‌دهد.
ز سنگ خاره ظاهر کرد جوییکه باشد پیش یارش آبرویی
هوش مصنوعی: از سنگ سخت، نهر آبی نمایان شد که در برابر محبوبش، آبرو و شرفی دارد.
چنان جویی بروی سنگ پرداختکه در روی زمین مشکل توان ساخت
هوش مصنوعی: چنان جوی آب بر روی سنگی جریان مییابد که در زمین به سختی میتوان مشابه آن را ساخت.
دروگر قطره شیری چکیدیروان تا منزل شیرین دویدی
هوش مصنوعی: کشاورز با دقت و ظرافت قطرههای شیر را جمعآوری میکند و با شتاب به سمت خانهاش که مملو از شیرینی و لذت است، میدود.
مرتب ساخت آنجا حوض دیگرشد آن یک جوی شیر، این حوض کوثر
هوش مصنوعی: در آن مکان، حوضی دیگر ایجاد شد و جوی شیر به وجود آمد و این حوض به کوثر تبدیل شد.
چو شیرین دید صنعت های فرهادزبان بگشاد و گفتا: آفرین باد!
هوش مصنوعی: وقتی شیرین به هنرهای فرهاد نگاهی انداخت، با شگفتی گفت: چه خوب شد!
چه جوی شیر و حوضست اینکه کندی؟بشیرینی عجب طرحی فگندی؟
هوش مصنوعی: چرا از شیرینی زندگی دوری میکنی؟ چقدر جالب است که این همه زیبایی را از دست میدهی؟
که داند قیمت حوض چنین را؟که دارد غرق حیرت خرده بین را
هوش مصنوعی: این شعر به اهمیت و ارزش چیزهایی اشاره دارد که ممکن است نتوان به راحتی آنها را درک کرد. به این معناست که برخی از زیباییها و عمیقترین احساسات زندگی، برای کسانی که در سطحی کمعمق از آگاهی هستند، ناشناخته و غیرقابل فهم میماند. بنابراین، تنها افرادی که در عمق این تجربیات غرق شدهاند، میتوانند به ارزش واقعی آنها پی ببرند.
ستایش کرد و بهر مزد کارشز گوش آورد بیرون گوشوارش
هوش مصنوعی: او او را ستایش کرد و به خاطر کارش از گوشوارهاش، پاداشش را گرفت.
که: یعنی هستم از جان حلقه در گوشز گوشم حلقه را بستان و بفروش
هوش مصنوعی: من از جانم آنقدر وابستهام که همچون حلقه‌ای در گوشم قرار گرفتم. حالا حلقه را از گوشم بگیر و بفروش.
بگفت: ای حلقه حکمت بگوشمبصد جان گر خرندش کی فروشم؟
هوش مصنوعی: او گفت: ای حلقهی حکمت، اگر مرا با جانم در گوشم بیاویزی، حتی اگر دمی از زندگیام بگذرد، هرگز آن را نخواهم فروخت.
مرا این حلقه شد طوق ارادتشدم سر حلقه اصل سعادت
هوش مصنوعی: من به خاطر ارادتم به تو، مانند طوقی بر گردن خود دارم و حالا در این حلقه، سرآمد و ریسمان اتصال به اصل خوشبختی هستم.
از آن ز اهل سعادت گشت فرهادکه همت بست و جوی شیر بگشاد
هوش مصنوعی: فرهاد به خاطر اراده و تلاشش به سعادت رسید، زیرا با همت بلند خود موفق شد که جوی شیر را بگشاید.
ز همت سنگ خارا گر نکندینظر بر لعل شیرین کی فگندی؟
هوش مصنوعی: اگر ارادهی قوی و تلاش سخت را نادیده بگیری، چگونه میتوانی به زیبایی و ارزشهای واقعی پی ببری و آنها را درک کنی؟
بهمت کوه را از پیش برداشتعجب سنگی ز راه خویش برداشت
هوش مصنوعی: به کمک تو، کوه را از پیش برداشت. چه سنگهای عجیبی از مسیر خود برداشت.
خداوندا، مرا هم همتی دهوزان سرپنجه ام را قوتی ده
هوش مصنوعی: ای خدا، به من هم ارادهای عطا کن و از قدرت دستهایم بیفزا.
که گیرم تیشه فرهاد در چنگبهمت لعل بیرون آرم از سنگ
هوش مصنوعی: اگر من هم تیشه فرهاد را در دستان داشته باشم، میتوانم لعل را از دل سنگ بیرون بیاورم.