بخش ۲۶ - باب دهم در ادب که ظاهر را بافعال حسنه آراستنست و باطن را باوصاف حمیده پیراستن
هوش مصنوعی: این متن درباره اهمیت ادب در رفتار و روابط انسانی است. شاعر به این موضوع اشاره دارد که فرد باید به آداب و حدود خود واقف باشد و از خروج از آن‌ها پرهیز کند. ادب به عنوان مجموعه‌ای از زیبایی و کمال توصیف می‌شود که نه تنها بر ظاهر فرد تأثیر گذار است، بلکه بر باطن و آرامش نیز تأثیر دارد.
نویسنده همچنین تأکید می‌کند که انسان باید در هر موقعیتی متناسب با آن رفتار کند و از خود بیش از حد بزرگ‌نمایی نکند. ادب نه تنها در محافل عمومی بلکه در گفت‌وگو با نزدیکان نیز مهم است و باید بر اساس شرایط و مخاطب صحبت کرد. این ادب در نهایت می‌تواند بر شخصیت و جایگاه فرد تأثیر مثبت بگذارد و او را از خودخواهی و رفتار غیرمعقول دور کند.
در پایان، ادب به عنوان یک راهنما و چراغ هدایت کننده در زندگی معرفی می‌شود که می‌تواند فرد را به موفقیت و خوشبختی برساند.
ندانم کین همه ترک ادب چیست؟حد خود را نمیدانی، سبب چیست؟
هوش مصنوعی: نمیدانم این بیادبی چرا به وجود آمده است؟ چرا نمیدانی که باید به چه چیزهایی پایبند باشی؟
ادب خواهی؟ ز حد بیرون منه پایز هر جانب که هستی در میان آی
هوش مصنوعی: اگر به دنبال ادب و نزاکت هستی، از حد خود تجاوز نکن و پا را از هر سو بیرون نگذار. در هر حالتی که هستی، در حالتی متوازن و میانهرو باقی بمان.
ادب آرایش افعال باشدادب آسایش احوال باشد
هوش مصنوعی: ادب باعث زیبا شدن رفتارها و همینطور باعث آرامش روحی می‌شود.
فروغ ظاهر از آرایش اوستفراغ باطن از آسایش اوست
هوش مصنوعی: زیبایی ظاهری او ناشی از آرایشش است، اما آرامش درونی او نتیجه آسایش و راحتیاش میباشد.
ادب مجموعه حسن و جمالستبهاری در کمال اعتدالست
هوش مصنوعی: ادب مجموعه‌ای از زیباییها و جذابیتهاست که مانند بهاری متعادل و دلپذیر به نظر میرسد.
همه کارت بقدر خویش بایدز قدر خود، نه کم، نه بیش باید
هوش مصنوعی: هر کسی باید به اندازهی خود عمل کند و نه بیشتر و نه کمتر.
بدین میزان اگر خود را بسنجینرنجد از تو کس، خود هم نرنجی
هوش مصنوعی: اگر به اندازه و میزان شخصیت و رفتار خودت دقت کنی، هیچکس از تو ناراحت نخواهد شد و خودت هم نباید دلخور شوی.
چو بنشینی چنان شاید که بایدچو برخیزی چنان باید که شاید
هوش مصنوعی: وقتی نشستهای، باید بهگونهای رفتار کنی که مناسب باشد و وقتی برمیخیزی، باید طوری عمل کنی که احتمالا درست است.
چراغ دیده شب جایی بیفروزکه گردد تیره چون روشن شود روز
هوش مصنوعی: ای چراغی که در تاریکی شب میدرخشی، جایی را روشن کن که در آن، darkness حاکم است و وقتی روز روشن شود، آن مکان نیز روشن گردد.
سخن با محرمان باید چنان گفتکه با اغیار در مجلس توان گفت
هوش مصنوعی: با افرادی که به آن‌ها اعتماد داریم، باید به گونهای صحبت کنیم که همانطور که با دیگران در جمع صحبت میکنیم، باشد.
چرا سامع نهد بر نکته ای گوش؟که باید کردش از خاطر فراموش
هوش مصنوعی: چرا کسی به نکته ای توجه کند که بهتر است آن را فراموش کند؟
منه بر حرف کس، زنهار! انگشتکه افتد چون قلم انگشت از مشت
هوش مصنوعی: حرف دیگران را زیاد جدی نگیر و به آن‌ها اعتماد نکن، زیرا اگر انگشتت از دستت بیفتد، مانند قلمی که از دست میافتد، دیگر قابل استفاده نخواهد بود.
چرا جایی قدم باید نهادن؟که آنجا بی محل باید ستادن
هوش مصنوعی: چرا باید قدم به جایی بگذارم که آنجا به هیچ جا تعلق ندارد و هیچ ارزشی ندارد؟
ادب را رهبر کوی طلب کنوگر نه نفس سرکش را ادب کن
هوش مصنوعی: برای دستیابی به آنچه میخواهی، به ادب و رفتار صحیح توجه کن، و در غیر این صورت، باید خودت را مهار کنی تا از خواستههای نفسانیات دور نشوی.
ادب در انجمن شمع منیرستدلیل پاکی مافی الضمیرست
هوش مصنوعی: در محافل و مجالس، ادب مانند شعله ای است که راه را روشن می‌کند و نشانهای از پاکی و صداقت درونی انسانهاست.
حریفی کز ادب دلکش نمایدازو ترک ادب هم خوش نیاید
هوش مصنوعی: چنانچه کسی با ادب و دلنشین رفتار کند، دیگران نیز از او دوری نمیکنند حتی اگر بیادب باشد.
ادب چون بنده را مسعود سازدایازی عاقبت محمود سازد
هوش مصنوعی: ادب انسان را به جایگاه رفیع میرساند و در نهایت او را به مقام محمود و پسندیده میسازد.