بخش ۱۴ - در فسونسازی شهزاده به معلم به جهت دلداری درویش
هوش مصنوعی: شاه به درویشی نگاه کرد و محبت او در دلش نشسته شد. خواست تا او را نزد خود بخواند، اما گفت که کسی جز خود او نمیتواند حرفهای درویش را به زبان آورد یا نوشتهای از او بسازد. هرکس بخواهد با درویش بحث کند، باید با او به سختی رفتار کند.
پس از این گفتوگو، درویش شروع به خواندن کرد و به خاطر شوق، زبانش به زحمت میچرخید. شاه آرام آرام به او کمک میکرد و درویش را به یادگیری تشویق مینمود. شاه دانست که درویش باید دوست داشته باشد تا دانش و آرامش کسب کند.
او به ضرورت همزیستی معنوی و دینی پادشاهان اشاره کرد و از قلبهای سنگین و بیرحمی که باعث فتنه و جنگ میشوند، ابراز تاسف کرد. او به ظالمینی که بیدلیل جان عاشقان را میگیرند و آتش فتنه را روشن میکنند، اشاره کرد و بر لزوم عقل و ایمان تاکید کرد.
شاه چون در گدا نظر میکردمهر او در دلش اثر میکرد
هوش مصنوعی: وقتی شاه به گدا نگاه میکرد، محبت او در دل شاه تأثیر میگذاشت.
خواست تا پیش خویش خواندگفت درویش پیش من خواند
هوش مصنوعی: او خواست که در کنار خود شخصی را بخواند و به درویش گفت که پیش من بیاید.
کس نگوید به غیر من سیقشننویسد کس دگر ورقش
هوش مصنوعی: هیچ کس جز من نمیتواند داستان او را بنویسد و هیچ کس دیگری هم نمیتواند ورقهای او را ورق بزند.
هر که بر حرف او نهد انگشتکنم انگشت او برون از مشت
هوش مصنوعی: هر کس که به حرف او توجه کند و به آن گوش کند، خود او نیز از دایرهی کنترل خارج خواهد شد.
هر که بر لوح او رقم سازدتیغ من دست او قلم سازد
هوش مصنوعی: هر کس بر سرنوشت او تأثیر بگذارد، قدرت من مانند قلمی در دست او خواهد بود.
بعد از این گفتگو به پیشش خواندساخت تقریب، نزد خویشش خواند
هوش مصنوعی: پس از این گفتوگو، او شعر را برای دوستانش خواند و به نزد آنها رفت تا آنها نیز این شعر را بشنوند.
بهر تعلیم چون تکلم کردعاشق از شوق دست و پا گم کرد
هوش مصنوعی: وقتی که عاشق برای یادگیری شروع به صحبت کرد، از شدت شوق و هیجان خود را گم کرد و مست و بیتاب شد.
دال میگفت و او الف میخواستکه یکی بود پیش او کج و راست
هوش مصنوعی: دال در حال گفتگو بود و الف به دنبال کلمهای بود که هم راست و هم کج را شامل شود و در کنار او باشد.
شاه زان هیچ برنمیآشفتنرم نرمک به او سبق میگفت
هوش مصنوعی: پادشاه از آن موضوع کوچک ناراحت نمیشد و به آرامی به او نکتههایی را یادآوری میکرد.
شاه درویش دوست میبایدتا از او عالمی بیاساید
هوش مصنوعی: پادشاه باید دوستی از گروه درویشان داشته باشد تا از او راه و روش زندگی و دانش بیاموزد.
خاصه شاهان ملک دین یعنیپادشاهان صورت و معنی
هوش مصنوعی: پادشاهان به ویژه کسانی که در دین و مذهب نقش دارند، هم ظاهری دارند و هم باطنی.
آه از این کافران سنگیندلکه بلای دلند، مسکین دل!
هوش مصنوعی: تاسف بر دلهای سنگی این کافران که مشکلات و مصائب بزرگی برای دلها ایجاد میکنند، ای دل بیچاره!
هر زمان فتنهای برانگیزندبیگنه خون عاشقان ریزند
هوش مصنوعی: هر وقت که آشوبی ایجاد میشود، بیدلیل خون عاشقانی را میریزند.
هر نفس آتشی برافروزندبیسبب جان بیدلان سوزند
هوش مصنوعی: هر لحظه بر اثر دلایل بیمورد، به روشن کردن آتش برمیخیزند و بیدلان را میسوزانند.
شهسواران عرصهٔ جانهاآفت عقلها و ایمانها
هوش مصنوعی: مردان بزرگ و دلیر در میدان زندگی، موانع و چالشهایی برای عقل و ایمان انسانها به وجود میآورند.