بخش ۷۸ - بازگشتن خسرو از قصر شیرین
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به توصیف یک شب زیبا و پر از احساسات میپردازد. او از زیباییهای طبیعت و نیز غم و اندوه دل شاه سخن میگوید که در جستجوی معشوقش، شیرینیها و تلخیهای عشق را تجربه میکند. دیدار با معشوق برای او آرزویی بزرگ است، اما همزمان با دشواریها و جداییها نیز روبروست. شاعر به جوانمردی، صبر و تحمل در عشق تأکید میکند و به این نکته اشاره میکند که خوشی و غم در زندگی طبیعی و اجتنابناپذیرند. در نهایت، امید به آینده و بهبود وضعیت در دل شاه باقی میماند.
شباهنگام کاهوی ختن‌گَردز نافِ مشکِ خود خوَر را رسن کرد
آهوی خُتنگَرد کنایه است از ماه، یعنی ماه با زلف سیاه خود، خورشید را رسن و اسیر کرد. (خورشید از حرکت بازایستاد)(ناف مشک یعنی زلف سیاه بافته و خوشعطر)
هزار آهوبره لب‌ها پر از شیربر این سبزه شدند آرامگه گیر
هزاران ستاره در دشت آسمان به مانند آهوبچگان آرمیدند.
مَلِک چون آهو‌یِ نافه‌دریدهعتابِ یارِ آهو‌چشم دیده
هوش مصنوعی: شاه مانند آهو که از دستان محبتبار محبوب دور افتاده، به سرزنش و نکوهش یار زیبا چشم دوخته است.
ز هر سو قطره‌های برف و بارانشده بارنده چون ابر بهاران
هوش مصنوعی: از هر طرف، دانههای برف و باران میبارند و مانند ابرهای بهاری شدهاند.
ز هیبت کوه چون گِل می‌گدازیدز برف ارزیز بر دل می‌گدازید
هوش مصنوعی: وقتی به عظمت کوه نگاه میکنی، مثل گلی ذوب میشود و از برف که روی دل نشسته، احساس ذوب شدن میکند.
به زیر خسرو از برف درم ریزنقاب نقره بسته خنگ شبدیز
هوش مصنوعی: در زیر سایه خسرو، برف نرم و سپید بر روی دشت میریزد و نقاب نقرهای بر تن شبدیز خواب آلود است.
زبانش موی شد وز هیچ روییبه مشگین‌موی در نگرفت مویی
هوش مصنوعی: زبان او به طور خاصی نرم و لطیف شده و به هیچوجه به موهای مشکیاش نمیرسد.
بسی نالید تا رحمت کند یاربه صد فرصت نشد یک نکته بر کار
هوش مصنوعی: شخصی به شدت از یار خود درخواست رحمت و بخشش کرده، اما به رغم تلاشهای بسیار و در فرصتهای مختلف، موفق نشده هیچ نکتهای از کارش را بهبود بخشد یا کمکی دریافت کند.
نفیر‌ش گرچه هر دم تیزتر بودجوابش هر زمان خون‌ریزتر بود
با آنکه هر لحظه صدای فریاد و فغان او بلندتر می‌شد اما جواب شیرین به او بیرحمانهتر بود
چو پاسی از شب دیجور بگذشتاز آن در شاهِ دل‌رنجور بگذشت
وقتی که پاسی از آن شب سیه گذشت خسرو دلخسته از در قصر شیرین بازگشت.
فَرَس می‌راند چون بیمار‌خیز‌انز دیده بر فرس خوناب ریزان
بیمارخیز یعنی بیمارناک، کسیکه دورهای طولانی بیمار باشد یا کسیکه از بستر بیماری برخاسته و در دوره نقاهت است. مصرع یعنی همچون یک بیمار ضعیف و رنجور بسیار آهسته میرفت. فَرَس (بهعربی: اسب)
سر از پس مانده می‌شد با دل ریشرهی بی‌خویشتن بگرفته در پیش
مصرع اول: (هنوز امید در دلش بود و) با دلی خسته و رنجور به پشت سر نگاه می‌کرد.
نه پای آنکه راند اسب را تیزنه دست آن که بُرّد پای شبدیز
نه تحمل آن را داشت که اسب را تیز براند و برود و نه توانِ آنکه اسب را متوقف کند. (در هنگام سواری از پا برای زدن به اسب و سریع راندن استفاده میکنند و از دست برای کشیدن لگام و متوقف کردن اسب. همچنین پای داشتن یعنی ایستادگی و دست داشتن یعنی توان، پا بُریدن کنایه است از متوقف کردن)
سرشک و آه را ره‌توشه بستهز مروارید بر گُل خوشه بسته
از اشک و آه، ره‌توشه سفر را بسته و رویِ سُرخش پر از اشک شده بود. (گل یعنی گل سرخ، گل روی خسرو از شدت گریه سرخ شده بود، مروارید کنایه از اشک است که به دانههای باران روی گل تشبیه شده است)
درین حسرت که آوخ گر درین راهپدیدار آمدی یا کوه یا چاه
هوش مصنوعی: در این آرزو هستم که ای کاش در این مسیر، تو یا کوهی بودی یا چاهی که به آن برسیم.
مگر بودی درنگم را بهانهبماندی رختم این جا جاوادانه
هوش مصنوعی: آیا تو برای ماندن در اینجا دلیل و بهانهای نداشتی تا من از درنگ و تردید بیفتم و چهرهام همیشه در اینجا باقی بماند؟
گهی می‌زد ز تندی دست بر دستگهی دستارچه بر دیده می‌بست
هوش مصنوعی: گاهی با شتاب و هیجان، دستش را به هم می‌زد و گاهی نیز دستمالی بر چشمانش میگذاشت.
چو آمد سوی لشکرگاه نومیددلش می‌سوخت از گرمی چو خورشید
هوش مصنوعی: وقتی به سوی اردوگاه لشکر نزدیک شد، دلش از ناامیدی می‌سوخت و مانند خورشید، گرم و سوزان بود.
درید ابر سیاه از سبز گلشنبر آمد ماهتابی سخت روشن
هوش مصنوعی: ابر سیاه کنار رفت و از درون باغی سرسبز، ماه نوری فوقالعاده روشن به آسمان تابید.
شهنشه نوبتی بر چرخ پیوستکنار نوبتی را شقه بر بست
هوش مصنوعی: شاهنشاهی در نوبت به دور میچرخد و به کسانی که در نوبت بعدی هستند، جایگاه خود را میدهد، اما این امر با سختی و جدایی همراه است.
نه از دل در جهان نظاره می‌کردبجای جامه دل را پاره می‌کرد
هوش مصنوعی: او به جای اینکه به احساسات درونیاش نگاه کند، به ظواهر دنیا توجه می‌کرد و به جای آنکه دلش را حفظ کند، آن را میشکست.
به آسایش نمودن سر نمی‌داشتسر از زانوی حسرت برنمی‌داشت
هوش مصنوعی: او نمیتوانست آسوده زندگی کند و همیشه از ناکامیها و حسرتها رنج میبرد.
ندیم و حاجب و جاندار و دستورهمه رفتند و خسرو ماند و شاپور
هوش مصنوعی: همهی همراهان و خدمتکاران رفتند و فقط خسرو و شاپور باقی ماندند.
به صنعت هر دم آن استاد نقاشبر او نقش طرب بستی که خوش باش
هوش مصنوعی: همواره آن هنرمند ماهر به خلق تصاویری زیبا مشغول است و در هر لحظه شادی را بر چهره تو مینگارد، پس خوشحال باش.
زدی بر آتش سوزان او آببه رویش در بخندیدی چو مهتاب
غم سوزان او را تسکین میداد و مهربانانه به روی او لبخند می‌زد (به رویش در یعنی در روی او)
دلش دادی که شیرین مهربان‌ستبدین تلخی مبین کش در زبان‌ست
او را دلداری میداد که شیرین مهربان است به ظاهر تلخ او نگاه مکن
اگر شیرین سر پیکار داردرطب دانی که سر با خار دارد
اگر شیرین با تو بدخو است از این است که همچنانکه میدانی در کنار هر خرمای شیرین، خار و تیغی وجود دارد.
مکن سودا که شیرین خشم ریزدز شیرینی بجز صفرا چه خیزد؟
هوش مصنوعی: پیش خود به فکر نیا، چون که در دل خشم شیرین وجود دارد، از شیرینی واقعی چه چیزی جز تلخی به وجود میآید؟
مرنج از گرمیِ شیرینِ رنجورکه شیرینی به گرمی هست مشهور
از تندخویی شیرین، دلآزرده مباش و مرنج که طبیعتِ شیرینی گرمی است
ملک چون جای، خالی دید از اغیارشکایت کرد با شاپور بسیار
هوش مصنوعی: زمانی که ملک به کمبودهایی در سلطنت خود پی برد، از شرّ بیگانگان و مشکلاتی که برایش ایجاد کرده بودند، با شاپور به گفتگو پرداخت و شکایت کرد.
که دیدی تا چه رفت امروز با من؟!چه کرد آن شوخِ عالَم‌سوز با من؟
هوش مصنوعی: امروز چه خبرهایی بر من گذشت؟ آن دلدادهی بازیگوش با من چه کرد؟
چه بی‌شرمی نمود آن ناخدا ترس!چو زن گفتی، کجا شرم و کجا ترس!
هوش مصنوعی: ناخدا چقدر بیشرم بود! وقتی زن گفت که کجا شرم و کجا ترس، به وضوح نشان میدهد که او هیچ احساس خجالتی ندارد.
کله چون نارون پیشش نهادمبه استغفار چون سرو ایستادم
هوش مصنوعی: سرت را همچون درخت نارون در برابرش گذاشتم و به خاطر گناهانم از او عذرخواهی کردم، چون درخت سرو ایستاده و استوار شدم.
تبر بر نارون گستاخ می‌زدبه دهره سرو بن را شاخ می‌زد
بیپروا نارون را افکند و بیرحمانه شاخههایش را شکست. (خسرو میگوید که شیرین گستاخانه خوارش کرده و غرورش را شکسته است. دهره نوعی ابزار برنده است با دسته آهنین و در تیغه کمی خمیده مانند داس که تبرداس هم مینامند)
نه ز‌آن سرما نوازش گرم گشتشنه دل ز‌آن سخت‌رویی نرم گشتش
هوش مصنوعی: نه محبتهای دلنشین سرما او را گرم کرد، و نه رفتار سخت و بیرحم کسی، دل او را نرم کرد.
زبانش سر به‌سر تیر و تبر بودیکایک عذرش از جرمش بتر بود
هوش مصنوعی: زبان او مانند تبر و تیر بود، هر یک از بهانههایی که برای گناهانش میآورد، از خود گناهش بدتر بود.
بلی تیزی نماید یار با یارنه تا این حد که باشد خار با خار
(گفتهاند که) یار با محبوبش تندی و پرخاش میکند (و گفتهاند که مِهر و جفا و گُل و خار با هم است) اما نه تا این حد که خار با خار.
ز تیزی نیز من دارم نشانیمرا در کالبد هم هست جانی
هوش مصنوعی: من از شدت تیزی و تندویی نشانهای دارم، و در بدنم هم روحی وجود دارد.
اگر هاروتِ بابِل شد جمالشو گر سحر بابل هندو‌ست خالش
اگر زیبایی او مانند جادوی هاروتِ بابِل مرا افسون کرد و اگر خال هندویش سحر بابِل است. (در جادوگری، ساحران بابل شهره بودهاند و آمدهاست که جادوگران بابِل با فریب و افسونگری مردم را برده حاکمان میکردند و در جادوگری توانا بودهاند)
ز بس سردی که چون یخ شد سرشتمفسون هر دو را بر یخ نوشتم
روح و روان من از این همه بیمهری و سردی افسرد پس من نیز هر دو جادو و افسون را بر یخ نوشتم. (در قدیم برای باطل کردن سحر آنرا بر یخ مینوشتهاند که در طبیعت آب شده تا باطل شود)
غمش را کز شکیبایی فزون‌ستمن غمخواره می‌دانم که چون‌ست
هوش مصنوعی: از آنجا که این غم ناشی از صبر و تحمل بسیار است، من می‌دانم که این غم چگونه است و چه نوعی دارد.
سرشت طفل بد را دایه داندبد همسایه را همسایه داند
هوش مصنوعی: طبیعت کودک، بدیهای او را میشناسد و همسایه نیز بدیهای همسایهاش را درک میکند.
مرا او دشمنی آمد نهانینهفته کین و ظاهر مهربانی
هوش مصنوعی: شخصی به من نزدیک شد که در ظاهر خود را مهربان نشان میداد، اما در حقیقت کینه و دشمنی اش را پنهان کرده بود.
چه خواهش کان نکردم دوش با او!نپذرفت و جدا شد هوش با او
هوش مصنوعی: دیروز از او چیزی خواستم، اما او قبول نکرد و به همین خاطر عقل و فکر من هم از او جدا شد.
سخن‌های خوش از هر رسم و راهیبگفتم سالی و نشنید ماهی
هوش مصنوعی: من سالها حرفهای شیرینی از هر طریقی زدم، اما هیچکس به حرفهای من توجهی نکرد.
شب آمد روشنایی هم نبخشیدشکست و مومیایی هم نبخشید
هوش مصنوعی: شب فرا رسید اما نه نوری را به همراه آورد و نه امیدی را زنده کرد.
اگر چه وصل شیرین بی‌نمک نیستوزو شیرین‌تری زیر فلک نیست
هوش مصنوعی: اگرچه برای پیوستن به محبوب، لذتی وجود دارد که بدون چاشنی شور و شوق نیست، اما هیچ چیزی در این دنیا شیرینی بیشتری از آن پیوند ندارد.
مرا پیوندِ او خواری نیرزدنمک‌خوردن جگرخواری نیرزد
هوش مصنوعی: پیوند من با او ارزش خوار شدن را ندارد؛ حتی نمکخوری از کسی که جگرخوار است، ارزش ندارد.
به زیر پای پیلان در شدن پستبه از پیش خسیسان داشتن دست
هوش مصنوعی: بهتر است که در زیر پای فیلها قرار بگیری و خود را کوچک بشماری، تا اینکه بخواهی در جلوی خسیسان و انسانهای کمارزش قرار بگیری.
به آب اندر شدن غرقه چو ماهیاز آن به کز وزغ زنهار خواهی
هوش مصنوعی: غرق شدن در آب مانند ماهی است، با این تفاوت که اگر از وزغ بترسی، بهتر است از آب دوری کنی.
به ناخن سنگ بر کندن ز کهساربه از حاجت به نزد ناسزاوار
هوش مصنوعی: بهتر است که با سختی و تلاش، کارها را پیش ببریم تا اینکه به کسانی نیاز داشته باشیم که شایستهی احترام نیستند.
همه کس دُر در آبِ پاک یابدکسی کاو خاک جوید خاک یابد
هوش مصنوعی: همه افراد میتوانند گوهرهای ارزشمند را در آب صاف و زلال پیدا کنند، اما تنها کسانی که به دنبال خاک هستند، به آن دست خواهند یافت.
چرا در سنگ‌ریزه کان کَنم کان؟چو بی‌روغن چراغی جان کنم جان
مصرع اول: چرا کان سنگ‌ریزه و بیگوهر را کان بکَنم و بکاوم.
چه باید مُلکِ جان دادن به شوخی؟که ننشیند کلاغش بر کلوخی
هوش مصنوعی: آیا جایز است که جان را به بازی بگیریم؟ زیرا در این حالت، زندگیامان به بیمعنایی میانجامد.
مرا چون من کسی باید بناموسکه باشد همسر طاووس طاووس
هوش مصنوعی: کسی باید مانند من را بشناسد که همسر طاووس باشد.
نخستین، خاک را بوسید شاپورپس آنگه زد بر آتش آبِ کافور
هوش مصنوعی: شاپور ابتدا به خاک احترام گذاشت و آن را بوسید، سپس آب کافور را بر آتش ریخت.
کز این تندی نباید تیز بودنجوانمردی‌ست عذرانگیز بودن
هوش مصنوعی: نباید در شرایط سخت و دشوار، جوانمردانه و صادقانه رفتار کرد؛ زیرا این ویژگیها باعث بروز مشکلات و نارضایتیها میشوند.
ستیزِ عاشقان چون برق باشدمیان ناز و وحشت فرق باشد
هوش مصنوعی: جنگ و جدل عاشقان مانند برقی است که در بین ناز و ترس وجود دارد، به این معنا که در دنیای عشق، کشمکشها و شور و شوق به صورت ناگهانی و پرشور به وقوع میپیوندند، در حالی که همزمان حس زیبایی و رعب هم وجود دارد.
اگر گرمست شیرین، هست معذورکه شیرینی به گرمی هست مشهور
هوش مصنوعی: اگر شیرینی داغ و خوشمزه است، نمیتوان او را سرزنش کرد؛ زیرا معروف است که شیرینی همیشه با گرما و حرارت همراه است.
نه شیرین خود همه خرما دهانیندارد لقمه‌ای بی‌استخوانی
نه فقط شیرین بلکه همه شیرینلبان و خرمادهنها اینگونهاند که خرمایشان بیاستخوان نیست (کلامشان تند است یا بوسه گرفتن از آنها سخت، استخوان یعنی هسته خرما)
گرت سر گردد از صفرای شیرینز سر بیرون مکن سودای شیرین
اگر در غم شیرین جانت را از دست دادی عشق او را از سر بیرون مکن (سر گردیدن کنایه است از جان باختن و نیز به معنی سرگیجه زیرا شخص صفراویمزاج با خوردن شیرینی دچار سرگیجه میشود، صفرا کنایه است از غم، سودا کنایه از آرزو)
مگر شیرین از آن صفرا خبر داشت؟که چندان سرکه در زیرِ شکر داشت
یعنی گویا شیرین، علاج آن غم را که ترشی و سرکه (ی بدخویی) بود میدانست. علاج صفرای زیاد، سرکهانگبین است.
چو شیرینی و ترشی هست در کاراز این صفرا و سودا دست مگذار
هوش مصنوعی: در زندگی معمولاً تجربههای شیرین و تلخ وجود دارد، پس نباید از مشکلات و چالشها دور شد و باید بر تجربیات خود مسلط بود.
عجب ناید ز خوبان زود سیریچنان که‌ز سگ سگی وز شیر شیری
هوش مصنوعی: عجیب نیست که انسانهای زیبا و خوشسیما به سرعت از زیبایی و هنر خسته شوند، همانطور که سگها به سادگی از سگ بودن و شیرها از شیری بودن دلزده میشوند.
شَبَه با دُر بود عادت چنین استکلید گنج زرین آهنین است
شَبَه سنگی است ارزان قیمت و سیاهرنگ که مروارید با آن درخشانتر جلوه میکند
به جور از نیکوان نتوان بریدنبباید ناز معشوقان کشیدن
هوش مصنوعی: برای اینکه از خوبیها و نیکیها دور نشویم، باید با لطافت و احترام به معشوقان برخورد کنیم.
همه خوبان چنین باشند بدخویعروسی کی بود بی‌رنگ و بی‌بوی؟
هوش مصنوعی: همه انسانهای خوب و نیکوکار اینگونهاند، آیا میتوان عروسی را تصور کرد که بدون رنگ و بویی باشد؟
کدامین گل بوَد بی‌زحمت خار؟کدامین خط بوَد بی‌زخمِ پرگار؟
هوش مصنوعی: کدام گل بدون زحمت، خار ندارد؟ و کدام خط بدون زخم و آسیب به وجود آمده است؟
ز خوبان توسنی رسم قدیم‌ستچو مار آبی بود زخمش سلیم‌ست
هوش مصنوعی: زیبایان در قدیم به مانند اسبها بودند و مانند مار آبی، زخمی که دارند، به آرامی و بدون آسیب به دیگران است.
رهایی خواهی از سیلاب اندوهقدم بر جای باید بود چون کوه
هوش مصنوعی: برای آزاد شدن از غم و اندوه، باید در برابر مشکلات ثابت قدم و استوار مانند کوه باقی بمانی.
گر از هر باد چون کاهی بلرزیاگر کوهی شوی کاهی نیرزی
هوش مصنوعی: اگر مانند کاهی از هر بادی بلرزی، حتی اگر کوه باشی، باز هم مثل کاهی بیارزش خواهی بود.
به ار کامت به ناکامی برآیدکه بوی عنبر از خامی برآید
هوش مصنوعی: اگر به خواستهات نرسی، این ناکامی زودگذر خواهد بود، چرا که بوی خوش از مواد خام و ناپخته نیز به مشام میرسد.
بر آن مه ترکتازی کرد نتوانکه بر مه دست‌یازی کرد نتوان
هوش مصنوعی: دستیابی به زیبایی و جذابیت او ممکن نیست؛ چون که زیبایی او فراتر از تواناییها و تلاشهای معمولی است.
زن‌ست آخر در اندر بند و مشتابکه از روزن فرود آید چو مهتاب
هوش مصنوعی: زن در نهایت در جایی محصور و گرفتار است و نباید شتابزده باشد، زیرا ممکن است از شکاف و روزنهای همچون نور ماه به بیرون بیاید.
مگر ماه و زن از یک فن در آیند؟که چون دربندی از روزن در آیند
هوش مصنوعی: آیا میشود که ماه و زن از یک نوع باشند؟ چونکه وقتی که یکی به همراه دیگری میآید، مانند روزنی برای ورود به دنیای دیگر است.
چه پنداری که او زین غصه دورست؟نه دورست او ولی دانم صبور‌ست
هوش مصنوعی: چگونه فکر میکنی او از این غم بیخبر است؟ او در واقع بیخبر نیست، اما می‌دانم که صبوری میکند.
گر از کوه جفا سنگی در افتدترا بر سایه او را بر سر افتد
هوش مصنوعی: اگر سنگی از کوه جفا به سمت تو بیفتد، سایه آن سنگ بر سرت افتاده و تو را تحت تأثیر قرار میدهد.
و گر خاری ز وحشت حاصل آیدترا بر دامن او را بر دل آید
هوش مصنوعی: اگر بر دامن تو خاری از ترس و وحشت بیفتد، آن احساس در دل تو جای خواهد گرفت.
یک امشب ار صبوری کرد بایدشب آبستن بود تا خود چه زاید
هوش مصنوعی: امشب اگر بتوانی صبر کنی، باید منتظر بمانی تا ببینی چه چیزی به وجود میآید.
ندارد جاودان طالع یکی خوینمانَد آب دایم در یکی جوی
هوش مصنوعی: سرنوشت هیچکس جاودانه نیست، مانند آبی که همواره در یک جوی نمیماند.
همه ساله نباشد کامکار‌یگهی باشد عزیزی گاه خواری
هوش مصنوعی: زندگی همیشه به یک شکل نیست؛ گاهی خوشی و موفقیت داریم و گاهی ناخوشی و شکست.
به هر نازی که بر دولت کند بختنباید دولتی را داشتن سخت
هوش مصنوعی: هر کسی که زیبایی و جذابیتی دارد، نباید فکر کند که خوشبختی همیشه در دست اوست و نباید به زور احساسی به خوشبختی وابسته باشد.
کجا پرگار گردش‌ساز گرددبه گردش‌گاهِ اول باز گردد
هوش مصنوعی: چگونه میتوانند دورانی که آغاز شده است، دوباره به نقطهی آغازین خود برگردد؟
هر آن رایض که او توسن کند رامکند آهستگی با کُرّه خام
هوش مصنوعی: هر گاه کسی بخواهد، میتواند به آرامی و با حوصله، حتی یک جوان خام را نیز تحت تأثیر قرار داده و او را هدایت کند.
به صبرش عاقبت جایی رسانَدکه بر وی هرکه را خواهد نشانَد
هوش مصنوعی: صبر کردن در نهایت فرد را به جایی میبرد که بتواند هر کسی را که میخواهد، معرفی کند و بر او تاثیر بگذارد.
به صبر از بند گردد مرد رَستهکه صبر آمد کلید کارِ بسته
هوش مصنوعی: شخصی که با صبر و حوصله برخورد کند، از مشکلات و سختیها آزاد میشود؛ زیرا صبر راهگشای دشواریهاست.
گشاید بند چون دشوار گرددبخندد صبح، چون شبْ تار گردد
هوش مصنوعی: زمانی که کارها سخت و دشوار میشود، امید و روشنایی دوباره برمیگردد و مشکلات به مرور حل خواهند شد.
امید‌م هست کاین سختی سرآیدمراد شه بدین زودی برآید
هوش مصنوعی: امیدوارم که این دشواری به پایان برسد و آرزوهای شاه به زودی تحقق یابد.
بدین وعده ملک را شاد می‌کردخرابی را به رفق آباد می‌کرد
هوش مصنوعی: ملک را با این وعده خوشحال می‌کرد و با آرامش، خرابیها را به نشاط و آبادانی تبدیل میساخت.
ز دولت بر رخ شه خال می‌زدچو اختر می‌گذشت او فال می‌زد
هوش مصنوعی: در زمانهای که قدرت و ثروت در چهرهی شاه نمایان بود، مانند ستارهای که عبور میکند، فالهایی زده می‌شد.