بخش ۲۱ - گفتار والیس
هوش مصنوعی: متن اشاره به دانایی والیس دارد و می‌گوید که دانایی و علم می‌توانند انسان را در جهان کهن و در برابر چالش‌های آن، قدرتمند سازند. فراموش نمی‌شود که سالار گردنکشان از هر کسی می‌خواهد که چیزی از آنچه دارد را نشان دهد. در این راه، آب جوهر به عنوان منبعی از دانش شناخته می‌شود و با حرکت و جنبش، آتش و بخار تولید می‌کند. این فرایند باعث می‌شود که زمین و آسمان تغییراتی کنند و طبیعت نواهایی جدید تولید کند. در نهایت، بر وجود نطفه‌ای دلالت می‌شود که بر اساس این داستان به وقوع پیوسته و نشانه‌ای از تداوم علم و دانش است.
چنین راند والیس دانا سخنکه نوباد شه در جهان کهن
هوش مصنوعی: والیس دانا با اندیشهای عمیق بیان می‌کند که در دنیای قدیم، هیچکس نباید به مقام پادشاهی برسد.
به تعلیم دانش تنومند بادبه دانش‌پژوهی برومند باد
هوش مصنوعی: آرزو میکنم که آموزش و علم، قوی و پربار باشد و کسانی که به دنبال دانش هستند، موفق و پرتوان شوند.
چو فرمود سالار گردنکشانکه هر کس دهد ز‌آنچه دارد نشان
هوش مصنوعی: وقتی که رئیس گردنکشها دستور داد که هر کسی چیزی از داشتههای خود را نشان دهد،
چنین گشت بر من به دانش درستکه جز آب جوهر نبود از نخست
هوش مصنوعی: به این ترتیب، بر من روشن شد که از آغاز، جز آب و جوهر چیز دیگری نبوده است.
ز جنبش نمودن به جایی رسیدکزو آتشی در تخلخل دمید
هوش مصنوعی: به علت تحرک و حرکت، به نقطهای رسید که از آنجا آتش در فضایی پراکنده شد.
چو آتش برون راند برق از بخارهوا‌یی فرو ماند از او آبدار
هوش مصنوعی: وقتی آتش از بخار هوا خارج می‌شود، برق آن را به بیرون پرتاب می‌کند و در نتیجه، بخار باقیمانده از آن مرطوب و مرطوبتر میماند.
تکاشف گرفت آب از آهستگیزمین سازور گشت از آن بستگی
هوش مصنوعی: آب به آرامی از زمین بیرون آمد و به خاطر این آرامش، حرکتش تغییر کرد.
چو هر جوهر خاص جایی گرفتجهان از طبیعت نوا‌یی گرفت
هوش مصنوعی: هر چیزی که دارای ویژگی خاصی است، در مکان مشخصی قرار میگیرد و طبیعت از آن چیز صدا و آهنگی میگیرد.
ز لطفی که سر جوش آن‌جمله بودگره بست گردون و جنبش نمود
هوش مصنوعی: از محبتی که سرچشمهاش فراوانی است، آسمان گره میزند و به حرکت درمیآید.
نیوشاگر این را نخواهد شنیدکز آبی چنین پیکر آمد پدید
هوش مصنوعی: شنوندهای که درک درستی از زیباییها ندارد، نمیتواند بفهمد که چگونه از این آب، چنین جانداری به وجود آمده است.
نمودار نطفه بر‌ِ راستاندلیلی‌ست قطعی بر این داستان
هوش مصنوعی: نشان نطفه در دل راستکردار، دلیل واضحی بر این ماجراست.