بخش ۴۳ - انجامش روزگار هرمس
هوش مصنوعی: این شعر دربارهٔ جستجوی رهایی و پاکی روح است. شاعر با اشاره به آواز دل‌نشین مغنی، بر اهمیت ناله‌های دل‌سوز تأکید می‌کند که می‌تواند در دل بلبل‌ها احساس سرور بخشد. او به داستان هرمس و دیدار او با دریا اشاره می‌کند و بر این نکته تأکید دارد که کسی که بار گران و کشتیرانی ندارد، بهتر می‌تواند به دریا برود.
شاعر جهانی را توصیف می‌کند که همچون خانه‌ای از وحش و گیاهان و موجودات مختلف است و به سرگردانی آدم و گور و آهوی آن اشاره می‌کند. در نهایت، او به دنبال پناهی از زور و فشار این جهان، تنها به یزدان پاک پناه می‌برد و از دیگران هم می‌خواهد که به همین راه بیفتند و به خداوند پناه آورند.
شعر به نوعی پیامی از امید و اعتماد به پاکی و یاری الهی در مواجهه با چالش‌های زندگی دارد.
مغنی بدان جرهٔ جان‌نوازبر آهنگ ما نالهٔ نو بساز
هوش مصنوعی: خواننده، با صدای دل‌نشین خود، به آهنگ ما آواز جدیدی اضافه کن.
که گشتیم چون بلبل از ناله مستبدان ناله زین ناله دانیم رست
هوش مصنوعی: ما مانند بلبل از غم و تنهایی خود به نوای دلbroken میپردازیم و از این نالهها میفهمیم که رهایی در چیست.
چو هرمس بدین ژرف‌دریا رسیدرهی دید کز وی رهایی ندید
هوش مصنوعی: هنگامی که هرمس به این دریا عمیق رسید، راهی را دید که از آن هیچ راه نجاتی پیدا نمیکرد.
فرو رفت و گفت آفرین بر کسیکه کالای کشتی ندارد بسی
هوش مصنوعی: کسی باید به خود ببالد که بدون وابستگی به مادیات و داراییهای دنیوی، می‌تواند در زندگی خود پیشرفت کند و به آرامش برسد.
چه باید گرانباری‌یی ساختنکه باید به دریا در انداختن
هوش مصنوعی: چه بار سنگینی باید برداشت که در نهایت باید آن را به دریا بیفکنیم.
جهان خانهٔ وحش بود از نخستدر او بانوا هر گیاهی که رست
هوش مصنوعی: دنیا از ابتدا مکانی پر از وحش و طبیعت بوده است، جایی که هر نوع گیاهی در آن رشد کرده و زندگی کرده است.
ز کوه گران تا به دریای ژرفچه و بام او شد به باران و برف
هوش مصنوعی: از کوههای بلند و سنگین تا دریای عمیق، چه بلندی و عظمت دارد که برف و باران بر آن نشسته است.
چو شد آهوی گور آدم پدیدگریزنده شد گور و آهو رمید
هوش مصنوعی: هنگامی که آدم به شکل آهویی در آمد، گور (مرگ) نیز گریزان شد و آهو نیز از او دور گردید.
من آن وحشی آهو کز دست زوربه پای خودم رفت باید به گور
هوش مصنوعی: من آن آهو وحشی هستم که از دست زور و فشار به پای خودم سقوط کرد و حالا باید به قبر بروم.
درین ره پناه خود از هیچ‌کسنسازم جز از پاک یزدان و بس
هوش مصنوعی: من در این مسیر هیچکس را پناه خود نمیسازم جز خدای پاک و کافی.
شما نیز چون عزم راه آوریدبه پاکیزه یزدان پناه آورید
هوش مصنوعی: اگر شما هم اراده کنید که به مسیر بیفتید، به سرپناهی پاک و مقدس پناه ببرید.
درین گفتنش خواب خوش باز بردسخن را چه خسبانم، او نیز مرد
هوش مصنوعی: در این گفته، او به خواب خوشی اشاره می‌کند که به کلامش جذابیت میدهد و او را متوجه می‌کند که مهم نیست چه چیزی بگوید زیرا خود او هم به خواب رفته است.