بخش ۴۴ - انجامش روزگار افلاطون
هوش مصنوعی: این شعر به بیان حالاتی از زندگی و مرگ می‌پردازد. گوینده در جستجوی لحن و آهنگ در زندگی است و از فلسفه فلاطون بهره می‌برد که به مرگ و خاک سپاری اشاره دارد. او خود را در دوران پیری و گذر زمان می‌بیند و آرزوهایش همواره نو مانده است. در بین چهار عنصر طبیعت (آب، آتش، خاک، باد) به جستجوی راستی و حقیقت می‌پردازد. گوینده از ناتوانی و سرنوشت شکست‌خورده صحبت می‌کند و به یاری و همراستا بودن دوستانش در سختی‌ها اشاره می‌کند. همچنین به چرخه‌رویدادهای ستاره‌ای و شرایط زندگی اشاره می‌کند که چگونه نیک یا بد بودن این موارد بر زندگی انسان تأثیر می‌گذارد. در نهایت، او در دلش یاد افرادی را زنده نگه می‌دارد و به امید تحول و شادابی در زندگی است.
مغنی برآرای لحنی درستکه این نیست ما را خطایی نخست
هوش مصنوعی: خواننده، لحن درست و زیبایی را بیافرین که ما هیچ اشتباهی از ابتدا نداشته باشیم.
بدان لحن بردن توان بامدادهمه لحن‌های جهان را ز یاد
هوش مصنوعی: بدان که با استفاده از لحن مناسب توانایی داری تا در بامداد، تمام لحن‌های جهان را فراموش کنی.
فلاطون چو در رفتن‌آمد چه گفتکه ما نیز در خاک خواهیم خفت
هوش مصنوعی: فلاطون هنگامی که به سفر رفتن و بازگشتن فکر میکرد، چنین گفت که ما هم در نهایت به خاک خواهیم پیوست.
چنان شد حکایت در آن مرز و بومکه بالغ‌ترین کس منم ز‌اهل روم
هوش مصنوعی: در آن سرزمین، داستان به گونهای رقم خورد که من که بزرگترین و عاقلترین فرد از اهل روم هستم، نماینده و درس عبرت این ماجرا شدم.
چو در پردهٔ مرگ ره‌یافتمز هر پرده‌ای روی برتافتم
هوش مصنوعی: وقتی به مرگ نزدیک شدم، از تمام پردهها و حجابها چشم پوشیدم.
بدان طفل مانم که هنگام خواببه گهوارهٔ خوابش آید شتاب
هوش مصنوعی: من مانند کودکی هستم که در زمان خواب به سرعت به گهوارهٔ خوابش میرود.
به خفتن مَنَش رهنمون آیدشنداند که این خواب چون آیدش
هوش مصنوعی: به خواب رفتن او را راهنمایی نمیکند و نمیداند که این خواب چگونه به سراغش خواهد آمد.
درین چار طبع‌ِ مخالف‌نهادکه آب آمد و آتش و خاک و باد
در این چهار طبع و خمیره (آب و خاک و باد و آتش) که متضاد یکدیگرند و با هم در جنگ.
چگونه توان راستی یافتنز کژی بباید عنان تافتن
هوش مصنوعی: برای یافتن حقیقت، باید از انحرافات دوری جست و هدایت را در دست گرفت.
بوَد چار دیوار آن خانه سستکه بنیادش اول نباشد درست
هوش مصنوعی: خانهای که از ابتدا پایههایش محکم نباشد، دیوارهایش هم به زودی خراب میشوند.
گذشت از صد و سیزده سال‌ِ منبه ده سالگان مانَد احوال من
سال: عمر، سن
همان آرزو خواهی‌ام در سر استکهن من شدم، آرزو نوتر است
هوش مصنوعی: آرزوهای قدیمی من هنوز در ذهنم پابرجا هستند، اما آرزوهای جدیدتری در سر دارم که به آنها فکر میکنم.
بدین آرزو چون زمانی گذشتفلک فرش او نیز هم درنوَشت
هوش مصنوعی: با گذشت زمان و رسیدن به این آرزو، سرنوشت و تقدیر او نیز به تصویر کشیده شد.
مغنی به یاد آر بر یاد منسرودی بر آهنگ فریاد من
هوش مصنوعی: خواننده را به یاد من بینداز و برایم نغمهای بخوان که با صدای فریاد من همخوانی داشته باشد.
بکن شادم از شادی آن سرودمگر بگذرم زاب این هفت رود
هوش مصنوعی: بیا مرا شاد کن از خوشحالی آن آواز، مگر اینکه من از این هفت رود عبور کنم.
چو والیس را سر درآمد به خوابدرافکند کشتی به طوفان آب
هوش مصنوعی: وقتی شب، والیس به خواب رفت، کشتی را در دل طوفان آب رها کرد.
نشسته رفیقان یاریگرشبه یاریگری چون فلک بر سرش
هوش مصنوعی: رفیقانش به یاری او گرد آمدهاند، مانند ستارهها که در آسمان بر سرش قرار دارند.
چو بر ناتوان یافت تیمار دستتنومند را ناتوانی شکست
هوش مصنوعی: وقتی که ضعیف و ناتوان، حمایت و مراقبت دست قوی و توانا را دریافت کند، ناتوانی او شکسته میشود.
ز نیروی طالع خبر باز جستبناهای اوتاد را یافت سست
هوش مصنوعی: از قدرت سرنوشت خبر گرفت که بنای میخها و پایهها، ناپایدار و سست است.
ستاره دل از داد برداشتهستمگر شده داد بگذاشته
هوش مصنوعی: دل ستاره‌ای روشن دارد، اما ستمگری آن را از صدق و راستی دور کرده است.
به آن هم‌نشینان که بودند پیشخبر داد از اندازه عمر خویش
هوش مصنوعی: او به دوستانش که همیشه در کنار او بودند، خبر داد که چقدر از عمرش گذشته است.
چنین گفت کایمن مباشید کساز این هفت هندوی کحلی جرس
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که هیچکس از این هفت فرد هندویی که به رنگ سیاه و با جرس (زنگ) مشخص شدهاند، نباید غفلت کند یا بیتوجه باشد. به طور کلی، به اهمیت و توجه به این افراد اشاره دارد.
که این اختران گرچه فرخ پیندز نافرخی نیز خالی نیند
هوش مصنوعی: این ستارهها که به ظاهر خوشیمن به نظر میرسند، از بدیها و ناخوشیها نیز خالی نیستند.
چو نحس اوفتد دور سیارگانبود دور دور ستمکارگان
هوش مصنوعی: زمانی که بدبختی بر زمین نازل میشود، وضعیت سیارهها نیز تغییر می‌کند و این تغییرات به همه ستمکاران آسیب میزند.
شمار ستم تا نیاید به سربه گیتی نیاید کسی دادگر
هوش مصنوعی: تا زمانی که ستم و ظلم در جهان وجود دارد، هیچکس نخواهد آمد که حق و عدل را برقرار کند.
چو باز اختر سعد یابد قرانبه نیکی رسد کار نیک‌اختران
هوش مصنوعی: زمانی که ستاره خوشبختی به خوبی همنشین شود، کارهای نیکوکاران به نیکی پیش خواهد رفت.
فلک تا رسیدن بدان بازگشتورق‌های ما باری اندر نوشت
هوش مصنوعی: زمانی که ستارهها به مقصد خود رسیدند، در زندگی ما در دفتر سرنوشت، صفحات جدیدی نوشته شد.
چو گفت این، پناهنده را کرد یادفروبست لب، دیده برهم نهاد
پناهنده: در اینجا پناهدهنده