شمارهٔ ۷۰
هوش مصنوعی: این متن به ستایش شاه جهان، پادشاهی عادل و فرخنده میپردازد. شاعر او را دارای قدرت و عظمت بسیار معرفی میکند و میگوید که او در شرق و غرب سلطنت میکند و با رأیی که برمیآورد، دین پیامبر را رونق میبخشد. شاه جهان با власть و شجاعت خود، دشمنان را مغلوب میکند و سخاوت او بر همگان مشهود است. جغرافیای تحت حکومت او وسیع و سلطهاش فراگیر است. شاعر این شاه را برتر از سکندر معرفی کرده و میگوید که هیچ دشمنی بر او غلبه نمیکند.
سپس شاعر به صفات نیک او اشاره میکند و میگوید که ویژگیهای خوب و خصلتهای او هر روز بیشتر میشود. او با بزمهای شاد و نشاطآور، جهان را زیبا و معطر میکند و سمبل امید و سعادت به شمار میرود. در انتها، شاعر دعا میکند که خداوند همواره او را حفظ کند تا عدالت و حکمتش برای جهانیان باقی بماند.
شاه جهان که خسرو فرخنده اخترستبر شرق و غرب پادشه عدل گسترست
هوش مصنوعی: شاهی که در دنیا نماینده خوبیها و خوشبختی است، در شرق و غرب فرمانروای عدالتگستر است.
عزمش فرو برندهٔ ملک مخالف استرأیش برآورندهٔ دین پیمبرست
هوش مصنوعی: او با ارادهٔ قویاش، بر دشمنان پیروز میشود و اندیشهاش باعث تقویت دین پیامبر میگردد.
سَهمَش به خاورست و نهیبش به باختروز باختر ولایت او تا به خاورست
هوش مصنوعی: سهم او به سمت شرق است و صدایش به سمت غرب میرسد و از غرب، سرزمین او تا شرق ادامه دارد.
با آفتاب رای منیرش مقابل استبا نوبهار بزم شریفش برابرست
هوش مصنوعی: آفتاب درخشان او با تابش خود، در برابر دیگران قرار دارد و بهار با زیبایی و شکوه خود، در جشن و سرور او شریک است.
کز نور رای او همه گیتی مزیّن استوز بوی بزم او همه عالم معطرست
هوش مصنوعی: جهان به نور فکر و اندیشه او درخشان شده و همه جا به خوشبویی جشن و شادیهای او معطر است.
آنجا که تیغ اوست شجاعت مُرکّب استوانجا که دست اوست سخاوت مصوّرست
هوش مصنوعی: در جایی که شمشیر او به کار میرود، دلیرى و شجاعت به تماشا گذاشته میشود و در جایی که دست او باز است، generosity و بخشندگی تجسم مییابد.
تیغش نه تیغ صاعقهٔ دشمن افکن استدستش نه دست معجزهٔ روح پرورست
هوش مصنوعی: تیغ او مانند صاعقهای نیست که به دشمن آسیب برساند و دستش نیز همچون معجزهای نیست که روح را پرورده سازد.
از نعل مرکبان سپاهش به شرق و غربچندانکه هست روی زمین ماه پیکرست
هوش مصنوعی: از نشانههای اسبهای سپاه در شرق و غرب، به اندازهای که بر روی زمین وجود دارد، انسانهایی زیبا و تمامنفس وجود دارند.
گر بنگری ز خدمت تیغش به روم و شامرخها مُزَعفرست و زمینها مُعَصفَرست
هوش مصنوعی: اگر به خدمت این شمشیر نگاه کنی، در سرزمینهای روم و شام چهرهها زعفرانی و زمینها زرد رنگ هستند.
آنجا که بود نعرهٔ ناقوس رومیاناکنون خروش و نالهٔ الله اکبرست
هوش مصنوعی: در جایی که زمانی صدای نعرهٔ ناقوس رومیان به گوش میرسید، اکنون صدای خروش و نالهٔ الله اکبر به اوج رسیده است.
شاها تو در فتوح فزون از سکندریوان تیغ جان ربای تو سدّ سکندرست
هوش مصنوعی: ای پادشاه، تو در پیروزیها از سکندر بیشتر هستی و شمشیر جانربای تو مانع سکندر است.
خطی که گرد مملکت اندر کشیدهایچون دایره است و نقطهٔ او هفت کشورست
هوش مصنوعی: خطی که دور مملکت کشیده شده، مانند دایرهای است که مرکز آن هفت کشور را نشان میدهد.
از پیش همت تو چو خاک است لاجرماندرکف رعیت تو خاک چون زرست
هوش مصنوعی: اگر تلاش و کوشش تو مانند خاک باشد، پس به ناچار زیر دست مردم، آن خاک مانند طلا خواهد شد.
هر روز بهترست خصال تو بیخلافتا عالم است روز تو از روز بهترست
هوش مصنوعی: هر روز، ویژگیهای تو بدون استثناء در حال بهتر شدن است و تا زمانی که دنیا پابرجاست، روز تو از روزهای دیگر برتر خواهد بود.
آوردهاند سیصد و هفتاد در شمارآن خسروان که لشکری خسرو ایدرست
هوش مصنوعی: در تاریخ، سیصد و هفتاد نفر از این پادشاهان نامدار ذکر شدهاند که لشکر این خسرو هماکنون موجود است.
یک رایت تو سیصد و هفتاد رایت استیک لشکر تو سیصد و هفتاد لشکرست
هوش مصنوعی: یک طلایی که تو داری، ارزشش برابر با سیصد و هفتاد طلای دیگر است و نیروهایی که تحت فرمان تو هستند، به اندازه سیصد و هفتاد نیرو از دیگران توانمند و قدرتمندند.
دشمن نماند در همه عالم تو را کسیپس گر کسی بماند مطیع و مُسَخََّرست
هوش مصنوعی: اگر در تمام دنیا دشمنی برای تو باقی نماند، بدان که اگر کسی باقی مانده باشد، او در واقع مطیع و رام توست.
در خاک رفت هرکه همی با تو سرکشیداو خاک بر سرست و تورا تاج برسرست
هوش مصنوعی: هر کسی که در برابر تو سرکشی کند و به تمرد بپردازد، سرنوشتی جز خاک و نابودی نخواهد داشت، در حالی که تو همواره در جایگاه والایی قرار خواهی داشت.
آویزد آنکه گر بگریزد ز مهر توگرچه رسن دراز سرش هم به چنبرست
هوش مصنوعی: هر که از عشق و محبت تو فرار کند، حتی اگر به وسیلههای مختلفی به خود را نگه دارد، باز هم نمیتواند از چنگال آن عشق رهایی یابد.
وقت سَماع و باده و آرام و رامِش استنه وقت جوشن و زره و خَود و مِغفُرست
هوش مصنوعی: زمانی است برای لذت بردن از موسیقی و نوشیدنی و آرامش، نه زمانی برای جنگ و جنگافزار و زره و کلاهخود.
در هر وطن که پای برون آری از رکابتو هدیهای بدیع و یکی بزم دیگرست
هوش مصنوعی: هر جا که قدم بگذاری و از جای خود برخیزی، هدیهای نو و تازه از تو به جا میماند که نویدبخش جشنی دیگری است.
هر روز نوبت است یکی بزم ساختنو امروز نوبت ملک فرّخ اخترست
هوش مصنوعی: هر روز فرصتی برای برگزاری جشن و سرور است و امروز نوبت خوشبختی و خرسندی پادشاه است.
آن میر شیربجه و آن شاه شاه زادکز اصل پاک خسرو سلجوق گوهرست
هوش مصنوعی: این بیت به توصیف شخصی بس بزرگ و با اصالت اشاره دارد که از خانوادهای شایسته و نجیب برخاسته است. او به عنوان یک رهبری شجاع و با ویژگیهای برجسته شناخته میشود و به نوعی نماد فخر و عظمت در میان دیگران محسوب میشود.
تو همچو آفتابی و او هست همچو ماهوز هر دو دین و دولت و دنیا منوّرست
هوش مصنوعی: تو مانند خورشیدی و او مانند ماه است و از هر دوی شما دین و دنیا روشن و نورانی است.
این بزم جنت است و تو رضوان جنتیبخت بلند و جام تو طوبی و کوثرست
هوش مصنوعی: این مراسم شاد و پرزرق و برق مانند بهشت است و تو مانند رضوان بهشتی هستی؛ سرنوشت تو خوشیمن است و دستگاه تو مملو از نعمتهای بهشتی همچون درخت طوبی و رود کوثر میباشد.
می خور ز دست نوش لبی خَلُّخی نژادکش مشتری برادر و خورشید مادرست
هوش مصنوعی: شراب را از دست کسی بنوش که زادهای فرخنده و خوشبخت است، زیرا که مشتری برادر و خورشید مادر اوست.
زان می که چون به جام بلور اندر افکنندگویی در آبِ روشن رخشنده آذرست
هوش مصنوعی: چون می را در جام شفاف بریزند، گویی آتش در آب روشن و درخشان قرار دارد.
تا کوس و لشکر و علم و تخت و مرکب استتا جام و خاتم و قلم و تیغ و افسرست
هوش مصنوعی: تا زمانی که دارای نیروی نظامی، پرچم و وسایل جنگی و همچنین تخت و اسب هستی، باید از نمادها و وسایل دیگر زندگی مانند جام، انگشتر، قلم، شمشیر و تاج نیز بهرهمند باشی.
این جمله را به حق ملک و پادشاه باشزیرا که حق همیشه سزاوار حقورست
هوش مصنوعی: این جمله را به حق و درستی به پادشاه بگویید، زیرا که حق همیشه شایسته است که در جایگاه خود قرار گیرد.
عدل تو باد یاور و دارندهٔ جهانکایزد تو را همیشه نگهبان و یاورست
هوش مصنوعی: ای عدالت تو، همیشه پشتیبان و سرپرست جهان هستی. تو همواره مورد حمایت و نگهبانی قرار خواهی گرفت.