شمارهٔ ۳۹۰
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به یزدان (خدا) اشاره می‌کند و نعمت‌های چهارگانه‌ای که به انسان‌ها داده است را ذکر می‌کند. این چهار نعمت شامل بخت و دولت، دین، و شرف است که موجب خوشبختی و فرخندگی می‌شود. شاعر به قدرت و شکوه حکومت‌ها اشاره کرده و دو پسر را به عنوان ولی عهد و نخبگان معرفی می‌کند که در شایستگی و هنر شبیه به شخصیت‌های تاریخی مانند موسی و هارون، اسکندر و افریدون هستند. این مسأله نشان‌دهنده نقش و تأثیر آن‌ها در سرنوشت ملت و کشور است.
سپس به قدرت خداوند در هدایت و تقدیر انسان‌ها اشاره می‌کند و می‌گوید که هر کسی که دشمن این سرزمین باشد، ملعون و در نهایت شکست خواهد خورد. در پایان، شاعر احساس شادابی و خوشبختی را به مناسبت بهار و عید تبریک می‌گوید و آرزوی موفقیت و پیروزی برای حکام و سرزمین می‌کند.
صنع یزدان بی‌چگونه و چونداد ما را چهار چیز کنون
هوش مصنوعی: خالق، بدون هیچ گونه قید و شرطی، به ما چهار نعمت عطا کرده است.
که بدان هر چهار بخت بلندروز ما کرد فرخ و میمون
هوش مصنوعی: بخت و شانس ما در چهار جنبه زندگی به حدی بلند و خوب است که روزهای ما را شاد و مبارک می‌کند.
موسم عید و روزگار بهارفتح غزنین و موکب خاتون
هوش مصنوعی: زمان بهار و فصل عید است که با فتح غزنین و همراهی خاتون همراه می‌شود.
تاج دنیا و دین خداوندیکه به دولت رسید بر گردون
هوش مصنوعی: حاکمیت و مقام عظیم الهی که به برکت و خوش یمنی در آسمان برقرار شده است.
قبلهٔ سروران ملک‌آرایمادر خسروان روزافزون
هوش مصنوعی: مادر پادشاهان و سروران، که باعث افزایش قدرت و شکوه آنهاست، به عنوان جهتنمای حکمرانی شناخته می‌شود.
خانهٔ ملک هر دو خسرو رااز لب دجله تا لب جیحون
هوش مصنوعی: خانهٔ پادشاهان بزرگ، از کنار رود دجله تا کنار رود جیحون گسترده است.
دولت و دین و داد او هر سهسقف و دیوار و قاعده است و ستون
هوش مصنوعی: نعمت و ایمان و عدالت او همچون سقف و دیوار و پایه و ستون است که ساختار زندگی را ممکن میسازد.
دو پسر دارد او که در شاهیپیش هر دو رهی سزد هامون
هوش مصنوعی: او دو پسر دارد که هر کدام در جایگاه خود در حکومت، راهی شایسته و مناسب دارند.
آن برادر گزیده چون موسیوین برادر ستوده چون هارون
هوش مصنوعی: این بیت به مقایسه دو شخصیت اشاره دارد؛ یکی برادر برگزیده و برتر مثل موسی و دیگری برادر ستوده مثل هارون. این دو نفر ویژگیها و نقشهای متفاوتی دارند، اما هر کدام به نوعی در کنار هم اهمیت دارند و در دستگاه الهی و اجتماعی خود وظایف خاصی را انجام میدهند.
آن یکی در هنر چو اسکندروین دگر در ظفر چو اَفریدون
هوش مصنوعی: یکی در هنر همانند اسکندر است و دیگری در پیروزی همچون افریدون.
هر دو را نرم آسمان درشتهر دو را رام روزگار حَرون
هوش مصنوعی: هر دو نفر به نرمش آسمان و سختی روزگار دچار شدهاند و تحت تأثیر آن قرار گرفتهاند.
ای جهان را ز تو بها و شرفچون صدف را ز لولو مکنون
هوش مصنوعی: ای جهان، ارزش و شرف تو مانند صدفی است که در خود مروارید پنهان دارد.
کردگار جهان همی سازدکار تو بی‌عزایم و افسون
هوش مصنوعی: خدای جهان به بهترین شکل کارهای تو را پیش میبرد و هیچ چیز شگفتانگیز یا جادویی در آن وجود ندارد.
چرخ چون تو به صد هزار قرانننماید به صد هزار قرون
هوش مصنوعی: چرخ، که نماد زمان و سرنوشت است، هرگز نمیتواند به اندازهای که تو ارزش داری، به تو بها دهد.
هرکجا مهد و کوکب تو بودمملکت را بود قران و سکون
هوش مصنوعی: هر جایی که تو باشید، آنجا سرزمین آرامش و خوشبختی خواهد بود.
ای بسا قامتا به شکل الفکه شود پیش تو به صورت نون
هوش مصنوعی: بسیاری از افرادی که در ابتدا به شکل بلند و باریکی مثل حرف "الف" هستند، ممکن است به مرور زمان به شکل دیگری مانند حرف "نون" درآیند. این تصویر به تغییرات و تحولات انسان‌ها و حالات مختلف آن‌ها اشاره دارد.
در سپاهان شدی به طالع سعدهم بدان طالع آمدی بیرون
هوش مصنوعی: در اصفهان به سبب fortuna خوب به دنیا آمدی و بر اساس همان سرنوشت از آنجا خارج شدی.
دولت اندر شدنت راهنمایبخت در آمدنت راهنمون
هوش مصنوعی: فرصت و خوشبختی با ورود تو به زندگی، به مانند راهنمایی برای رسیدن به آینده بهتر به میان آمده است.
بودی آنجا ز حادثات معافهستی اینجا ز نائبات مصون
هوش مصنوعی: اگر آنجا بودی، از اتفاقات و حوادث در امان بودی، اما اینجا از گرفتاریها و مشکلات در امان نیستی.
حضرت و بارگاه سلطانیاز تو شد فخر و جاه را قانون
هوش مصنوعی: حضرت و جایگاه سلطنتی تو به خودی خود باعث افتخار و اعتبار گردید.
تهنیت شد به عمر او موصولعافیت شد به شخص او مقرون
هوش مصنوعی: خوشا به حال آنکه عمرش با سعادت و سلامت همراه است.
شاه سنجر به دولت تو گشاداز در بُست تا لب سیحون
هوش مصنوعی: شاه سنجر در دوران حکومتش درهای فرصت و کامیابی را به روی تو گشود تا به سرزمین سیحون برسید.
پدر و جد او کجا دیدندآنچه او دید ز ایزد بی‌چون
هوش مصنوعی: پدر و اجداد او هرگز چیزی را که او تجربه کرده، مشاهده نکردهاند؛ این تجربهای است که از خدای بینهایت ناشی می‌شود.
هست بر طبع او هنر عاشقهست بر تیغ او ظفر مفتون
هوش مصنوعی: طبع او پر از هنر است و عشق در وجودش جلوهگر است، همچنین پیروزی و موفقیت نیز مانند تیغی تیز در دستان او درخشان و برجسته است.
مال قارون به او سپرد خدایدر زمین رفت خصم چون قارون
هوش مصنوعی: خداوند ثروت فراوانی را به قارون سپرده بود، اما زمانی که او در زمین به تکبر و خودخواهی پرداخت، دشمنانش به او حمله کردند و به او آسیب رساندند.
تا نه بس دیر در ولایت هندبگشاید همی بلاد و حُصون
هوش مصنوعی: تا زمانی که دیر نیست، کشورها و قلعهها در سرزمین هند گشوده خواهند شد.
زود باشد که از در غزنیندرجهای جواهر مخزون
هوش مصنوعی: به زودی از دروازه غزنین، گنجینهای ارزشمند از جواهرات به نمایش گذاشته خواهد شد.
گلهٔ اسب و بدرهٔ زر و سیمزنده پیلان و اشتران هیون
هوش مصنوعی: در اینجا صحبت در مورد موجودات و چیزهایی است که به زندگی و قدرت اشاره دارند. اسبها به نوعی نماد قدرت و سرعتاند، در حالی که طلا و نقره نمایانگر ثروت و دارایی هستند. همچنین، حیواناتی مانند فیل و شتر نیز به بزرگی و اهمیت در زندگی اشاره میکنند. این جمله به انواع ثروتها و موجودات زنده تأکید دارد که هر یک به نوعی نشان دهنده ی حیات و توانمندیاند.
جامه‌های بدیع رنگارنگتحفه‌های غریب گوناگون
هوش مصنوعی: لباسهای تازه و زیبا با رنگها و طرحهای مختلف از جاهای دور و عجیب به ما هدیه داده شده است.
من زدم فال و بس عجب نبودگر به اقبال تو شود ایدون
هوش مصنوعی: من طالعبینی کردم و شگفتی نداشت اگر اینگونه، به خوششانسی تو برکت بخشد.
که به اقبال تو خداوندینبود زیر چرخ آینه‌گون
هوش مصنوعی: خداوندی که شایستهی تو باشد، در زیر آسمان با نقش و طرحش وجود ندارد.
شادکامی تو از سه فرزندستکه جهان هر سه را شدست زبون
هوش مصنوعی: شادکامی تو به خاطر سه فرزندی است که هر کدام در جهان به نوعی نیکی و افتخار بخشیدهاند.
این جهان با شماست یک سر راستهست با دیگران چو بوقلمون
هوش مصنوعی: این دنیا با تو بسیار منظم و سرراست است، ولی با دیگران مانند بوقلمون شلوغ و بینظم است.
هرکه خصم شما شود در ملکایزد آن خصم را کند ملعون
هوش مصنوعی: هر کسی که در مقابل شما قرار بگیرد و با شما دشمنی کند، خداوند او را مورد نفرین قرار میدهد.
اجل آن خصم را بسوزد جانفلک آن خصم را بریزد خون
هوش مصنوعی: مرگ آن دشمن را به آتش میکشاند و سرنوشت او را تباه و خونش را بر زمین میریزد.
سپهش را کند زمانه هلاکعلمش را کند ستاره نگون
هوش مصنوعی: زمانه سپاه او را نابود می‌کند و علمش را ستارهای به زمین میآورد.
گرچه باشد عزیز گردد خوارورچه باشد شریف گردد دون
هوش مصنوعی: هرچند کسی عزیز و محبوب باشد، ممکن است در لحظهای خوار و بیارزش شود و بالعکس، کسی که شریف و نیکوکار است، ممکن است در شرایط خاصی دچار پستی و ذلت گردد.
زین عجایب خبر دهند همیکوه و دریا و وادی و هامون
هوش مصنوعی: از شگفتیها خبر میدهند، حتی کوهها و دریاها و دشتها و باتلاقها.
بیش باشد ز قطرهٔ بارانگر کسی شرح این کند موزون
هوش مصنوعی: اگر کسی بخواهد این موضوع را به زیبایی و به صورت موزون بیان کند، به مراتب بیشتر از قطرههای باران توضیحاتی خواهد داشت.
تا بروید به‌باغ سوسن وگللاله و شنبلید و آذریون
هوش مصنوعی: به باغ گلهایی مانند سوسن و لاله بروید و از زیبایی و عطر آن‌ها لذت ببرید.
بر تو فرخنده باد عید و بهاردوستان شاد و دشمنان محزون
هوش مصنوعی: برای تو عید و بهار خوشی و شادی به ارمغان بیاید، دوستانت شاد و دشمنانت غمگین باشند.
به تو نزدیک باد اختر سعددور باد از تو اختر وارون
هوش مصنوعی: برای تو نزدیک باشد ستاره خوشبختی و دور باشد از تو ستاره بدشانسی.
آنچه مقصود و کام و همت توستکرده حاصل قضای کُنْ فَیَکُون
هوش مصنوعی: هر آنچه که هدف و آرزو و خواسته توست، به لطف الهی محقق خواهد شد.