شمارهٔ ۳۹۱
هوش مصنوعی: این شعر درباره‌ی بزرگی و فضل شاه سنجر است که در دوران خود به عنوان یک پادشاه نیکوکار شناخته می‌شود. شاعر به توصیف ویژگی‌های او و دولتش می‌پردازد و بر این نکته تأکید می‌کند که هیچ‌کس به اندازه‌ی او در شرق و غرب عالم بزرگ نیست. همچنین، اشاره می‌شود که حکومت او برای مردم خوشبختی و آرامش به ارمغان آورده و در میدان جنگ پیروزمند بوده است. شاعر از رحمت و مهربانی او یاد می‌کند و بر این باور است که دولت او باعث افتخار و سرافرازی خاندانش شده است. در نهایت، شعر به آرزوی تداوم خوشبختی و موفقیت‌های او و کشورش اشاره دارد و برای او دعا می‌کند.
این روزگار فرخ وین موسم همایونبر تاج دین و دنیا فرخده‌باد و میمون
هوش مصنوعی: این روزگار خوش و این فصل پرخیر و برکت، بر سر دین و دنیا شیرین و خرم باد.
خاتون باک‌سیرت کاندر سرای دولتهرگز بزرگتر زو ننشست هیچ خاتون
هوش مصنوعی: در خانقاه و دربار، هیچ زنی به پایگاه و جایگاه این خانم نرسید و در سایه ی او، کسی به بزرگی او نمیتواند باشد.
هست از همه بزرگان در شرق و غرب عالمبا دولتی دگرسان با حشمتی دگرگون
هوش مصنوعی: در سراسر جهان، از جمله در شرق و غرب، افرادی بزرگ و مهم وجود دارند که با قدرت و اقتدار متفاوتی شناخته میشوند و جایگاهی متفاوت از سایرین دارند.
با قدر او ز گردون کس را سخن نشایدزیرا که هست گردون در پیش قدر او دون
هوش مصنوعی: هیچ کس حق ندارد درباره مقام و عظمت او صحبت کند، زیرا در مقایسه با ارزش و جایگاه او، گردون (جهان) از ارزش پایینی برخوردار است.
اقبال او رسیدست از روم تا به تورانفرمان او رسیدست از نیل تا به سیحون
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که تاثیر و فرمان او به گسترهای وسیع و متفاوت از جمله از سرزمین روم تا توران و از رود نیل تا سیحون رسیده است. این نشاندهنده قدرت و نفوذ او در مناطق مختلف است.
بر رسم و سیرت او مفتون شدست دنیاتا دولت مساعد بر عمر اوست مفتون
هوش مصنوعی: دنیا تحت تأثیر رفتار و ویژگی‌های او قرار گرفته است، زیرا وقتی که بخت و سعادت به او یاری می‌کند، همه چیز به نفع اوست.
چونانکه شاه سنجر نازد ز طلعت اواسفندیار نازید از طلعت کتایون
هوش مصنوعی: همچون شاه سنجر از زیباییاش مباهات میکرد، اسفندیار نیز به زیبایی کتایون افتخار میکرد.
سعی و عنایت او اندر عراق و غزنینکردست خسروان را دلها به شکر مرهون
هوش مصنوعی: تلاش و توجه او نسبت به عراق و غزنین، دلهای شاهان را به شکر و قدردانی وابسته کرده است.
از حسن اعتقادش شد شهریار عادلدر ملک چون سکندر در فتح چون فریدون
هوش مصنوعی: او به خاطر خوشباوری و نیکگمانیاش، به پادشاهی عادل تبدیل شد، همانطور که اسکندر در پیروزیها و فریدون در مدیریت و رهبری مشهور بودند.
چون در عراق سلطان لشکر کشید و پیلانگفتی‌گرفت عالم سیل فرات و جیحون
هوش مصنوعی: وقتی در عراق پادشاهی به جنگ رفت و فیلها به میدان آمدند، جهانیان احساس کردند که سیلهای فرات و جیحون به راه افتادهاند.
از جوش و توش لشکر چون شهرگشت صحراوزلون و شکل پیلان چون کوه گشت هامون
هوش مصنوعی: وقتی لشکر در میدان نبرد به هم میپیوندند و به شدت در حال نبرد هستند، زمین و فضا شبیه به یک دشت وسیع و پرتلاطم می‌شود و به همین ترتیب، بدنهای بزرگ و تنومند آنها مانند کوهها به نظر میآید.
پیش مصاف خصمان از بهر فتح سلطانوهم دعای او شد بهتر ز حرز و افسون
هوش مصنوعی: در میدان جنگ علیه دشمنان، دعای سلطان و امید به پیروزی او از هرگونه تلاش و ترفند دیگر مؤثرتر است.
از دشمنان ملعون شد رزمگاه خالیچون حمله برد سلطان بر دشمنان ملعون
هوش مصنوعی: در میدان نبرد، دشمنان بیرحم و ملعون وجود نداشتند، زیرا زمانی که سلطان به دشمنان خود حمله کرد، آنها فراری شدند و میدان خالی ماند.
گر مهر و رحمت او اندر میان نبودیبسیار سوختی دل بسیار ریختی خون
هوش مصنوعی: اگر محبت و رحمت او در میان نبود، دلها بسیار میسوخت و خونها بسیار ریخته میشد.
پیغام و نامهٔ او گر در میان نبودیناآمد از سپاهان محمود شاه بیرون
هوش مصنوعی: اگر پیغام و نامهٔ او در میان نبود، لشکر محمود شاه از سپاهان بیرون نمیآمد.
با کام هر دو سلطان سازنده گشت اختروز صلح هر دو خسرو نازنده گشت‌گردون
هوش مصنوعی: هر دو فرمانروا به توافق و صلح رسیدند و این اتحاد باعث خوشبختی و رونق در زندگی آنها شد. آسمان نیز با این سازش، به نیکی و سعادت آنها شاهد بوده است.
کردند سجده میران در پیش بارگاهشتا قد چون الف‌شان چفتیده گشت چون نون
هوش مصنوعی: سران و بزرگزادگان در برابر مقام او سجده کردند تا قد و قامتشان به قدری خم شد که مانند حرف "الف" شدند و به صورت نان در آمدند.
هرگز چو شاه سنجر شاهی دگر نباشدپاینده باد ملکش تا جاودان هم‌ایدون
هوش مصنوعی: هرگز مانند شاه سنجر، شاه دیگری نخواهد بود. امیدوارم کشورش همیشه پابرجا بماند و تا ابد پاینده باشد.
در شاهی و خلافت نازند تا قیامتسلجوقیان ز سنجر عباسیان ز مأمون
هوش مصنوعی: سلجوقیان در دوران حکومت و سلطنتشان تا همیشه خود را برتر از عباسیان و مأمون میدانند و به این خودبزرگبینی میبالند.
ای تاج دین و دنیا جز خیر نیست کارتکاری‌که تو سگالی باشد به خیر مقرون
هوش مصنوعی: ای پادشاه دین و دنیا، کار تو فقط خیر و نیکی است. هر کاری که تو انجام دهی، باید به خوبی و خیر مرتبط باشد.
از بهر نام نیکوگر در عرب زبیدهخیرات کرد بی حد در روزگار هارون
هوش مصنوعی: به خاطر کسب نیکنامی، زبیده در زمان هارون با کمال سخاوت انعام و بخششهای فراوانی انجام داد.
آن خیرها که او کرد از بهر نام نیکوخیر تو در خراسان نیکوتر آمد اکنون
هوش مصنوعی: آن کارهای خوبی که او انجام داد به خاطر داشتن نام نیک، باعث شد که خیر تو در خراسان بهتر و بیشتر نمایان شود.
چونانکه تو به دولت افزونی از زبیدهخیر تو در زمانه از خیر اوست افزون
هوش مصنوعی: تو به قدری در مقام و نعمت بزرگ هستی که خوبی تو در این دنیا از خوبی زبیده هم بیشتر است.
از بهر زیور تو وز بهر مرکبانتخیزد ز کوه و دریا یاقوت و در مکنون
هوش مصنوعی: برای زیبایی تو و به خاطر مرکبهایت، یاقوتها از کوهها و دریاها به دست میآیند و در دل خود نهان دارند.
در خاک همچو قارون رفتند دشمنانتنشگفت اگر برآری از خاک گنج قارون
هوش مصنوعی: دشمنانت در خاک مانند قارون به سرنوشت شوم دچار شدند. تعجب نکن اگر از خاک، ثروتی مانند گنج قارون به دست آوری.
چون روز عید باشد فرخنده سال و ماهتتا سال و ماه باشد یارت خدای بی‌چون
هوش مصنوعی: زمانی که روز عید فرا میرسد، سال و ماه تو خوشویژه و خوشیمن خواهد بود تا زمانی که سال و ماه تو، حمایتگر و پشتوانی تو خداوند بیهمتا باشد.
شاید که از طبیبان معجون دل نخواهیدل را ز فضل یزدان سازی همیشه معجون
هوش مصنوعی: شاید تو از پزشکان دارویی برای دل نیابی، اما همیشه میتوانی دل را به فضل خداوند بیارایی.
از جود تو معزی بی‌وزن یافت نعمتهرگه که در مدیحت یک بیت گفت موزون
هوش مصنوعی: برخی از افراد به لطف generosity تو، همواره از نعمتها برخوردار میشوند؛ زیرا هر بار که من از تو مدح و ستایش میکنم، شاعری را با وزن و قافیه مییابم.
تا باغ در بهاران خندد چو روی لیلیتا ابر در زمستان گرید چو چشم مجنون
هوش مصنوعی: تا زمانی که باغ در بهار شاداب و خندان باشد مانند چهره لیلی، و زمانی که ابر در زمستان بگرید، شبیه به اشکهای مجنون.
بادی ز شاه عالم خندان و شاد و خرمبدخواه هر دو دایم گریان و زار و محزون
هوش مصنوعی: نسیمی از سوی شاه عالم میوزد و خوشی و شادی را به همراه دارد، اما دشمنان همواره در حال گله و گریه هستند و حالتی اندوهگین و محزون دارند.
از دولت مساعد فال ولیت فرخوز دهر نامساعد بخت عدوت وارون
هوش مصنوعی: با لطف و حمایت سرنوشت، زندگی به خوبی برای تو جریان دارد، اما از طرف دیگر، زمان و سرنوشت نامساعد به تو آسیب میزند و این وضعیت تو را به چالش میکشد.
کارت همه ستوده رسمت همه گزیدهروزت همه مبارک عیدت همه همایون
هوش مصنوعی: همه کارهایت ستودنی است، راه و رسم تو همواره پسندیده است. روزهایت پر از خوشی و شگفتی است و عیدت نیز همیشه پربرکت و خوشحال کننده.