شمارهٔ ۵۱۰
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به حالتی از مستی و عشق اشاره می‌کند که بر اثر زیبایی‌ها و جذابیت‌ها به وجود آمده است. او از سوار(ساربان) و شتر(اشتر) نام می‌برد که در مسیر سفر به مستی دچار شده‌اند. همچنین اشاره به خورشید و زیبایی معشوق دارد که باعث می‌شود دیگران نیز به حالت مستی و جنون بیفتند. بویی از لیلی و دلفریبی نرگس به مشام می‌رسد که همه را آشفته‌خاطر کرده و به بیزاری از عقل و هوش می‌کشاند. در نهایت، شاعر می‌گوید هیچ‌کسی نمی‌تواند بر این حالت عاشقانه خرده بگیرد، چرا که این حالتی طبیعی در عشق و زیبایی است.
ساربان هشیار و اشتر زیر محمل مست شدکاروانی چون شتر منزل به منزل مست شد
هوش مصنوعی: در اینجا به تصویر سبدی از یک کاروان اشاره می‌شود که سوار بر شتر است و حالتی شاداب و سرخوش دارد. راهنما (ساربان) بیدار و هوشیار است، اما شتر زیر بار سنگینی که بر دوش دارد، حالتی مستانه پیدا کرده است. این وضعیت به نوعی نمادین از سفر و جابهجایی است که تغییرات روحی و تاثیرات سفر را بر احساسات کاروانیان و حیوانات نشان میدهد.
نه غلط کردم که زیر دست و پایش هر کجابرگذشت از خاصیت هم آب و هم گل مست شد
هوش مصنوعی: من اشتباه نکردم؛ زیرا هر جا که او قدم گذاشت، تحت تأثیر ویژگیهایش، هم آب و هم گل به حالت مستی درآمدند.
کیست آن خورشید در ابر عماری می به دستکآفتاب از رشک آن شکل و شمایل مست شد
هوش مصنوعی: کیست آن خورشید پشت ابر که با دست خود مشغول نوشیدن شراب است و خورشید به خاطر زیبایی و جلوههای آن مست و حسود شده است؟
چاک زد چون دامن گل پرده اهل صلاحکز خمار نرگسش هشیار و عاقل مست شد
هوش مصنوعی: چون دامن گل را چاک زد، نشان از این دارد که اهل خرد و درستی، تحت تاثیر زیبایی و جذابیت نرگس مست و هوشیار شدند.
بوی لیلی می کند آشفته مغز اصحاب راعیب نتوان کرد اگر مجنون بی دل مست شد
هوش مصنوعی: اگر بوی محبوبی فضایی را پر کند و دل دوستان را به تپشاندازد، نمیتوان به مجنونی که عاشق شده و دچار جنون عشق شده، ایرادی گرفت.
از نسیم چین زلفش می شود بی هوش و عقلراست چون دیوانه کز بوی سلاسل مست شد
هوش مصنوعی: به خاطر نسیمی که از زلف او میوزد، آدمی بیهوش و بیعقل می‌شود، مانند دیوانهای که از بوی زنجیرها مست و سرمست شده است.
بر نزاری گر کند آشفته رایی عیب نیستبی دلی بر بوی گل همچون عنادل مست شد
هوش مصنوعی: اگر برزگری شاداب و خوشحال باشد و در افکارش دچار آشفتگی شود، اشکالی ندارد. این بیدلی اوست که مانند مرغی که از عطر گل مست شده، در عشق و زیبایی غرق شده است.