شمارهٔ ۶۴۹
هوش مصنوعی: غزل دربارهٔ لذت‌های زندگی و اهمیت شادابی و نشاط است. شاعر از ساقی می‌خواهد که شیرهٔ رز را مدام به او بدهد، زیرا این نوشیدنی او را شاداب می‌کند. او به تفاوت‌های میان مشروبات اشاره می‌کند و می‌گوید در زمان نیاز، حتی افرادی که در زندگی مادی خود سنگین هستند، به چیزهای ساده هم قناعت می‌کنند. شاعر همچنین به بی‌فایده بودن قضاوت کردن دیگران اشاره می‌کند و تأکید می‌کند که ارزش‌ها و زیبایی‌ها را نمی‌توان با معیارهای ظاهری سنجید. او در نهایت بیان می‌کند که زندگی، همچون دریایی است که امید و آرزو در آن نهفته است و با ختم سخنانش، به سادگی و زیبایی زندگی اشاره می‌کند.
پیاپی بده ساقیا شیرهٔ رزکه دارد نشاطی عصیر زبان گز
هوش مصنوعی: ای ساقی، مدام برایم نوشیدنی گلابی بده که این شربت، سرور و نشاطی ویژه به زبان من میبخشد.
اگرچند فرق است بر شیره می راچو از رنگ بسّد به تخصیص بر کَز
هوش مصنوعی: اگرچه میان نوعهای مختلف شراب تفاوتهایی وجود دارد، اما وقتی به رنگ آن پرداخته میشود، مشخصات خاصی از آن قابل مشاهده است.
ولیکن به وقت ضرورت به پشمینقناعت کند صاحب اطلس و خز
هوش مصنوعی: اما در زمان نیاز، حتی کسی که لباسهای با ارزش و گرانبها میپوشد، به لباسهای ساده و پشمین راضی میشود.
فروماندگان را چه می‌آزمایمکه مهتاب را مرد نادان کند گز
هوش مصنوعی: در اینجا شاعر به افرادی که در مشکلات و سختیها ماندهاند اشاره می‌کند و می‌گوید که چه نیازی به آزمایش و سنجش آنها دارم؟ زیرا در واقع، حتی چیزی به سادگی و روشنی مانند نور ماه نیز میتواند به سادگی توجه فرد نادان را جلب کرده و او را دچار اشتباه کند. این جمله نشاندهنده بی‌فایده بودن تلاش برای درک و ارزیابی افرادی است که درک درستی از مسائل ندارند.
ز کیف و کم صرف و نحوش چه حاصلهنوز آن که ابجد نخوانده ست و هوّز
هوش مصنوعی: از کم و کیف صرف و نحو چه فایدهای حاصل میشود؟ هنوز همان کسی که الفبا را نخوانده، به مسیر درست نرسیده است.
حجاب تو گر بشنوی نیست جز توهم از خود به خود بر متن گر نیی قز
هوش مصنوعی: اگر مرزی میان خود و دیگران قائل نشوی، در حقیقت هیچ حریفی جز خودت نخواهی داشت. اگر از خودت عبور کنی، میتوانی به حقیقتی برسی که فراتر از ظاهر است.
به قلاشی افسر به سر برنهادنقبایی است بر قامت من مطرّز
هوش مصنوعی: بر تن کردن لباسی زیبا و تزیینشده مانند یک لباس رسمی است که بر دوش من قرار گرفته و نشان از مقام و منزلتم دارد.
مرا چشم بر دور ساقی گرفتنهمان موج بحرست و امید از خز
هوش مصنوعی: دیدن ساقی از دور برای من مثل موجهای دریا است و امید من از زیبایی‌ها و نعمتها، همانند خز نرم و گرانبهاست.
نزاری و جام می و جان شیرینسخن ختم کردم به الفاظ موجز
هوش مصنوعی: من، نزاری، به سادگی و در کلامی مختصر نوشیدنی و زندگی را به پایان رساندم.