بخش ۱۲ - یار عهد جوانی
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به یاد دوران جوانی خود می‌افتد و حسرت گذشته را می‌خورد. او از زندگی خود راضی نیست و از خود و دیگران بیزار است. افکارش او را از آسایش دور کرده و در غم و اندوه فرو رفته است. شاعر به شدت درگیر افکار و آرزوهایش است و حتی در این حال از نیازهای اولیه زندگی نیز غافل شده است. او خود را به نوعی در تلاش و فعالیت مانند «فرهاد» می‌بیند که در پی عشق و هدفی بزرگ است. در عین حال، این نگرش و تمایل به روح و نیرویی الهی وابسته است که به او کمک می‌کند. با این حال، او احساس می‌کند که در درونش قدرتی منفی وجود دارد که مانع از تحقق آرزوهایش می‌شود. در نهایت، شاعر اشاره می‌کند که روح او از یک منبع معنوی دیگر نشأت گرفته است که سبب وجودش در این دنیا می‌باشد.
به عهد جوانی چنان بودمیکه از سایه خود رمان بودمی
هوش مصنوعی: در زمان جوانی، به قدری شاداب و سرزنده بودم که حتی سایهام هم نمیتوانست مرا دنبال کند.
ملول از خود و از همه کس نفوربه اندوه نزدیک از انبوه دور
هوش مصنوعی: دلگیر و خسته از خود و دیگران، بهشدت ناراحت از غم و دلتنگی، اما در عین حال از شلوغی و جمعیت دوری میجوید.
چنان فکرم از خویشتن می‌ربودکه آسایش از خواب و خوردم نبود
هوش مصنوعی: فکرم به اندازهای درگیر بود که دیگر نتوانستم آرامش داشته باشم و نه خواب راحتی داشته باشم و نه غذای خوب و لذیذی بخورم.
به سودا چنان مشتغل بودمیکه بی‌بهره از آب و گل بودمی
هوش مصنوعی: همچنان در افکار و آرزوهای خود غرق بودم که حتی از نیازهای جسمی و مادی خود نیز بیخبر مانده بودم.
چو فرهاد شوریده در کوه و دشتبسی گشته‌ام بشنو این سرگذشت
هوش مصنوعی: من مانند فرهاد، که با شور و شوق در کوهها و دشتها گشته است، خیلی در سفر و ماجراجویی کردهام. حالا میخواهم داستان خود را برای تو تعریف کنم.
چه می‌گویم ار بازیابی رموزنرفت از سرم شورِ شیرین هنوز
هوش مصنوعی: من نمیدانم چه بگویم اگر رازها از یادم برود، هنوز هم شور و ذوق شیرین آن در درونم وجود دارد.
زمانی نبودم ز می ناگزیرکه هم پای مردست و هم دستگیر
هوش مصنوعی: در گذشته وقتی که به مینوشیدم، احساس میکردم که نمیتوانم از آن جدا شوم، زیرا هم به قدرتمند بودن و هم به حمایتکننده بودن نیاز داشتم.
مددگارِ فکر شبان روز مننمودار طبع نوآموز من
هوش مصنوعی: در طول شب و روز، یاریگرِ افکار من نمایانگر ویژگیهای تازهای از روش تفکر من است.
چو بار موافق ندیدم چو میشب و روز خالی نبودم ز وی
هوش مصنوعی: وقتی که نتوانستم حمایت و همراهی خوب را پیدا کنم، هر شب و روز از او خالی نبودم و همیشه به یادش بودم.
چنان با خودش هم نفس کردمیکه بی او نفس برنیاوردمی
هوش مصنوعی: آنقدر با او مأنوس و نزدیک شدم که بدون او حتی نفس کشیدن هم برایم ممکن نبود.
چنان با دم من دمش در گرفتکه ملک وجودم مسخر گرفت
هوش مصنوعی: به گونهای با نفس من پیوند برقرار کرد که تمامی هستیام را تحت تسلط خود درآورد.
ولیکن به بیداد در ملک منتصرّف نیارست کرد اهرِمن
هوش مصنوعی: اما اهرمن نتوانست در سرزمین من با ظلم و ستم بیهيچ مانع و اختیاری دخالت کند.
چنانش به انصاف میداشتیکه بیگانه در ملک نگذاشتی
هوش مصنوعی: او را به قدری با انصاف میدانستی که حتی اجازه نمیدادی بیگانهای در سرزمین تو بماند.
چو بیرون نشد حکمش از اعتدالطبیعت به تدریج کرد احتمال
هوش مصنوعی: زمانی که حکم طبیعت از حالت تعادل خارج نشود، به تدریج احتمال وقوع تغییرات و رویدادها افزایش پیدا می‌کند.
ازین پیشم این بیت اوراد بودکه بر بادم از طبع وقّاد بود
هوش مصنوعی: پیش از این، این شعر برای من دعایی بود که از روح خلاق من نشأت میگرفت.
مرا راح روح اللهی دیگرستکه روحم ازو بوده در پیکرست
هوش مصنوعی: روح من دیگر حس و حال الهی دارد که از خود اوست و در وجودم نمود پیدا کرده است.