شمارهٔ ۱۳۸۷
هوش مصنوعی: این شعر به یادآوری لحظات خوش و سرشار از جوانی و شادابی پرداخته است. شاعر به حسرت روزهای گذشته اشاره می‌کند و از گذر زمان و تغییرات آن می‌نالد. او حس می‌کند که در دوران جوانی، زندگی پر از نشاط و شادابی بوده، ولی اکنون با گذر سال‌ها، دچار افسوس و از دست دادن آن لحظات شده است.
شاعر همچنین به دوگانگی در احساسات و وضعیت انسانی اشاره می‌کند؛ وضعیت‌هایی مانند شادی و اندوه، آرامش و طغیان، و بیانگر نگاهی عمیق به عشق و روحانیّت است. البته، او به این نکته نیز اشاره دارد که با وجود همه مشکلات و گناهان، عشق قوی‌تر از همه چیز است و نمی‌توان آن را نادیده گرفت. در نهایت، او از مخاطب می‌خواهد که به درون خود نگاهی بیندازد و دمی به وحدت و یکرنگی بیندیشد.
دریغا روزگارِ عیش و ایامِ برناییکه شد فوت از غرور بی غمی و فرط خودرایی
هوش مصنوعی: ای کاش روزهای خوشی و دوران لذتبردن که به خاطر غرور و بیخیالی از دست رفت، دوباره به ما بازگردد.
به غیرت باز میبینم به حسرت باز میگویمخوشا وقتی که در عهد جوانی بود و بُرنایی
هوش مصنوعی: من به غیرت و شجاعت خود نگاهی میاندازم و به یاد روزهایی میافتم که با حسرت میگویم، ای کاش دوباره به دوران جوانی و زیبایی آن برگردم.
گهی بی آب چون قلعی گدازان بر سرِ آتشگهی بی نار چون زیبق تپان از ناشکیبایی
هوش مصنوعی: گاهی مانند قلیایی بیآب، بر سر آتش میسوزم و گاهی بدون آتش مانند زیبقی، از شدت ناپایداری، میلرزم.
گهی از تنگِ شیرینی چو خسرو بوده شکّر چینگهی خو کرده با وحشی چو مجنون گشته صحرایی
هوش مصنوعی: گاهی با لذت و شیرینی زندگی می‌کند، مانند خسرو که شکر را میچشید، و گاهی هم به حالتی وحشی و بیتابی میرسد، مانند مجنونی که در صحرا سرگردان است.
گهی چون آتشِ سوزان گهی چون آبِ سرگردانگهی چون خاکِ خون خواره گهی چون بادِ هرجایی
هوش مصنوعی: گاهی مثل آتش سوزان هستم، گاهی مانند آب بیهدف و سرگردان، گاهی همانند خاکی که خون را به خود جذب می‌کند، و گاهی به صورت بادی که هر جا می‌خواهد میرود.
چو قلّاشان بگردیده ز آیین مسلمانیچو نا پاکان قدح بر کف گرفته کیشِ ترسایی
هوش مصنوعی: این بیت به توصیف افرادی میپردازد که از اصول دین و آیین مسلمانی خارج شدهاند و رفتارشان شبیه به کسانی است که در حال انجام کارهایی ناپاک هستند. آنها مانند افرادی که مشروب به دست دارند، به طرز باطل و نادرستی زندگی میکنند و به جای پیروی از قواعد اخلاقی و دینی، به سوی یک عقیده یا گرایش دیگر گام برمیدارند.
سری پرُ داشتم وقتی ز چه از باده پیمودنتهی شد این زمان مغزم ز چه از باد پیمایی
هوش مصنوعی: زمانی که مشغول سرودن بودم و از نوشیدن باده سیر شده بودم، علت به هم ریختگی ذهنم را نمیدانستم.
نظر بر ماه رویان داشتم هموار و میگفتممکن ای روشنایی کز پسِ این کار بَرنایی
هوش مصنوعی: به چهرهی زیبارویان نگاه میکردم و به خودم میگفتم که ای روشنی، این کار را نکن، چون ممکن است عواقب ناخوشایندی داشته باشد.
کنون پیرانه سر از سر گرفتم پیش با زاریتهی دستی چو من چون شد چنین یکباره سودایی
هوش مصنوعی: اکنون با سالخوردگی و از روی ناچاری، از زندگی دلسرد شدهام. چگونه ممکن است که کسی مانند من، با این همه دگرگونی و بیچیزی، به یکباره دچار این همه حس و هیجان شود؟
زمن باطل بود کردن ز خوبان بعد از این میلینیم لایق به دل داری نیم درخوردِ رعنایی
هوش مصنوعی: نباید دل خود را به خیال خوبان بسپارم؛ زیرا نه شایسته این کارم و نه زیبایی آنها برای من مناسب است.
که نه من این نمیبنینم که دارم دامن آلودهولیکن عشق میگیرد گریبانم به رسوایی
هوش مصنوعی: من نمیتوانم منکر آلوده بودن دامن خود شوم، اما عشق به قدری مرا به خود مشغول کرده است که باعث رسواییام میشود.
چو شد حکم قضا نازل چه بر مجنون چه بر عاقلنشاید دفعِ آن کردن به نادانی و دانایی
هوش مصنوعی: زمانی که فرمان سرنوشت به سراغ انسانها میآید، چه مجنون باشند و چه عاقل، نمی‌توان آن را با نادانی یا دانایی تغییر داد.
نزاری وقت آن آمد که از آیینه خاطربه نورِ صیقلِ وحدت غبارِ شرک بزدایی
هوش مصنوعی: زمان آن فرا رسیده است که با روشنسازی دل و ذهن خود، غبارهای کفر و دوگانگی را از روی آن پاک کنیم و به نور یگانگی برسیم.
به دو وجهه مر زیرا کزو کثرت شود لازممحقُق کی رود الُا به یک رنگی و یک رایی
هوش مصنوعی: به دو شکل او را ببین، زیرا با افزایش تعداد نظرات و عقاید، برای دستیابی به حقیقت، باید به یک رنگ و یک عقیده مشترک برسیم.
به نورِ نفس و چشمِ دل جمالِ شاهدان بینیبگویم با تو کی آنگه که تو از خود برون آیی
هوش مصنوعی: با نور جان و دیدی که از دل میآید، زیباییهای معشوقان را خواهی دید. بگویم با تو چه زمانی خواهد بود که تو از درون خود خارج شوی؟