شمارهٔ ۱۶۳ - و قال ایضاً
هوش مصنوعی: این شعر به ستایش و تحسین معشوق می‌پردازد و شاعر احساساتی عمیق و زیبایی‌شناسی را در توصیف عشق و فداکاری ابراز می‌کند. شاعر از دعا و محبت معشوق به عنوان منبعی برای روح و زندگی خود یاد می‌کند و بیان می‌کند که معشوق، مانند سوزنی که خموشی و نظم را به هم متصل می‌کند، زندگی و ارتباطات را به هم پیوند می‌دهد.
شاعر همچنین به تلاش خود برای جلب توجه و رضایت معشوق اشاره می‌کند و با تواضع و فروتنی بیان می‌دارد که برای تربیت و تعالی خود، هر نوع تلاش و سختی را به جان می‌خرد. او به تفاخر و بزرگ‌منشی معشوق اشاره می‌کند و به این نکته تأکید می‌کند که خود را در مقام پایین‌تری می‌بیند، اما در عین حال عشق و محبت او را ارزشمند می‌داند.
در آخر، شاعر با ابراز نیاز به محبت و فضل معشوق، به نوعی از تقدس و احترام به او می‌رسد و خواسته‌هایش را در خدمت به او می‌بیند. این شعر به طور کلی حاکی از عشق عمیق و دغدغه‌های انسانی در ارتباط با معشوق است.
زهی رسیده بجایی که بر سپهر بریندعای جان تو گشتست ورد روح امین
هوش مصنوعی: دليرا، تو به جایی رسیدی که دعای جان تو به ورد (تکرار) روح پاک الهی تبدیل شده است و بر آسمان بلند جاری شده است.
بسان سوزن نظّام نوک خامۀ توهمی کشد سوی هم عقدهای درّ ثمین
هوش مصنوعی: مانند سوزنی که در کار خود ماهر است، نوک قلم تو نیز بندهای ارزشمند و گرانبها را به هم نزدیک می‌کند.
مگر که لیق دویتت شود، در این سوداهمی بپیچد بر خویش زلف حورالعین
هوش مصنوعی: تنها زمانی میتوان به عشق تو دست یافت که شایستهاش باشم، در این تلاش، زلفهای حورالعین نیز به خود میپیچند.
باستراق حدیث تو در منافذ گوشهزار رهزن اندیشه کرده اند کمین
هوش مصنوعی: در گوش من درباره تو هزاران افکار و تصور در کمین نشستهاند و منتظر فرصتی هستند تا به ذهنم نفوذ کنند.
خرد چو معنی باریک و لفظ جزل تودیدچه گفت؟ گفت: زهی ازدواج غثّ و سمین
هوش مصنوعی: خرد در پاسخ به پرسشهای باریک و پیچیده، چنین گفت: چه زیباست که چیزهای بیارزش و ارزشمند با هم ترکیب شوند!
هر آن کجا که زبان آوریست همچون شمعزکنه مدح تو شد با لگن ز عجز قرین
هوش مصنوعی: هر جا که سخن به زبان آید، مانند شمعی فروزان در ستایش توست که از ناتوانی، به تنگنا افتاده و در شرایط سختی قرار دارد.
به بنده خانه قدم رنجه کرده یی آریبرای تربیت من کنی هزار چنین
هوش مصنوعی: از اینکه به من لطف داشتی و به خانهام آمدی، بسیار خوشحالم. اگر قرار باشد برای تربیت من هزار بار هم چنین کاری کنی، باز هم برایم ارزشمند خواهد بود.
ز بام کعبه بسوراخ مورفرق بسیستولیک پر تو خورشید را چه آو چه این
هوش مصنوعی: از بالای کعبه سوراخهای زیادی وجود دارد، اما تو ای خورشید، هیچکدام از این سوراخها برای تو مشکلی ایجاد نمیکند.
چنان شد از شرف پای تو ستانۀ منکه در نیارد سر زین سپس بعلّبّین
هوش مصنوعی: به قدری از مقام و ارزش تو، من به تو وابسته شدم که حتی از این پس هم نمیتوانم سر خود را بالا ببرم و خود را جدا از تو احساس کنم.
از این تفاخر در کوی من عجب نبودکه سر برآرد با فرق چرخ خاک زمین
هوش مصنوعی: در کوچهام، تعجبی ندارد که خاک زمین هم گاهی بلند شود و بالاتر بیفتد، چون در این دنیا همه چیز موقتی و فانی است.
مرا که در ره شکر تو دست و پایی نیستبدست و پا همه تشریف دادی و تمکین
هوش مصنوعی: من در برابر محبت و شکرگزاری تو، هیچ قدرت و وسیلهای ندارم. تو همه چیز را با احترام و بزرگ‌منشی به من عطا کردهای و من هیچگونه اعتراضی ندارم.
بخدمت تو از آن جان خشک آوردمکه در جهان بجز از جان نداشتم شیرین
هوش مصنوعی: من جان خشکیدهای را خدمت تو آوردهام که در این دنیا جز جان چیزی دیگر نداشتم، ای دوست شیرین.
صداع عذر نمی آورم چرا؟ زیراکه نیست لطف تو در حقّ من همین و همین
هوش مصنوعی: من بهانهای ندارم برای اینکه چرا دچار سردرد شدهام، چون لطف و محبت تو نسبت به من همین است و بس.
در آستین مراد تو باد دست قضابر آستان بقایت سر شهور و سنین
هوش مصنوعی: در آستین تو خوشبختی و تقدیر در آستان عمر و دانش تو قرار دارد.