شمارهٔ ۱۱ - گیسوی نگار
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از ساقی می‌خواهد تا می بیشتری به او بدهد تا به این وسیله بتوانند خود را از غم و گرفتاری‌ها رها کنند. او تأکید می‌کند که اگر در کنار هم دست به کار بزنند، می‌توانند بر سختی‌ها غلبه کنند و از زندگی لذت ببرند. شاعر به قدرت و شجاعت اشاره می‌کند و از همدستی برای شکستن موانع و مقابله با مشکلات سخن می‌گوید. در نهایت، او خواهان دوری از قضاوت‌های محتسب است و دوست دارد تا در خلوت و آرامش با یارانش به خوش‌گذرانی بپردازد، همچنین به نظرات عارفان و واعظان نیز می‌تازند و اظهار می‌کند که ممکن است اشتباهاتی داشته باشند.
می از اندازه فزونش بده ای ساقی بزمتا خراب افتد و ما دست به کاری بزنیم
هوش مصنوعی: ای ساقی، از می به ما بده که بیشتر از حد معمول باشد تا ما به حال خراب بیفتیم و بتوانیم کارهایی انجام دهیم.
شب اگر دست به گیسوی نگاری بزنیمره صد قافله دل در شب تاری بزنیم
هوش مصنوعی: اگر در شب به موهای زیبایی دست بزنیم، میتوانیم دلهای بسیاری را در این شب تاریک به راه بیندازیم.
سخت‌ها سست شود در گه همدستی ماهمه همدست اگر دست به کاری بزنیم
هوش مصنوعی: وقتی که ما همه با هم همکاری کنیم، سختی‌ها و مشکلات آسانتر میشوند و میتوانیم به راحتی به هدفهای خود برسیم.
شیر گیریم و تهمتن تن و مرد افکن و مستهمتی تا که در این شرزه شکاری بزنیم
هوش مصنوعی: ما همچون شیر قوی و شجاع میشویم و به قدرت و مردانگی تکیه میکنیم تا با عزمی راسخ در این میدان پرخطر به شکار بپردازیم.
ز اول عمر چو اندر زد و خوردیم و دفاعیک صبوحی ز پی دفع خماری بزنیم
هوش مصنوعی: در ابتدای زندگی، وقتی که با چالشها و مشکلات روبرو بودیم، بهتر است برای کاهش خستگی و نگرانیهایمان کمی استراحت و خوش‌گذرانی داشته باشیم.
محتسب تا نرسیده است ز دنبال بیاساغری با تو به یک گوشه کناری بزنیم
هوش مصنوعی: بهتر است قبل از این که پلیس یا ناظر به ما برسد، بیایید یک لیوان شراب به دور از چشم دیگران بنوشیم.
حاصل کشتهٔ درویش اگر داد به بادهر که بر خرمنش از ناله شراری بزنیم
هوش مصنوعی: اگر درویش زحمتکشی، نتیجهٔ تلاش خود را به باد دهد، ما هم هرگاه بر خرمنِ او بدمیم، صدای نالهاش را به گوش خواهیم رساند.
عارفا رشتهٔ تحت الحنک واعظ شهرظلم کردیم گر آن را به حماری بزنیم!
هوش مصنوعی: عارفان در اینجا به تسلط بر سخنان و نصیحتهای وعاظ اشاره دارند و میگویند که به خاطر ظلمی که تنها بهخاطر فاصلهگیری از حقیقت رخ داده، حتی اگر بخواهند به خر (حماری) زدن این نصایح را نشان دهند، باز هم آن را نمیپذیرند. به عبارتی، آنها از ظاهرسازی و ریاکاری در موعظه و نصیحت روی گرداندهاند و بر حقیقت و جستجوی واقعیات تاکید دارند.