شمارهٔ ۶۱ - سپاه عشق
هوش مصنوعی: این شعر از عشق و ویرانی که به خاطر آن در زندگی شاعر به وجود آمده است، سخن می‌گوید. شاعر از تأثیر عمیق عشق بر وجودش می‌گوید و اینکه چگونه این احساس ضاهر و باطنی او را به نابودی کشانده است. او به دورانی اشاره می‌کند که دیگران را به خیانت به میهن متهم می‌کند و به وضعیت نابسامان و پریشانی کشورش در برابر دشمنان اشاره دارد. نهایتاً، او به ناکامی‌های والیان و خرابی‌های موجود اشاره کرده و از نابود شدن میراث بزرگانی چون شاه عباس lament می‌کند.
سپاهِ عشقِ تو مُلکِ وجود ویران کردبنای هستیِ عمرم به خاک یکسان کرد
هوش مصنوعی: عشق تو مانند یک سپاه قدرتمند، تمام هستی و وجودم را نابود کرد و پایههای زندگیام را به تلی از خاک تبدیل کرد.
چه گویمت که چه کرده است خواهی ار دانیبدان که آنچه که ناید به گفت‌وگو آن کرد
هوش مصنوعی: به تو چه بگویم که چه بر سرم آمده است؟ اگر میخواهی بدانی، باید بدانی که آنچه نمیشود دربارهاش صحبت کرد، همینگونه انجام میشود.
چه کرد عشقِ تو عاجز ز گفتنم آن کردبه من که دورهٔ شومِ قَجَر به ایران کرد
هوش مصنوعی: عشق تو به قدری بر من چیره شده که حتی نمیتوانم آن را با کلمات بیان کنم. کاری کردهای که مانند دوران قاجار که بر ایران سایه انداخته، احساس سنگینی و ناامیدی در دل من ایجاد کردهای.
خدا چو طُرّهٔ زلفت کند پریشانشکسی که مملکت و ملّتی پریشان کرد
هوش مصنوعی: اگر خدا نیز در جدی و بینظمی زلف تو تردید کند، آن کس که کشور و ملت را دچار آشفتگی کرده، به چه حال خواهد بود؟
الهی آنکه به تنگِ ابد دچار شودهر آن کسی که خیانت به مُلکِ ساسان کرد
هوش مصنوعی: خداوندا، هر کسی که به سرزمین ساسانیان خیانت کند، مستحق سختی و دشواری ابدی باشد.
به اردشیرِ غیورِ درازدست بگوکه خَصم مُلکِ تو را جُزوِ انگلستان کرد
هوش مصنوعی: به اردشیر شجاع و قوی بگو که دشمن سرزمین تو را به انگلستان تبدیل کرد.
خرابی آنچه به دل کرد والیِ حُسنشبه اصفهان نتوان گفت ظلّ سلطان کرد
هوش مصنوعی: خرابی هایی که زیبایی های او بر دل انسان میگذارد، نمیتواند به سادگی دربارهٔ او در اصفهان بیان شود، زیرا او در مقام والایی قرار دارد.
چو جغد بر سرِ ویرانه‌های شاه عباسنشست عارف و لعنت به گورِ خاقان کرد
هوش مصنوعی: به محض اینکه جغدی بر روی خرابههای مربوط به شاه عباس نشسته، عارف با تاسف و کنایه به قبر خاقان نفرین می‌کند.