شمارهٔ ۶۹
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر از مردم قجر و اقدامات آنها علیه مردم ایران می‌گوید و به بی‌خبری و خودبینی مردم انتقاد می‌کند. او اشاره می‌کند که در حالی که به مملکت خیانت شده، بیگانگان از امتیازات زیادی بهره‌مند شده‌اند و در عوض، مردم خود در سختی به سر می‌برند. همچنین شاعر به دوران شاهنشاهی کسری اشاره می‌کند که به جز فقر و بدبختی برای مردم چیزی به ارمغان نیاورد. در نهایت، او از ناکامی سید ضیا و عارف برای تحقق آرزوهایشان صحبت می‌کند و به وضعیت ناگوار جامعه انتقاد می‌کند.
می‌خواستی دگر چه کند کرد یا نکردمردم، قَجَر به مردمِ ایران چه‌ها نکرد
هوش مصنوعی: میخواستید دیگر چه کار کند؟ مردم، قجر با مردم ایران چه کارها که نکرد.
ای کور دیده مردم خودبین بی‌خردگر نیک بنگرید به جز بد به ما نکرد
هوش مصنوعی: ای انسان نادان و خودپسند که بیناییات زایل است، اگر با دقت و انصاف بنگری، خواهی دید که ما جز بدی نکردهایم.
با قیدِ اِلتِزام خیانت به مملکتاین پا به سر خطا و خیانت خطا نکرد
هوش مصنوعی: با وجود اینکه به خیانت به کشور متعهد بود، هرگز قدمی به سوی خیانت و خطا برنداشت.
بیگانه را به خانه دو صد امتیاز داددر خانه باز در به رخ آشنا نکرد
هوش مصنوعی: در این بیت به نوعی از بیتوجهی به آشنایان و تخصیص امتیازات و احترام بیشتر به بیگانگان اشاره شده است. به این معنا که شخص همواره به بیگانه بیشتر از نزدیکان خود اهمیت میدهد و در خانه به مهمانان غریبه امتیازاتی میدهد، اما برای آشنایان حتی در گشودن در خانه نیز کوتاهی می‌کند.
شاهنشهیِ دورهٔ کسرا نمود کسرتا صفر زان زیاد به غیر از گدا نکرد
هوش مصنوعی: سلطنتی که از دوران کسرا به یادگار مانده، نشان میدهد که هیچکس جز فقیران از آن بهرهای نبردهاند و دیگران هیچ کسر و کمبودی بر آن نیفزودهاند.
عارف چه شد که سید ضیا آنچه را که دلمی‌کرد آرزو، نتوانست یا نکرد
هوش مصنوعی: عارف چه شده که سید ضیا نتوانست یا نخواست به آرزوهایی که دلش میخواست، جامه عمل بپوشاند؟
نی شه گرفت نی دو تن اشراف زد به دارگر گویمش که بدتر از این کرد یا نکرد
هوش مصنوعی: نی در حالت غمگین و بیحالی قرار دارد و دو اشراف به او آسیب رساندهاند. حال اگر از او بپرسم که آیا این بدتر از کارهایی است که برایش پیش آمده، او جواب خواهد داد که شاید بدتر از این هم وجود داشته باشد یا نه.