بخش ۶ - گفتار اندر نظر در حق رعیت مظلوم
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از شنیدن ناله‌ها و فریادهای دادخواهی صحبت می‌کند و به چگونگی بی‌عدالتی‌هایی که در اطراف وجود دارند اشاره می‌کند. او از کسی که به خواب غفلت رفته انتقاد می‌کند و از او می‌خواهد که به صدای فریادهای مظلومان توجه کند. شاعر همچنین به این نکته می‌پردازد که باید در برابر ظالم ایستادگی کرد و از حقیقت سخن گفت. او تأکید می‌کند که باید از طمع و رشوه دوری کرد و فقط حقیقت را بیان کرد. در پایان، او به شجاعت و قدرت کلام تأکید می‌کند و از مخاطب می‌خواهد تا با صداقت و بدون ترس از حقایق بگوید.
تو کی بشنوی نالهٔ دادخواهبه کیوان برت کلهٔ خوابگاه؟
هوش مصنوعی: تو چه زمانی صدای فریاد و شکایت کسی را خواهی شنید که در آسمان در حال سرزنش است و در حال خواب است؟
چنان خسب کآید فغانت به گوشاگر دادخواهی برآرد خروش
هوش مصنوعی: خواب عمیق و آرامی داشته باش که اگر فریاد کسی به گوش تو برسد، میتواند تو را بیدار کند. اگر خواهان کمک هستی، صدای تو به گوش دیگران خواهد رسید.
که نالد ز ظالم که در دور توستکه هر جور کاو می‌کند جور توست
هوش مصنوعی: کسی که از ظلم دیگری ناله می‌کند باید بداند که ظلمی که او میبیند در حقیقت نتیجه اعمال خودش است. آن کسی که در نزد او ظلم میشود، بیتردید به نوعی در ایجاد آن شرایط نقش داشته است.
نه سگ دامن کاروانی دریدکه دهقان نادان که سگ پرورید
هوش مصنوعی: نه سگی به کاروانی آسیبی زد، بلکه این نادانی دهقان بود که به پرورش سگ پرداخت.
دلیر آمدی سعدیا در سخنچو تیغت به دست است فتحی بکن
هوش مصنوعی: ای سعدی، همانند تیغی که در دست داری، در کلامت دلیر و شجاعانه سخن میگویی، پس بر دشمنان پیروز شو و فتحی را رقم بزن.
بگو آنچه دانی که حق گفته بهنه رشوت ستانی و نه عشوه ده
هوش مصنوعی: بگو آنچه میدانی که حقیقت است، نه با رشوه و نه با فریب.
طمع بند و دفتر ز حکمت بشویطمع بگسل و هرچه دانی بگوی
هوش مصنوعی: امید و آرزوهای بیجا را کنار بگذار و از حکمت خود دست بکش. انتظار نداشته باش و هر چه که میدانی را به زبان بیاور.