بخش ۳۵ - گفتار اندر تقویت مردان کار آزموده
هوش مصنوعی: این شعر به توصیه‌های استراتژیک در جنگ و رهبری به ویژه در مورد انتخاب فرماندهان و زوایای مرتبط با شجاعت و تجربه می‌پردازد. شاعر می‌گوید که به جنگ دشمن باید دلیران فرستاده شوند و باید به خرد و تجربه کهنه‌کاران توجه کرد، زیرا جوانان ممکن است از خطرات ناخواسته بی‌خبر باشند. او به این نکته تأکید می‌کند که فرماندهان باید کسانی باشند که در جنگ تجربه دارند و نباید به تازه‌کاران اعتماد کرد. همچنین، اشاره می‌شود که مراقبت از رنجیده‌خاطر کردن مردان جنگی و رعایت نهایت هوشیاری در انتخاب یاران از اهمیت بالایی برخوردار است. در نهایت، اگر در میدانی یاری نباشد، فرار از جنگ بهتر است.
به پیکار دشمن دلیران فرستهژبران به ناورد شیران فرست
هوش مصنوعی: به جنگ دشمن، دلیران را بفرست و کسانی را که مانند شیران دلیر و شجاع هستند، به میدان نبرد بفرست.
به رای جهاندیدگان کار کنکه صید آزموده‌ست گرگ کهن
هوش مصنوعی: به نظر خبرگان و کسانی که بر دنیا آگاهند عمل کن، زیرا شکارگر با تجربهای همچون گرگ کهن وجود دارد.
مترس از جوانان شمشیر زنحذر کن ز پیران بسیار فن
هوش مصنوعی: از جوانان شمشیرزن نترس، بلکه از پیرانی که فنون و تجربیات زیادی دارند، باید احتیاط کنی.
جوانان پیل افکن شیرگیرندانند دستان روباه پیر
هوش مصنوعی: جوانان قوی و جسور معمولاً از زبونی و حیلهگری انسانهای بزرگسال و با تجربه بی‌خبر هستند.
خردمند باشد جهاندیده مردکه بسیار گرم آزموده‌ست و سرد
هوش مصنوعی: مردی که از تجربههای زندگی بسیار آموخته و با چالشهای گوناگون روبرو شده، فردی با فهم و دانش است.
جوانان شایستهٔ بخت ورز گفتار پیران نپیچند سر
هوش مصنوعی: جوانان باید از سرنوشت خود برخوردار باشند و به سخنان پیران توجه کنند و در راهی که میروند، اندیشه و تجربه آنها را در نظر بگیرند.
گرت مملکت باید آراستهمده کار معظم به نوخاسته
هوش مصنوعی: اگر میخواهی کشورت را به خوبی اداره کنی، مسئولیتهای بزرگ را به افرادی که تجربه کافی ندارند، نده.
سپه را مکن پیشرو جز کسیکه در جنگها بوده باشد بسی
هوش مصنوعی: در عرصه جنگ، سپاه را جلو نفرست که تنها افرادی در این میدان تجربه دارند و در جنگها شرکت کردهاند.
به خردان مفرمای کار درشتکه سندان نشاید شکستن به مشت
هوش مصنوعی: به افراد با تجربه و با دانش نباید کارهای بزرگ و سخت را محول کرد؛ زیرا مانند این است که بخواهیم سندانی را با مشت بشکنیم، که کار نادرستی است.
رعیت نوازی و سر لشکرینه کاری است بازیچه و سرسری
هوش مصنوعی: حمایت از مردم و فرماندهی کردن کارها نیست که به سادگی و بیتوجهی انجام شود.
نخواهی که ضایع شود روزگاربه ناکاردیده مفرمای کار
هوش مصنوعی: اگر نمیخواهی که زمان تو هدر برود و بیفایده سپری شود، نباید کاری را نادیده بگیری و از انجام آن پرهیز کنی.
نتابد سگ صید روی از پلنگز روبه رمد شیر نادیده جنگ
سگ شکاری و کار دیده پلنگ را نیز از پای در میآورد، حال آنکه شیر بی تجربه حتی از روباه گریزان می‌شود
چو پرورده باشد پسر در شکارنترسد چو پیش آیدش کارزار
هوش مصنوعی: هرگاه پسری در فعالیت شکار تربیت شده باشد، زمانی که با چالش یا نبردی مواجه شود، از آن ترسی نخواهد داشت.
به کشتی و نخجیر و آماج و گویدلاور شود مرد پرخاشجوی
هوش مصنوعی: مردی که شجاعت و قدرت دفاع از خود را دارد، با مهارت در خود را در کارهایی چون شکار، ورزش و مبارزات نمایان می‌کند.
به گرمابه پرورده و عیش و نازبرنجد چو بیند در جنگ باز
هوش مصنوعی: کسی که در آرامش و نعمت بزرگ شده و به زندگی خوشگذران عادت کرده است، اگر در زمان دشواری و جنگی قرار بگیرد، احساس ناراحتی و نارضایتی می‌کند.
دو مردش نشانند بر پشت زینبود کش زند کودکی بر زمین
هوش مصنوعی: دو مرد بر روی زین نشستهاند، در حالی که کودکی بر زمین بازی می‌کند.
یکی را که دیدی تو در جنگ پشتبکش گر عدو در مصافش نکشت
هوش مصنوعی: اگر کسی را در میدان جنگ دیدی که عقبنشینی می‌کند، بر تو واجب است که به او حمله نکنی، زیرا اگر دشمن او را به قتل نرساند، به او رحم کن.
مخنث به از مرد شمشیر زنکه روز وغا سر بتابد چو زن
هوش مصنوعی: بهتر است کسی که زنانه فکر می‌کند و به لطافت و زیبایی معانی توجه دارد، از مردانی که فقط به زور و خشونت متکی هستند، برتر باشد. زیرا در میدان جنگ و تنازع، افراد دارای روحیهای زنانه و لطیف که به زیباییها و عواطف توجه دارند، میتوانند درخششی خاص داشته باشند.
چه خوش گفت گرگین به فرزند خویشچو قربان پیکار بربست و کیش
هوش مصنوعی: گرگین به فرزندش می‌گوید که وقتی که در جنگ قربانی شود و جانش را از دست بدهد، این نشاندهندهی ارزش و اهمیت نبرد است.
اگر چون زنان جست خواهی گریزمرو آب مردان جنگی مریز
هوش مصنوعی: اگر میخواهی مانند زنان به جستوجو بپردازی، از فرار بپرهیز و مشکلات را مانند مردان جنگجو تحمل کن.
سواری که در جنگ بنمود پشتنه خود را که نام آوران را بکشت
هوش مصنوعی: سواری که در میدان نبرد نشان از قدرتش داد، نه تنها به خود بلکه به دشمنانش نیز آسیب رساند و بزرگان و نامآوران را از پای درآورد.
شجاعت نیاید مگر زآن دو یارکه افتند در حلقهٔ کارزار
هوش مصنوعی: شجاعت واقعی ناشی از دو دوست است که در میدان جنگ حاضر هستند و کنار هم میجنگند.
دو همجنس همسفرهٔ همزبانبکوشند در قلب هیجا به جان
هوش مصنوعی: دو نفر که همجنس و همزبان هستند، باید تلاش کنند تا در دل مشکلات و سختیها، به همدیگر کمک کنند و همراهی کنند.
که تنگ آیدش رفتن از پیش تیربرادر به چنگال دشمن اسیر
هوش مصنوعی: اگر برادر به دست دشمن گرفتار شود، دیگر برای او سخت خواهد بود که از پیش او برود و از او دور شود.
چو بینی که یاران نباشند یارهزیمت ز میدان غنیمت شمار
هوش مصنوعی: وقتی ببینی که دوستان و یاران در کنارت نیستند، به جای ماندن در میدان و مبارزه، بهتر است که به عقب برگردی و از این موقعیت به نفع خود استفاده کنی.