بخش ۴ - گفتار اندر احسان با نیک و بد
هوش مصنوعی: در این اشعار، شاعر به نوعی هشدار می‌دهد که نباید به احسان و نیکوکاری فشار آورد و در عمل آن را تحت تأثیر فریبکاری‌های دنیوی قرار داد. او از زیان افرادی صحبت می‌کند که علم و ادب خود را برای درآوردن نان فروختند و به این ترتیب از ارزش واقعی خود دست کشیدند. بر این اساس، شاعر از عقل و شرع می‌خواهد که ما را در مسیر درست هدایت کنند و هشدار می‌دهد که افرادی که به دنبال منفعت شخصی هستند، نباید مورد اعتماد قرار بگیرند؛ بلکه باید از خرد و فهم درست بهره گرفت.
گره بر سر بند احسان مزنکه این زرق و شید است و آن مکر و فن
هوش مصنوعی: به خودت زحمت نده و برای جلب توجه یا خوب جلوه دادن دیگران تظاهر نکن، چون این کار ظاهری فریبنده و در واقع نوعی ترفند و حقه بازی است.
زیان می‌کند مرد تفسیر‌دانکه علم و ادب می‌فروشد به نان
هوش مصنوعی: مردی که به تفسیر و تحلیل میپردازد، در واقع به خودش آسیب میزند اگر علم و دانش و ادبش را تنها برای کسب درآمد و تآمین نان بفروشد.
کجا عقل یا شرع فتوی دهدکه اهل خرد دین به دنیا دهد؟
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که هیچ عقلی یا قانونی نمیتواند توصیه کند که انسانهای با خرد ارزشهای دینی و معنوی خود را فدای مسائل دنیوی کنند. به عبارتی دیگر، افراد با فهم و درک، نباید به خاطر دنیا و مسائل مادی، اصول و آموزههای دینی خود را رها کنند.
ولیکن تو بستان که صاحب‌خرداز ارزان‌فروشان به رغبت خرد
هوش مصنوعی: اما تو بکوش در باغی که انسانهای با درک و هوش از افرادی که به ارزانی میفروشند، با میل و اشتیاق، دوری میگزینند.