بخش ۶ - حکایت عَضُد و مرغانِ خوش‌آواز
هوش مصنوعی: در این شعر، شخصی به نام عضد پسرش را مشاهده می‌کند که به شدت ناراحت و رنجور است. یکی از پارسایان به او نصیحت می‌کند که باید به پرندگان آزاد اجازه پرواز بدهد و از بند رهایی یابند. او می‌گوید که مانند بلبل خوش آواز، که در قفس مانده، پسر او نیز از گفتن حقیقت و ابراز احساساتش جلوگیری می‌کند. این نصیحت ادامه می‌یابد و به اهمیت خودآگاهی و عدم قضاوت دیگران اشاره می‌کند. در نهایت، شاعر به این نتیجه می‌رسد که بهتر است انسان‌ها به جای عیب‌جویی از دیگران، به عیوب خود بپردازند و از گفتگوهای بیهوده دوری کنند.
عَضُد را پسر سخت رنجور بودشکیب از نهادِ پدر دور بود
هوش مصنوعی: پسر عضد بسیار بیمار بود و به خاطر این بیماری از تحمل و صبر پدرش دور افتاده بود.
یکی پارسا گفتش از رویِ پندکه بگذار مرغانِ وحشی ز بند
هوش مصنوعی: یک انسان دیندار به او گفت که باید اجازه دهی پرندههای وحشی از قید و بند آزاد شوند و به زندگی طبیعی خود ادامه دهند.
قفس‌های مرغِ سحر‌خوان شکستکه در بند ماند چو زندان شکست؟
هوش مصنوعی: پرندههای سحر‌خوان از قفسهایشان آزاد شدند، آیا زمانی که زندان باز شد، آنان نیز در بند خواهند ماند؟
نگه داشت بر طاقِ بُستان سَراییکی نامور بلبلِ خوش‌سُرای
هوش مصنوعی: در باغی زیبا و دلانگیز، آوازهخوانی مشهور و خوشصدا بر فراز یک طاق ایستاده است و آهنگ سرودش در فضا پخش میشود.
پسر صبحدم سویِ بستان شتافتجز آن مرغ بر طاقِ ایوان نیافت
هوش مصنوعی: پسر صبح زود به سمت باغ رفت، اما جز آن پرندهای که بر لبهی ایوان نشسته بود، چیز دیگری پیدا نکرد.
بخندید کای بلبلِ خوش‌نفستو از گفتِ خود مانده‌ای در قفس
هوش مصنوعی: بخندید، ای بلبل خوشصدا، زیرا تو از گفتن و ابراز احساساتت در قفس مانده‌ای.
ندارد کسی با تو ناگفته کارولیکن چو گفتی دلیلش بیار
هوش مصنوعی: هیچکس نسبت به تو کاری پنهان ندارد، اما وقتی حرفی را زدی، باید دلیلش را هم بیاوری.
چو سعدی که چندی زبان بسته‌بودز طعنِ زبان‌آوران رَسته بود
هوش مصنوعی: نویسنده سعدی به مدت زمانی به خاطر انتقادها و سرزنشهای دیگران از بیان نظراتش دوری کرده بود و اکنون از این بند آزاد شده است.
کسی گیرد آرامِ دل در کنارکه از صحبتِ خلق گیرد کنار
هوش مصنوعی: کسی میتواند دل را آرام کند که در کنار او باشد و از گفتگو با دیگران دوری کند.
مکُن عیبِ خلق، ای خردمند، فاشبه عیبِ خود از خلق مشغول باش
هوش مصنوعی: ای خردمند، به عیوب دیگران نپرداز و آنها را به زبان نیاور؛ بلکه به عیوب خود مشغول باش و روی اصلاح آنها تمرکز کن.
چو باطل سُرایند مگمار گوشچو بی‌ستر بینی بصیرت بپوش
هوش مصنوعی: وقتی که حرفهای بیفایده و نادرست بزنند، گوش نده و مانند کسی که در شرایط نامناسبی قرار دارد، خود را از درک حقیقت دور نکن.