بخش ۱۱ - گفتار اندر غیبت و خلل‌هایی که از وی صادر شود
هوش مصنوعی: این متن درباره قضاوت نادرست و غیبت در حق دیگران صحبت می‌کند. نویسنده به جوانان نصیحت می‌کند که بدون بررسی رفتار افراد، آن‌ها را قضاوت نکنند. او اشاره می‌کند که اگر کسی درباره دیگری بد بگوید، باید به این فکر کنیم که ممکن است خود او دچار نقص‌هایی باشد. همچنین غیبت را به دزدی تشبیه می‌کند و می‌گوید که غیبت کردن از دزدی بدتر است چرا که افراد به خاطر غیبت دیگران به هم بدگمان می‌شوند. در نهایت، نویسنده تأکید می‌کند که بدگویی و غیبت تنها به ایجاد مشکلات و سوءتفاهم‌ها دامن می‌زند و نباید به این رفتارها دامن زد.
بد اندر حق مردم نیک و بدمگوی ای جوانمرد صاحب‌خرد
ای جوانمرد صاحب‌خرد! درباره دیگران بد مگوی؛ چه آن شخص نیک باشد یا بد.
که بَد‌مرد را خصمِ خود می‌کنیوگر نیک‌مردست بد می‌کنی
اگر آن شخص آدم بدی است او را دشمن خود می‌کنی و اگر آدم خوبی است کاری زشت می‌کنی.
تو را هر که گوید فلان کس بد استچنان دان که در پوستین خوَد است
اگر کسی نزد تو از دیگری بد می‌گوید بدان که دارد درباره خود حرف می‌زند و بد خودش را می‌گوید.
که فعل فلان را بباید بیانوز این فعل بد می‌برآید عیان
زیراکه فعل بدِ آن شخص غایب معلوم نیست که راست باشد یا دروغ ولی این کار زشت بدگویی، عیان است.
به بد گفتن خلق چون دم زدیاگر راست گویی سخن هم بدی
وقتی که از دیگران بد میگویی حتی اگر راست بگویی باز هم بد تو هستی (و داری کار بدی می‌کنی)
زبان کرد شخصی به غیبت درازبدو گفت داننده‌ای سرفراز
کسی داشت که دیگری را بدگویی و غیبت میکرد شخص دانایی او را گفت:
که یاد کسان پیش من بد مکنمرا بدگمان در حق خود مکن
هوش مصنوعی: دیگران را نسبت به من بد یاد نکنید و باعث نشوید که فکر بدی درباره شما پیدا کنم.
گرفتم ز تمکین او کم ببودنخواهد به جاه تو اندر فزود
گیرم که از احترام او کاسته شود. اما این بدگویی، مقام و ارزش تو را بیشتر نمیکند.
کسی گفت و پنداشتم طیبت استکه دزدی بسامان‌تر از غیبت است
شخصی گفت که دزدی از غیبت بهتر است. من پنداشتم که شوخی می‌کند؛
بدو گفتم ای یار آشفته هوششگفت آمد این داستانم به گوش
به او گفتم: ای دوست حواسپرت من، این چیزی که میگویی چیز تازه و عجیبی است.
به ناراستی در چه بینی بهیکه بر غیبتش مرتبت می‌نهی؟
در دزدی چه چیزی هست که میگویی بهتر از غیبت است؟
بلی گفت دزدان تهور کنندبه بازوی مردی شکم پر کنند
گفت: بله دزدان و راهزنان لااقل اینقدر شجاعت دارند که با دزدی شکم خود را پر میکنند.
ز غیبت چه می‌خواهد آن ساده مرد؟که دیوان سیه کرد و چیزی نخورد!
ولی آدم بدگویِ سادهلوح چه کسب کرد؟ نامه اعمال خود را سیاه کرد و چیزی هم بدست نیاورد.