غزل شمارهٔ ۱۹
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر در صبحی روشن به زیبایی‌های آسمانی و عشق می‌نگرد. او هر چه در دل دارد را در قالب عاشقانه‌ای بیان می‌کند و از قدرت و موقعیت اجتماعی سخن می‌گوید. شاعر به معانی عمیق عشق و فراق اشاره می‌کند و به این موضوع می‌پردازد که چگونه عشق و زیبایی می‌تواند فتنه و آشفتگی را به همراه داشته باشد. او همچنین به طلب رحمت و لطف از محبوب می‌پردازد و درمی‌یابد که بندگی و عشق به پادشاهی خداوند است. در پایان، شاعر از جدایی و دل‌تنگی خود می‌گوید و اشاره می‌کند که برای رسیدن به حقیقت عشق باید از خیال و وهم گذشت.
صبحدمی که برکنم، دیده به روشناییتبر در آسمان زنم، حلقهٔ آشناییت
هوش مصنوعی: در صبحگاه که پلک باز کنم، نگاهی به روشنی تو در آسمان میاندازم و به یاد تو حلقهای از دوست داشتن میزنم.
سر به سریر سلطنت، بنده فرو نیاوردگر به توانگری رسد، نوبتی از گداییت
هوش مصنوعی: در مقام سلطنت، انسان نباید خود را پایین بیاورد. حتی اگر به ثروت و توانگری دست یابد، باید از دوران فقر و بیچیزیاش یاد کند و در نهایت، نوبتی از گدایی را در زندگی تجربه کرده است.
پرده اگر برافکنی، وه که چه فتنه‌ها رودچون پس پرده می‌رود این همه دلرباییت
هوش مصنوعی: اگر پرده را کنار بزنی و چهرهات آشکار شود، وای که چه شور و هیاهویی به راه میافتد، چون پشت پرده این همه زیبایی تو نهفته است.
گوشهٔ چشم مرحمت بر صف عاشقان فکنتا شب رهروان شود، روز به روشناییت
هوش مصنوعی: به گوشهٔ چشمت که بر عاشقان میافکنی، لطف و محبت نشان بده تا شب برای رهروان روشن شود و روز با نور تو درخشان گردد.
خلق جزای بد عمل، بر در کبریای توعرضه همی دهند و ما، قصهٔ بی‌نواییت
هوش مصنوعی: مردم عواقب کارهای بد خود را به درگاه قدرت تو میآورند و ما، داستان سختیها و بینوایی خود را روایت میکنیم.
سر ننهند بندگان، بر خط پادشاه اگرسر ننهد به بندگی، بر خط پادشاییت
هوش مصنوعی: اگر مردم سر خود را در برابر پادشاه خم نکنند، پس خود پادشاه نیز نباید به مقام سلطنت خویش تکیه کند و خود را بزرگتراز دیگران بداند.
وقتی اگر برانیم، بندهٔ دوزخم بکنکآتش آن فرو کشد، گریه‌ام از جداییت
هوش مصنوعی: اگر دوری تو را فراموش کنم، میخواهم دوزخی برانم تا آتش دل من را خاموش کند و اشکهایم از دوری تو کمتر شود.
راه تو نیست سعدیا، کم‌زنی و مجردیتا به خیال در بود، پیری و پارساییت
هوش مصنوعی: ای سعدی، راه تو این نیست که از خود دور باشی و تنها زندگی کنی، چرا که در ذهنات هنوز خیال جوانی و راستگویی وجود دارد.