قصیدهٔ شمارهٔ ۴ - در وداع شاه جهان سعد بن ابیبکر
قصیدهٔ کوتاهی است در ابراز دلتنگی از مسافرت شاه و آرزوی برگشت هر چه سریعتر او، در این قصیده به ضرورت قافیه به جای بسیاری از کلمات با ریشهٔ عربی از «مُمال» آنها استفاده شده. «ممال» کلمهای است که با جایگزینی الف با ی به دست میآید و معنی همان کلمهٔ اصلی را میدهد مثل کتیب به جای کتاب یا حسیب به جای حساب.
رفتی و صدهزار دلت دست در رِکیبای جان اهل دل که تواند ز جان شکیب؟
داری میروی و انگار صدهزار دل دوستدار تو به رکاب اسب تو آویختهاند که نگذارند بروی، تو مثل جان دوستدارانت هستی، چه کسی میتواند دوری از جان خودش را تحمل کند؟
گویی که احتمال کند مدتی فراقآن را که یک نفس نبود طاقت عِتیب؟
آیا کسی که طاقت یک لحظه عتاب و خشم تو را ندارد میتواند مدتی طولانی دوری از تو را تحمل کند؟
تا همچو آفتاب برآیی دگر ز شرقما جمله دیده بر ره و انگشت بر حِسیب
به امید آن که مثل آفتاب از سمت مشرق دوباره بیایی همگی چشم به راه داریم و حساب و کتاب روزها را نگه میداریم تا روز موعود برگشتن تو برسد.
از دست قاصدی که کتابی به من رسددر پای قاصد افتم و بر سر نهم کتیب
اگر نامهرسانی نامهای برایم بیاورد در پایش میافتم و نامه را بر سرم میگذارم.
چون دیگران ز دل نروی گر روی ز چشمکاندر میان جانی و از دیده در حِجیب
تو مصداق «از دل برود هر آن که از دیده برفت» نیستی، چون با وجود این که جلوی چشم نیستی جایت در جان ماست.
امّید روز وصل دل خلق میدهدورنه فراق خون بچکانیدی از نهیب
امید روز برگشتن و دیدار دوبارهٔ تو به مردم قوت قلب میدهد که اگر آن نبود شدت دوریت اثرات دردناکی بر آنها میگذاشت.
در بوستانسرای تو بعد از تو کی شودخندان انار و، تازه به و، سرخروی سیب؟
هوش مصنوعی: بعد از تو در باغ تو، دیگر انارها چگونه میتوانند شاداب و خندان باشند و سیبها همچنان سرخ و تازه به نظر برسند؟
این عید متفق نشود خلق را نشاطعید آنکه بر رسیدنت آذین کنند و زیب
این عید (احتمالاً شروع مسافرت شاه در روز عید فطر بوده) برای مردم شادی نمیآورد. عید آن روزی است که به مناسبت برگشتنت آذینبندی کنند.
این طلعت خجسته که با توست غم مدارکاقبال یاورت بود اندر فراز و شیب
هوش مصنوعی: این چهره خوشیمنی که در کنار توست، دلنگران نباش. خوشبختی و موفقیت همراه تو هستند، چه در روزهای خوب و چه در روزهای سخت.
همراه توست خاطر سعدی به حکم آنکخلق خوشت چو گفتهٔ سعدیست دلفریب
هوش مصنوعی: خاطر سعدی همیشه با توست، زیرا زمانی که مردم از تو تعریف میکنند، این تعریفها به زیبایی کلام سعدی شباهت دارد.
تأیید و نصرت و ظفرت باد همعنانهر بامداد و شب که نهی پای در رِکیب
هوش مصنوعی: هر صبح و شب که قدم در عرصهی نبرد میگذاری، امیدوارم که یاری و پیروزی همیشه با تو باشد.