قصیدهٔ شمارهٔ ۱۳
هوش مصنوعی: این شعر به بیان مشکلات و چالش‌های زندگی می‌پردازد و اشاره دارد به اینکه در هر وضعیتی بهتر از آن وجود ندارد. شاعر به روابط انسانی و وفاداری نیز توجه می‌کند و از کمبود مهربانی و صداقت در جامعه شکایت می‌کند. او به خرما به عنوان نمادی از نعمت و خوشی اشاره می‌کند و می‌گوید زمانی که مشکلات پیش می‌آید، تنها راه صبر و تحمل است. در نهایت، شاعر به این نکته می‌رسد که هر کس به نوعی در ارتباط با دیگران، از احساسات و محبت‌های واقعی غافل است و ممکن است دیگران از این احساسات آگاه نباشند.
هر چیز کزان بتر نباشداز مصلحتی به در نباشد
هوش مصنوعی: هر چیزی که از نظر مصلحت بهتر نباشد، در واقع برای ما مفید نخواهد بود.
شری که به خیر باز گرددآن خیر بود که شر نباشد
هوش مصنوعی: خیر واقعی آن است که از یک شر، نتیجهای مثبت و خوب حاصل شود. اگر چیزی که در ابتدا مضر به نظر می‌رسد، در نهایت به نفع و فایدهای بینجامد، در واقع میتوان آن را خیر حساب کرد.
احوال برادرم شنیدیفی الجمله تو را خبر نباشد
هوش مصنوعی: تو به طور کلی از حال برادرم مطلع شدی، اما خبری از جزئیات ندارد.
خرمای به طرح داده بودندجرم بد از این بتر نباشد
هوش مصنوعی: خرما را به شکلی زینتی و زیبا تزئین کرده بودند، ولی هیچ جرمی بدتر از این وجود ندارد.
اطفال و کسان و هم رفیقانخرما بخورند و زر نباشد
هوش مصنوعی: کودکان، خویشاوندان و دوستان در کنار هم خرما میخورند، اما اگر پول نباشد، شادی و رفاه از بین میرود.
آنگه چه محصلی فرستیترکی که ازو بتر نباشد
هوش مصنوعی: سپس چه کسی را میفرستی که بهتر از او نباشد؟
چندان بزنندش ای خداوندکز خانه رهش به در نباشد
هوش مصنوعی: به خداوندی تو اندک شلاقی بزنند تا او از منزل خود دور نشود.
خرمای به طرح اگر ببخشداز اهل کرم هدر نباشد
هوش مصنوعی: اگر کسی از نیکوکاران به ما خرما و نعمت بدهد، آن هدیه بیفایده نخواهد بود و ارزشمند است.
تا قوّت صبر بود کردیمدیگر چه کنیم اگر نباشد
هوش مصنوعی: هرگاه که قدرت تحمل و صبر را داریم، ادامه میدهیم؛ اما اگر این قدرت از میان برود، چه راهی خواهیم داشت؟
آیین وفا و مهربانیدر شهر شما مگر نباشد
هوش مصنوعی: آیا در این شهر خبری از صداقت و مهربانی نیست؟
در فارس چنین نمک ندیدمدر مصر چنین شکر نباشد
هوش مصنوعی: در فارس، نمک اینچنینی وجود ندارد و در مصر نیز چنین شیرینی پیدا نمیشود.
هر شب برود ز چشم سعدیصد قطره که جز گهر نباشد
هوش مصنوعی: هر شب، از چشمان سعدی صد قطره اشک جاری میشود که این اشکها فقط شبیه به لؤلؤ و جواهر است.
ما از سر مهر با تو گفتیمباشد که کسی خبر نباشد
هوش مصنوعی: ما از روی محبت با تو سخن گفتیم، شاید هیچ کس از این موضوع آگاه نشود.