غزل شمارهٔ ۱۸۲
هوش مصنوعی: این شعر سعدی به موضوع عشق و دوستی میپردازد. شاعر میگوید هر کسی که برای دوست بمیرد، واقعاً زنده است، و کسی که هیچ دوستی نداشته باشد، مرده دل است. او به زیبایی عشق اشاره میکند و میگوید کسی که دلش پر از عشق و صفا است، نمیتواند از زیبایی معشوق خود چشم بپوشد. همچنین، عشق را به موم تشبیه کرده که میتوان آن را به هر شکلی درآورد. در نهایت، شاعر تأکید میکند که کسی که زیباییهای عشق را درک کند، هرگز نمیمیرد.
زنده شود هر که پیش دوست بمیردمرده دلست آن که هیچ دوست نگیرد
هوش مصنوعی: هر کسی که در حضور دوستش بمیرد، دوباره زنده میشود. اما کسی که هیچ دوستی ندارد و به او توجه نمیکند، روحش مرده است.
هر که ز ذوقش درون سینه صفاییستشمع دلش را ز شاهدی نگزیرد
هرکس که از ذوق در درون سینهٔ خود صفایی دارد، دل او همانند شمع نمیتواند شاهدی نداشته باشد. [ذوق: اول درجهٔ شهود حق، عشق، لذت و شادی / صفا: پاکی / شاهد: معشوق زیبا / گزیر: چاره / تشبیه دل به شمع (اضافهٔ تشبیهی)] - منبع: شرح غزلهای سعدی
طالب عشقی دلی چو موم به دست آرسنگ سیه صورت نگین نپذیرد
معنی: اگر خواهان عشق هستی دلی نرم چون موم به دست
آور؛ زیرا همان طور که سنگ سیاه استعداد آن را ندارد که نقش نگین بپذیرد دل چون
سنگ هم قابل عشقورزی نیست. ـ منبع: شرح غزلهای سعدی
صورتِ سنگین دلی، کُشندهٔ سعدیستهر که بدین صورتش کُشند نمیرد
[ صورت: نقش / نگین: گوهر قیمتی که بر روی انگشتر نصب کنند، انگشتری ] / معنی: شکل و شمایل محبوبی سنگیندل سعدی را از پای درمیآورد و آن کس که بدین ترتیب کشته شود، مرده به شمار نمیآید. [صورت (دوم): گونه] - منبع: شرح غزلهای سعدی / دکتر محمدرضا برزگر خالقی / دکتر تورج عقدایی