غزل شمارهٔ ۱۹۲
هوش مصنوعی: این شعر بیانگر عشق و ارادت عمیق شاعر به محبوبش است. شاعر می‌گوید که اگر محبوب در کنارش باشد، خود را خوشبخت‌ترین انسان می‌داند و حتی در میان غم‌ها، تنها وجود او کفایت می‌کند. او از تنهایی و عزلت هم نمی‌ترسد، زیرا وجود محبوب برایش کافی است. همچنین، شاعر به کمال و سروری محبوب اشاره می‌کند و می‌فرماید که اگر ایزد یا تقدیر به او عنایت داشته باشد، درد و رنج دیگر مهم نخواهد بود. او به زیبایی محبوب و تمایز او از دیگران نیز اشاره می‌کند و می‌گوید که هیچ کس نمی‌تواند به پای محبوبش برسد. در نهایت، شاعر بر این باور است که عشق و محبت او نسبت به محبوبش بی‌نظیر است و هیچ چیزی نمی‌تواند جای آن را بگیرد.
گر آن مراد، شبی در کنار ما باشدزهی سعادت و دولت که یارِ ما باشد
هوش مصنوعی: اگر آن خواسته و آرزوی ما شبی در کنار ما باشد، چه خوشبختی و چه خوشحالی که یار ما باشد.
اگر هزار غم است از جهانیان بر دلهمین بس است که او غم‌گسار ما باشد
هوش مصنوعی: اگر چه در دل ما هزاران غم از طرف مردم وجود دارد، همین کافی است که او ما را دلداری دهد و غمهای ما را سبک کند.
به کنج غاری، عزلت گزینم از همه خلقگر آن لطیف جهان یارِ غار ما باشد
هوش مصنوعی: من در گوشهای دورافتاده و خلوت زندگی میکنم و از همه مردم کنارهگیری میکنم، به شرط آنکه آن زیبای دلانگیز همراه من باشد.
از آن طرف نپذیرد کمال او نقصانوزین جهت، شرفِ روزگارِ ما باشد
معنی: کمال او از آن روی که یار ما گردد، کاستی
نمیپذیرد؛ اما این کار او موجب شرافت و بزرگواری عمر و روزگار ما خواهد
شد. - منبع: شرح غزلهای سعدی
جفای پرده‌درانم تفاوتی نکنداگر عنایت او پرده‌دار ما باشد
معنی: ستمی که از رقیبان بیشرم تحمل میکنم در
صورتی که او عنایت بکند و او رازدار و پردهپوش ما باشد اهمیتی ندارد و فرقی نمیکند. - منبع: شرح غزلهای سعدی
مراد خاطر ما مشکل است و مشکل نیستاگر مراد، خداوندگار ما باشد
معنی: دست یافتن به آنچه ما آرزو میکنیم آسان
نیست؛ ولی چنانچه او بخواهد ما را کامروا
کند، چندان مشکل هم نیست. - منبع: شرح غزلهای سعدی
به اختیار، قضای زمان بباید ساختکه دائم آن نبود کاختیار ما باشد
هوش مصنوعی: باید با شرایط و سرنوشت زمانه کنار بیاییم، چون همیشه نمیتوان به خواستههای خود رسید و کنترل کامل بر اوضاع داشت.
وگر به دستِ نگارینِ دوست کشته شویممیان عالمیان افتخار ما باشد
هوش مصنوعی: اگر در عشق و محبت به دوست خود بمیریم، این موضوع برای ما در میان مردم مایه ی افتخار خواهد بود.
به هیچ کار نیایم گرم تو نپسندیوگر قبول کنی کار، کار ما باشد
معنی: اگر مورد پسند تو نباشم هیچ ارزشی ندارم؛
ولی چنانچه ما را بپسندی، کار ما ارزش و بهایی خواهد یافت. - منبع: شرح غزلهای سعدی / دکتر محمدرضا برزگر خالقی / دکتر تورج عقدایی
نگارخانهٔ چینی که وصف می‌گویندنه ممکن است که مثل نگار ما باشد
هوش مصنوعی: چینیها در وصف زیباییها و هنرهای خود صحبت میکنند، اما هرگز نمیتوانند زیبایی مانند زیبایی او را به تصویر بکشند.
چنین غزال که وصفش همی روَد، سعدی!گمان مبر که به تنها شکار ما باشد
هوش مصنوعی: این غزال که وصفش را میشنوی، سعدی، گمان نکن که فقط از آن ماست و به تنهایی دستگیر ما خواهد شد.