غزل شمارهٔ ۲۴۷
هوش مصنوعی: شعر در مورد دوست داشتن و روابط انسانی است. شاعر به اهمیت بودن با دوستانی که در سختی‌ها و ناپسندی‌ها همراهمان هستند، اشاره می‌کند. او از زیبایی و نادر بودن حسن دوست صحبت می‌کند و بر این نکته تأکید می‌کند که در میان همه زیبایی‌ها، آنچه که او دارد بی‌نظیر است. همچنین به اهمیت نگاه معنوی و دل‌سوزی اشاره می‌شود و شاعر نگران است که زیبایی‌های دل‌نشین تحت تأثیر ناپسند دیگران قرار گیرد. در نهایت، شاعر تأکید می‌کند که باید با دیده‌ای صادق و آرام به دوست نگریست.
با دوست باش گر همه آفاق دشمنندکاو مرهم است اگر دگران نیش می‌زنند
هوش مصنوعی: با دوستان همراهی کن حتی اگر همه جهان دشمن باشند، زیرا او همچون دارویی است که وقتی دیگران به تو آسیب می‌زنند، تو را تسکین میدهد.
ای صورتی که پیش تو خوبان روزگارهمچون طلسم پای خجالت به دامنند
هوش مصنوعی: ای زیبایی که در برابر تو، زیبایانی که در تمام زمانها وجود دارند، به خاطر شرم و حیا، مانند طلسمی برای خود جمع شدهاند و نمیتوانند به تو نزدیک شوند.
یک بامداد اگر بخرامی به بوستانبینی که سرو را ز لب جوی برکنند
هوش مصنوعی: اگر در صبح زود به باغ بروی، میبینی که سروها را از کنار جوی آب میچینند.
تلخ است پیش طایفه‌ای جور خوبرویاز معتقد شنو که شکر می‌پراکنند
معنی: از من عاشق و باورمند بشنو که
اگر پیش جماعت حوریان زیباروی شکر بیفشانند، کار عبث و ناروایی است. / کنایه: شکر پراکندن (سخنان شیرین گفتن). - منبع: شرح غزلهای سعدی
ای متقی گر اهل دلی دیده‌ها بدوزکاینان به دل ربودن مردم معینند
معنی: ای پرهیزگار، اگر اهل دل هستی از دیدار
خوبرویان چشم بدوز؛ زیرا این زیبارویان برای دلربایی از مردم تعیین شدهاند و به
این مشغولند یا به این امر شهرهاند. - منبع: شرح غزلهای سعدی
یا پرده‌ای به چشم تأمل فروگذاریا دل بنه که پرده ز کارت برافکنند
معنی: یا در برابر
دیدگانت پرده‌ای بکش تا آنان را نبینی یا عاشق شو و بگذار رسوایت کنند. - منبع: شرح غزلهای سعدی / دکتر محمدرضا برزگر خالقی / دکتر تورج عقدایی
جانم دریغ نیست ولیکن دل ضعیفصندوق سِرّ توست نخواهم که بشکنند
هوش مصنوعی: روح من ارزش زیادی ندارد، اما دل من که بر مدار تو میچرخد، بسیار ظریف و آسیبپذیر است و نمیخواهم که آن را بشکنند.
حسن تو نادر است در این عهد و شعر منمن چشم بر تو و همگان گوش بر منند
هوش مصنوعی: زیبایی تو در این زمان کمنظیر است و شعر من به این موضوع اشاره دارد؛ من به تو نگاه میکنم و دیگران به کلام من گوش میدهند.
گویی جمال دوست که بیند چنان که اوستالا به راه دیده سعدی نظر کنند
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که زیبایی دوست را تنها کسانی میتوانند به درستی درک کنند که از مسیر چشم سعدی به آن بنگرند.