غزل شمارهٔ ۲۸۴
هوش مصنوعی: این شعر درباره عشق و عشق‌ورزی است که به دنیای عرفان و معنویت اشاره دارد. شاعر می‌گوید هر کس به دنیای عشق وارد شود، دیگر نمی‌تواند به عقل و منطق بازگردد. او از قهر و جدایی صحبت می‌کند و به حالت خود اشاره می‌کند که در جمع دلدادگان، تنها درد و رنج می‌بیند. شاعر از زیبایی و مقام والای محبوبش می‌گوید و چقدر برایش ارزشمند است. او در نهایت از محبت و شیرینی عشق صحبت می‌کند، هرچند که در پس آن درد و رنج نیز نهفته است. در کل، شعر بیانگر عشق عمیق و دردناک و زیبایی‌های آن است.
به کوی لاله‌رخان هر که عشق‌باز آیدامید نیست که دیگر به عقل بازآید
هوش مصنوعی: هر کسی که به محله عاشقان و زیبایی‌های دلفریب وارد شود، دیگر امیدی نیست که به عقل و تدبیر خود بازگردد.
کبوتری که دگر آشیان نخواهد دیدقضا همی بردش تا به چنگ باز آید
هوش مصنوعی: پرندهای که دیگر نمی‌تواند به لانهاش برگردد، سرنوشت او را به جایی میبرد تا به دام شکارچی بیفتد.
ندانم ابروی شوخت چگونه محرابی‌ستکه گر ببیند زندیق در نماز آید
معنی: نمیدانم ابروی دلربا و شوخ
تو چه محرابی است که اگر کافر هم آن را ببیند، به نماز میایستد. / محراب: - > ۸٫۳ - منبع: شرح غزلهای سعدی / دکتر محمدرضا برزگر خالقی / دکتر تورج عقدایی
بزرگوار مقامی و نیکبخت کسیکه هر دم از در او چون تویی فراز آید
هوش مصنوعی: شخصی که در زندگیاش همواره افرادی چون تو در نزدیکیاش حضور دارند و به او سر میزنند، بسیار با عظمت و نیکبخت است.
تُرش نباشم اگر صد جواب تلخ دهیکه از دهان تو شیرین و دلنواز آید
هوش مصنوعی: ناراحت نمیشوم اگر به من پاسخهای نامطلوب بدهی، زیرا کلام تو برایم دلپذیر و خوشایند است.
بیا و گونه زردم ببین و نقش بخوانکه گر حدیث کنم قصه‌ای دراز آید
هوش مصنوعی: بیا و به چهره زرد من نگاه کن و نشانهها را بخوان، زیرا اگر بخواهم داستانی را روایت کنم، بسیار طولانی خواهد شد.
خروشم از تَف سینه‌ست و ناله از سر دردنه چون دگر سخنان کز سر مجاز آید
هوش مصنوعی: من از دردی که در سینهام دارم فریاد میزنم و نالهام ناشی از درد واقعی است، نه مثل دیگر حرفها که فقط از روی خیال و مجاز بیان میشوند.
به جای خاک، قدم بر دو چشم سعدی نِهکه هر که چون تو گرامی بوَد به ناز آید
هوش مصنوعی: به جای اینکه بر زمین قدم بگذاری، باید بر روی چشمان سعدی قدم بگذاری، زیرا هر کس که مانند تو با ارزش و محترم باشد، حق دارد به ناز و لذت زندگی کند.